Праца.

Асноўны акт — Darba likums (Працоўны закон). Паралельна — Darba aizsardzības likums (ахова працы), Darba strīdu likums (працоўныя спрэчкі), Civillikums (агульнаграмадзянскія нормы), Imigrācijas likums (права на працу для іншаземцаў).

Орган дзяржаўнай службы занятасці — Nodarbinātības valsts aģentūra (NVA). Орган нагляду за ўмовамі працы — Valsts darba inspekcija (VDI).

Аб'ём права на працу залежыць ад падставы знаходжання:

— уладальнікі PUA і статусу доўгатэрміновага рэзідэнта ЕС — права на працу без асобнага дазволу;

— уладальнікі статусу бежанца і альтэрнатыўнага статусу — права на працу з моманту атрымання статусу;

— уладальнікі TUA па розных падставах — права на працу з абмежаваннямі (напрыклад, у канкрэтнага працадаўцы, на канкрэтнай пасадзе), часта патрабуецца асобны дазвол PMLP;

— суіскальнікі міжнароднай абароны — права на працу ўзнікае па правілах Patvēruma likums пры выкананні ўстаноўленых умоў.

Канкрэтныя правілы па кожнай катэгорыі — на сайце PMLP.

Мінімальная месячная заработная плата ў Латвіі ўстанаўліваецца Кабінетам міністраў. Актуальны памер — на сайце Міністэрства дабрабыту (lm.gov.lv) і ў пастановах Кабінета міністраў.

Стандартны працоўны тыдзень — 40 гадзін. Права на штогадовы аплачваемы адпачынак — не менш за 4 каляндарныя тыдні. Начная праца, звышурочныя, святочныя дні — аплачваюцца па павышанай стаўцы па Darba likums.

Darba līgums заключаецца ў пісьмовай форме. Абавязковыя ўмовы — бакі, пасада, месца працы, дата пачатку, тэрмін (калі тэрміновы), зарплата, працоўны час. Змяненне ўмоў — па ўзгадненні бакоў.

Скасаванне працадаўцам — па падставах Darba likums, з выкананнем парадку і тэрмінаў апавяшчэння. Скасаванне без падстаў або з парушэннем парадку можа быць аспрэчана ў судзе.

Індывідуальныя працоўныя спрэчкі — разглядаюцца судом агульнай юрысдыкцыі па правілах Darba strīdu likums. Тэрмін звароту ў суд для аспрэчвання звальнення — абмежаваны (па агульным правіле — 1 месяц з дня атрымання апавяшчэння аб звальненні).

Нагляд за ўмовамі працы — Valsts darba inspekcija (VDI). Скаргі — па фактах парушэння аховы працы, нявыплаты зарплаты, нелегальнага афармлення.

Забарона дыскрымінацыі ў сферы працы — Darba likums і агульныя нормы. Ахвяра дыскрымінацыі мае права звярнуцца да Tiesībsargs і ў суд. У працоўнай спрэчцы дзейнічае асаблівае размеркаванне цяжару даказвання.

Nodarbinātības valsts aģentūra (NVA) — дзяржаўнае агенцтва занятасці. Рэгістрацыя ў якасці беспрацоўнага дае доступ да дапамогі па беспрацоўі (выплачваецца праз VSAA пры выкананні страхавога стажу), курсаў перападрыхтоўкі, пасрэдніцтва на рынку працы. Сайт — nva.gov.lv.

Права на рэгістрацыю ў якасці беспрацоўнага — у асоб з правам знаходжання і працы ў Латвіі. Канкрэтныя катэгорыі — на сайце NVA.

Латвія прадугледжвае некалькі рэжымаў: saimnieciskā darbība (фізічная асоба — індывідуальная дзейнасць з рэгістрацыяй у VID), individuālais komersants, SIA (таварыства з абмежаванай адказнасцю). Падатковыя рэжымы — выбіраюцца ў адпаведнасці з відам дзейнасці. Падрабязна — Падаткі.

Для іншаземца з TUA права весці гаспадарчую дзейнасць — залежыць ад падставы TUA; для PUA — без абмежаванняў па гэтай падставе.

Гэтая старонка — карта працоўнага рэгулявання. Падаткі — у Падаткі. Сацыяльнае страхаванне падрабязна — там жа. Прызнанне дыпломаў — у Адукацыя. Рэгулятары па працы — у Рэгулятары.

Godze не прадастаўляе юрыдычных кансультацый. Гэтая старонка — карта працоўнага рэгулявання са спасылкамі на латвійскія прававыя акты, не індывідуальнае прымяненне да справы.