Падаткі.
Латвійскае падаткаабкладанне фізічнай асобы: крытэрый рэзідэнцтва, асноўныя падаткі (IIN, VSAOI), гадавая дэкларацыя, асаблівасці самазанятых і СІА, тыпавыя рэжымы.
VID і прававы каркас.
Цэнтральны падатковы орган — Valsts ieņēmumu dienests (VID). Асабісты кабінет падаткаплацельшчыка — EDS (Elektroniskās deklarēšanas sistēma).
Асноўныя акты: Par iedzīvotāju ienākuma nodokli (Закон аб падаходным падатку з фізічных асоб), Par valsts sociālo apdrošināšanu (Закон аб дзяржаўным сацыяльным страхаванні), likums par nodokļiem un nodevām (агульны закон аб падатках і зборах).
Падатковае рэзідэнцтва.
Фізічная асоба лічыцца падатковым рэзідэнтам Латвіі пры выкананні аднаго з крытэрыяў: месца пастаяннага жыхарства ў Латвіі; знаходжанне ў Латвіі 183 дні і больш на працягу любога 12-месячнага перыяду, які пачынаецца або заканчваецца ў падатковым годзе; грамадзянін Латвіі, які працуе за мяжой па найму дзяржаўнага органа Латвіі (з асаблівасцямі).
Рэзідэнт плаціць падатак з сусветнага даходу (з прымяненнем правіл аб ліквідацыі двайнога падаткаабкладання); нерэзідэнт — толькі з даходу, атрыманага ў Латвіі.
Асноўныя падаткі фізічнай асобы.
IIN (iedzīvotāju ienākuma nodoklis) — падаходны падатак з фізічных асоб. Прымяняецца прагрэсіўная шкала ставак да зарплаты і агульнага даходу; асобныя стаўкі — да капітальнага даходу, дывідэндаў, арэнды. Актуальныя стаўкі і парогі — на сайце VID.
VSAOI (valsts sociālās apdrošināšanas obligātās iemaksas) — абавязковыя ўзносы дзяржаўнага сацыяльнага страхавання. Утрымліваюцца і пералічваюцца працадаўцам; для самазанятых — самастойна. Пакрываюць пенсію, дапамогі па хваробе і беспрацоўі, мацярынскія, па інваліднасці.
Solidaritātes nodoklis — падатак салідарнасці з высокіх даходаў (па правілах адпаведнага закона).
Падатковыя вылікі і ільготы.
Закон аб падаходным падатку прадугледжвае неабкладаемы мінімум (залежыць ад узроўню даходу), ільготу на ўтрыманцаў, апраўданыя выдаткі (плацяжы за медыцыну і адукацыю ва ўстаноўленых межах, ўзносы ў трэці пенсійны ўзровень і іншыя). Поўны пералік і межы — на сайце VID.
Гадавая дэкларацыя.
Gada ienākumu deklarācija — гадавая дэкларацыя па падаходным падатку. Тэрмін падачы — ва ўстаноўлены перыяд (як правіла, з 1 сакавіка па 1 чэрвеня за папярэдні падатковы год, з асаблівасцямі для асоб з абавязкам дэкларавання). Падача — праз EDS на vid.gov.lv.
Не для ўсіх фізічных асоб дэкларацыя абавязковая — ёсць катэгорыі, для якіх яна застаецца правам, а не абавязкам (для мэтаў вяртання вылікаў).
Гаспадарчая дзейнасць і SIA.
Saimnieciskā darbība — рэжым фізічнай асобы, якая вядзе гаспадарчую дзейнасць з рэгістрацыяй у VID. Падаецца гадавая дэкларацыя; прымяняецца агульны рэжым IIN або рэжым патэнтнай платы (ва ўстаноўленых выпадках, для абмежаваных відаў дзейнасці).
SIA (Sabiedrība ar ierobežotu atbildību) — таварыства з абмежаванай адказнасцю. Рэгіструецца ў Рэгістры прадпрыемстваў (Uzņēmumu reģistrs). Падатак на прыбытак плаціцца ў момант размеркавання (мадэль адкладзенага падатку на прыбытак). Размеркаванне ў форме дывідэндаў — абкладаецца асобна ў атрымальніка.
Мікрапрадпрыемства (mikrouzņēmuma nodokļa maksātājs) — асобны рэжым з абмежаваннямі па абароце і відах дзейнасці.
Двайнога падаткаабкладанне.
Латвія мае дзеючую сетку пагадненняў аб пазбяганні двайнога падаткаабкладання, у тым ліку з многімі дзяржавамі ЕС/ЕЭЗ і іншымі краінамі. З Беларуссю дзейнічае пагадненне аб пазбяганні двайнога падаткаабкладання (ад 1995 г.). З Расіяй пагадненне спынена ў аднабаковым парадку Латвіяй; пытанне двайнога падаткаабкладання з РФ — разглядаецца па агульных правілах латвійскага закона.
Прымяненне пагаднення — праз сертыфікаты рэзідэнцтва і праз дэкларацыю; канкрэтны механізм — па правілах VID.
Што не ўваходзіць у гэтую старонку.
Гэтая старонка — карта падаткаабкладання фізічнай асобы і базавых рэжымаў гаспадарчай дзейнасці. Працоўныя адносіны — у Праца. Сацыяльныя дапамогі ад VSAA — у Рэгулятары. Банкаўскі рахунак — у Банк і рахунак.
Godze не прадастаўляе падатковых кансультацый. Гэтая старонка — карта падаткаабкладання са спасылкамі на латвійскія прававыя акты, не індывідуальнае прымяненне да справы.