Праца.

Грамадзянін не-ЕС працуе ў Польшчы пры наяўнасці двух элементаў: легальнага знаходжання і права на працу. Права на працу залежыць ад тыпу дазволу:

Без асобнага zezwolenia na pracę працуюць: грамадзянін ЕС / ЕЭЗ / Швейцарыі; уладальнік Karty stałego pobytu; уладальнік pobytu rezydenta długoterminowego UE; уладальнік status uchodźcy альбо ochrony uzupełniającej; уладальнік zgody na pobyt humanitarny; уладальнік Karty Polaka.

На падставе працоўнага кантракта з працадаўцам + jednolite zezwolenie працуюць уладальнікі pobytu czasowego, выдадзенага на падставе працы.

Праз oświadczenie 24 месяцы (спрошчаная працэдура) — грамадзяне BY, UA, RU, MD, AM, GE пры выкананні ўмоў (гл. ніжэй).

Праз 6 месяцаў чакання рашэння па ochronie międzynarodowej — уладальнікі TZTC, калі за 6 месяцаў UDSC не вынес рашэнне па прычынах, якія не залежаць ад заяўніка.

Рэгулюецца ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy і ustawą o cudzoziemcach.

Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi — спрошчаная працэдура працаўладкавання для грамадзян 6 дзяржаў: Беларусь, Украіна, Расія, Малдова, Арменія, Грузія. Рэгіструецца працадаўцам у Powiatowym Urzędzie Pracy (PUP).

На які тэрмін. Працадаўца можа падаць oświadczenie на перыяд да 24 месяцаў незалежна ад таго, ці працаваў іншаземец раней на падставе oświadczenia.

Умовы прымяняльнасці:

— іншаземец мае легальны статус знаходжання ў Польшчы, які дае права на працу;

— працадаўца рэгіструе oświadczenie ў PUP;

— зарплата не ніжэй за płacy minimalnej (на 2026 г. — 4 806 zł брута/месяц альбо 31,40 zł/гадзіна);

— пісьмовая umowa паміж працадаўцам і работнікам.

Працэдура. Працадаўца падае oświadczenie праз biznes.gov.pl · złóż oświadczenie альбо асабіста ў PUP. Pobierana opłata — 100 zł за рэгістрацыю кожнага oświadczenia. Тэрмін разгляду — 7 працоўных дзён.

Абавязкі працадаўцы: паведаміць starostę ў 7 дзён з моманту пачатку працы альбо ў 14 дзён пры нявыхадзе на працу; заключыць пісьмовы працоўны дагавор; выконваць тыя ж абавязацельствы, што для польскага работніка. Падрабязна — PSZ · powierzenie pracy na podstawie oświadczenia.

Стандартнае zezwolenie na pracę — выдаецца wojewodzą, запытваецца працадаўцам. Рэгулюецца działem III ustawy o promocji zatrudnienia.

Тыпы zezwolenia:

— Typ A — на працу ў польскага працадаўцы на падставе umowy. Стандартны для большасці выпадкаў.

— Typ B — для членаў праўлення spółek, якія дзейнічаюць у Польшчы даўжэй за 6 месяцаў у годзе.

— Typ C / D / E — для іншаземцаў, камандзіраваных з іншай краіны (intra-corporate transfer і да т. п.).

Тэрмін. Да 3 гадоў.

Test rynku pracy. Для большасці катэгорый — informacja starosty аб немагчымасці задаволіць патрэбнасць працадаўцы з мясцовага рынку працы. Вызваленні — для прафесій, пералічаных у спісе «zawodów deficytowych», для членаў праўлення, для пэўных катэгорый (напрыклад, бенефіцыяраў міжнароднай абароны).

Кошт. Opłata za wydanie zezwolenia — каля 50–200 zł у залежнасці ад тэрміну (актуальная стаўка — у rozporządzeniu).

Калі іншаземец плануе жыць і працаваць у Польшчы адначасова, асноўны шлях — zezwolenie jednolite na pobyt czasowy i pracę. Спалучае pobyt czasowy і права на працу ў канкрэтнага працадаўцы.

Умовы: працоўны кантракт + załącznik nr 1 (анкета працадаўцы), пацвярджэнне даходу, жылля, медстрахоўкі. Падача — праз MOS альбо асабіста ў urzędzie wojewódzkim.

Што дазваляе: працу ў названага працадаўцы, на названай пасадзе, за названую плату. Змена працы — апавяшчэнне wojewody ў 15 дзён.

Падрабязна — Карты ВНЖ.

JDG (Jednoosobowa Działalność Gospodarcza). Самая простая форма — індывідуальны прадпрымальнік. Рэгістрацыя ў CEIDG (Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej) бясплатна, на працягу некалькіх хвілін анлайн праз profil zaufany.

Хто можа вядучы JDG:

— грамадзяне ЕС / ЕЭЗ / Швейцарыі;

— уладальнікі pobytu stałego, pobytu rezydenta długoterminowego UE;

— уладальнікі Karty Polaka;

— уладальнікі status uchodźcy, ochrony uzupełniającej, zgody na pobyt humanitarny;

— членам сем'яў грамадзян РП і іншаземцаў з pobytem stałym;

— шэраг іншых катэгорый, пералічаных у art. 4 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych.

Уладальнікі pobytu czasowego (пад працу, вучобу, сям'ю) у большасці выпадкаў не маюць права на JDG. Альтэрнатывы — пераход на іншую падставу альбо ўваход у spółkę z o.o. як заснавальнік.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (spółka z o.o.). Польскі аналаг ТАА. Мінімальны капітал — 5 000 zł. Іншаземец можа быць заснавальнікам без абмежаванняў, у большасці выпадкаў — без асобнага zezwolenia. Рэгістрацыя ў KRS — праз portal S24 альбо ў натарыуса.

Pobyt czasowy w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Для іншаземцаў — заснавальнікаў spółek з канкрэтнымі эканамічнымі паказчыкамі (даход, занятасць). Падрабязна — WSC Wielkopolskie · pobyt czasowy działalność gospodarcza.

ZUS (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) — дзяржаўны орган сацыяльнага страхавання. Сайт — zus.pl.

Składki za pracownika. Працадаўца аплачвае за работніка на umowie o pracę: emerytalna, rentowa, chorobowa, wypadkowa, zdrowotna (NFZ) і Fundusz Pracy. Сукупная стаўка — каля 35–40% ад брута-зарплаты.

Składki для JDG. Indywidualny przedsiębiorca плаціць сам:

— мінімальная сацыяльная база (на 2026 г. — каля 60% сярэдняй prognozowanej zarobkowej у нацыянальнай эканоміцы);

— ulgi для пачаткоўцаў: «ulga na start» (першыя 6 месяцаў — толькі składka zdrowotna), затым «mały ZUS» / «mały ZUS plus» (да 24 месяцаў — меншая база) для асоб з даходам ніжэй за пэўны парог.

Składka zdrowotna. З 2022 г. разлічваецца ад даходу (пасля рэформы «Polski Ład»). Для JDG на skali альбо podatku liniowym — % ад месячнага даходу з мінімумам. Падрабязна ў тэме Падаткі.

З 1 студзеня 2026 г. — на падставе Rozporządzenia Rady Ministrów ад 11 верасня 2025 г. (Dz.U. 2025, poz. 1242):

— Płaca minimalna miesięczna: 4 806 zł брута. На рукі (нэта) для umowy o pracę — каля 3 605–3 606 zł.

— Stawka godzinowa: 31,40 zł брута (для umów cywilnoprawnych — zlecenie, dzieło).

Рэгулюючая база: Ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Гэтыя стаўкі — ніжняя мяжа; рэальная зарплата залежыць ад рынку і кваліфікацыі. Для праверкі працоўнага дагавора — звяртаць увагу, што брута-зарплата не ніжэй за płacy minimalnej, а гадзінная стаўка для umów cywilnoprawnych — не ніжэй за godzinowej.

Працоўны кодэкс (Kodeks Pracy) прадугледжвае некалькі форм:

Umowa o pracę. Стандартны працоўны дагавор. Поўныя правы работніка: аплатны водпуск (20–26 дзён), аплатны бальнічны, абарона ад звальнення, выплата за звышурочныя, адлічэнні ў ZUS на ўсе віды страхавання.

Umowa o pracę на czas określony. Тэрміновы дагавор. Максімум 33 месяцы альбо 3 дагаворы запар (з адным працадаўцам); далей аўтаматычна лічыцца на czas nieokreślony.

Umowa zlecenie. Грамадзянска-прававы дагавор. Без аплатнага водпуску, але з абавязковай składką zdrowotną і (з 2025 г.) поўнай składką emerytalną/rentową/chorobową. Стандартная для падпрацоўкі.

Umowa o dzieło. Грамадзянска-прававы дагавор аб выкананні канкрэтнага твора. Без абавязковых składek (за выключэннем асобных выпадкаў). Падыходзіць для разавых праектаў, у IT і крэатыўнай сферы.

B2B (kontrakt menedżerski). Дагавор паміж двума прадпрымальнікамі (JDG-JDG альбо JDG-spółka). Папулярны ў IT.

Państwowa Inspekcja Pracy (PIP). Дзяржаўная інспекцыя працы — кантралюе захаванне працоўнага заканадаўства, разглядае скаргі работнікаў. Сайт — pip.gov.pl. Скаргу можа падаць любы работнік, у тым ліку ананімна.

Sąd pracy. Грамадзянска-прававыя спрэчкі па працоўным праве — Sądy Rejonowe / Okręgowe, wydział pracy i ubezpieczeń społecznych. Работнік вызвалены ад sądowych kosztów за іскі на суму да 50 000 zł.

Абарона ад звальнення. Без абгрунтаванай прычыны (для umowy o pracę на czas nieokreślony) звальненне — нікчэмнае. Абскарджанне — у sądzie pracy ў 21 дзень.

Дыскрымінацыя. Забарона дыскрымінацыі па грамадзянстве, мове, рэлігіі, полу, узросце і інш. — у Kodeksie Pracy і ustawie o równym traktowaniu. Скарга — у PIP, у Rzecznika Praw Obywatelskich, у sąd.

Іншаземец, які страціў працу, мае права зарэгістравацца ў Powiatowym Urzędzie Pracy (PUP) як bezrobotny, калі выконвае ўмовы:

— pobyt czasowy альбо stały альбо іншая падстава, якая дае права на працу;

— стаж — адпрацавана не менш за 365 дзён за 18 месяцаў перад рэгістрацыяй;

— адсутнасць іншых крыніц даходу.

Zasiłek dla bezrobotnych. Выплачваецца 6 альбо 12 месяцаў у залежнасці ад рэгіёна і стажу. Сума — фіксаваная альбо працэнт ад średniej krajowej.

Świadczenia socjalne. Калі zasiłek не выплачваецца альбо скончыўся — MOPS / GOPS па месцы жыхарства можа прызначыць świadczenia socjalne, пры даходзе ніжэй за парог.

— Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

— Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy.

— Ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

— Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych.

— Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

— Rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz minimalnej stawki godzinowej w 2026 r. (Dz.U. 2025, poz. 1242).

Поўныя тэксты — на ISAP. Карта прававых крыніц — у тэме Прававыя крыніцы.

Godze не прадастаўляе юрыдычных або падатковых кансультацый. Старонка — каркас для арыентацыі, не прымяненне да канкрэтнай справы. Для індывідуальнай дапамогі — гл. Арганізацыі дапамогі.

← Усе тэмы па Польшчы