Грамадзянства.
Латвійскае грамадзянства: натуралізацыя (10 гадоў ПМЖ, экзамены), набыццё па паходжанні, падвойнае грамадзянства і закрыты спіс краін, страта.
Прававы каркас.
Асноўны акт — Pilsonības likums (Закон аб грамадзянстве). Орган разгляду — PMLP. Рашэнне аб прыёме ў грамадзянства ў парадку натуралізацыі прымаецца Кабінетам міністраў на падставе прадстаўлення PMLP.
Падставы набыцця.
Pilsonības likums прадугледжвае набыццё грамадзянства Латвіі:
— па нараджэнні (ius sanguinis — пры латвійскім грамадзянстве аднаго з бацькоў; абмежаваныя выпадкі ius soli);
— па факце рэгістрацыі (для асоб, якія маюць гістарычную сувязь з Латвіяй — у прыватнасці, для нашчадкаў латвійскіх грамадзян да 1940 г.);
— у парадку натуралізацыі (агульная падстава для асоб без латвійскага паходжання);
— у іншых выпадках, прадугледжаных законам.
Натуралізацыя — умовы.
Па агульным правіле натуралізацыя патрабуе:
— законнага пражывання ў Латвіі не менш за 10 гадоў (з улікам асобных правіл па заліку перыядаў і па бесперапыннасці);
— ведання латышскай мовы на ўстаноўленым узроўні;
— ведання асноўных палажэнняў Satversme (Канстытуцыі Латвіі), гімна і гісторыі Латвіі;
— законнай крыніцы сродкаў да існавання;
— адсутнасці ўстаноўленых законам перашкод (сярод іх — пэўныя віды судзімасці, пагроза дзяржаўнай бяспецы, актыўны ўдзел у дзеяннях, накіраваных супраць незалежнасці Латвіі, пасля 4 мая 1990 г., і іншыя падставы, пералічаныя Pilsonības likums).
Канкрэтныя патрабаванні да экзаменаў, форма правядзення, вызваленні для асобных катэгорый — на сайце PMLP у раздзеле натуралізацыі.
Падвойнае грамадзянства.
Паправкі ў Pilsonības likums, якія ўступілі ў сілу 1 кастрычніка 2013 г., адкрылі магчымасць падвойнага грамадзянства для закрытага пераліку катэгорый: грамадзяне дзяржаў — членаў ЕС, ЕЭП, Швейцарскай Канфедэрацыі, дзяржаў — членаў НАТО, Аўстраліі, Бразіліі, Новай Зеландыі; асобы, якія мелі латвійскае грамадзянства да 17 чэрвеня 1940 г., і іх нашчадкі (па лініі паходжання); асобы, якія атрымалі грамадзянства ў парадку выключэння за заслугі перад Латвіяй.
Беларусь і Расія ў гэты пералік не ўваходзяць. Гэта азначае: пры натуралізацыі заяўнік — грамадзянін Беларусі або Расіі — павінен, па агульным правіле, адмовіцца ад ранейшага грамадзянства. Працэдуры адмовы рэгулююцца заканадаўствам адпаведнай краіны.
Актуальны пералік і ўмовы — у тэксце Pilsonības likums у дзеючай рэдакцыі.
Страта грамадзянства.
Pilsonības likums прадугледжвае падставы страты латвійскага грамадзянства, у тым ліку пры добраахвотным выхадзе і пры выяўленні абставін, якія выключалі магчымасць набыцця (для асоб, якія атрымалі грамадзянства ў парадку натуралізацыі). Забарона на пазбаўленне адзінага грамадзянства, якое вядзе да бязграмадзянства, дзейнічае з улікам міжнародных абавязацельстваў Латвіі.
Працэдура падачы.
Заява аб натуралізацыі падаецца ў PMLP асабіста. Склад пакета — на сайце PMLP у раздзеле натуралізацыі. Тэрміны разгляду — устаноўлены законам і падзаконнымі актамі; агульны тэрмін можа быць падоўжаны пры неабходнасці дадатковых праверак.
Дзяржаўная пошліна — спаганяецца па тарыфе.
Што не ўваходзіць у гэтую старонку.
Гэтая старонка — карта правіл грамадзянства. Пастаянны ВНЖ — у Пастаянны ВНЖ. Дакументы — у Дакументы. Сям'я і набыццё грамадзянства дзецьмі — у Сям'я. Абскарджванне — у Як пісаць скаргу.
Godze не прадастаўляе юрыдычных кансультацый. Гэтая старонка — карта правіл грамадзянства са спасылкамі на латвійскія прававыя акты, не індывідуальнае прымяненне да справы.