Як пісаць скаргу.

Агульная працэдура — Administratīvā procesa likums (APL). Спецыяльныя правілы — у галіновых законах (Imigrācijas likums, Patvēruma likums і іншых) — прыярытэт спецыяльнай нормы.

Базавы прынцып APL: адміністрацыйны акт аспрэчваецца спачатку ў парадку ўнутранага перагляду (калі такі парадак устаноўлены), затым — у Administratīvā rajona tiesa.

Apstrīdēšana — падача аспрэчвання ў вышэйстаячы орган таго ж ведамства (напрыклад, у выпадку рашэння службовай асобы PMLP — на ўзровень кіраўніка). Тэрмін — устаноўлены APL і/або спецыяльным законам, як правіла, вылічваецца з дня атрымання акта.

Заява падаецца ў пісьмовай форме (на паперы або электронна з eParaksts) і ўтрымлівае: дадзеныя заяўніка, рэквізіты аспрэчваемага акта, канкрэтныя довады (прававыя падставы), патрабаванае рашэнне, пералік дадаткаў.

Калі ўнутраны парадак законам не ўстаноўлены — асоба мае права звярнуцца непасрэдна ў суд.

Іск (pieteikums) падаецца ў Administratīvā rajona tiesa (Адміністрацыйны раённы суд). Тэрмін — устаноўлены APL і/або спецыяльным законам. Змест іска — тыя ж патрабаванні па форме і абгрунтаванні.

Дзяржаўная пошліна — спаганяецца па тарыфе; для асобных катэгорый заяўнікаў і катэгорый спраў — вызваленне або ільгота. Канкрэтныя памеры — на сайце tiesas.lv.

Далейшая інстанцыя — Administratīvā apgabaltiesa. Касацыйная інстанцыя — Senāts Augstākās tiesas Administratīvo lietu departamentā.

Падача іска па агульным правіле не прыпыняе дзеянне аспрэчваемага акта. Калі рашэнне можа прычыніць непапраўную шкоду (напрыклад, выдварэнне, ануляванне статусу), заяўнік падае хадайніцтва аб pagaidu noregulējums — часовай меры. Суд разглядае яго ў паскораным парадку.

Крытэрыі — абгрунтаванасць іска і немагчымасць абароны правоў у звычайным парадку. Рашэнне па часовай меры — абскарджваецца ў агульным парадку.

Valsts nodrošinātā juridiskā palīdzība — дзяржаўная юрыдычная дапамога па правілах Valsts nodrošinātās juridiskās palīdzības likums. Адміністратар — Juridiskās palīdzības administrācija (JPA). Права — у пэўных катэгорый заяўнікаў пры выкананні ўмоў (па даходзе, па катэгорыі справы).

Адвакат (zvērināts advokāts) — рэестр на сайце Latvijas Zvērinātu advokātu padome. Пагадненне аб аказанні юрыдычнай дапамогі — пісьмовае.

НКА з юрыдычнымі кансультацыямі для мігрантаў і бежанцаў — Patvērums «Drošā māja», Latvijas Cilvēktiesību centrs (гл. Арганізацыі дапамогі).

Пры парушэнні ўстаноўленых тэрмінаў разгляду заявы — заяўнік мае права падаць у Administratīvā rajona tiesa іск аб прызнанні бяздзейнасці незаконнай і абавязання органа здзейсніць патрабаванае дзеянне (APL).

Паралельна — зварот да Tiesībsargs (амбудсмэн) і ў наглядны орган адпаведнага ведамства (напрыклад, IeM для PMLP).

Гэтая старонка — карта адміністрацыйнага абскарджання. Сцэнарыі адмоў у міграцыйнай сферы — у Калі нешта пайшло не так. Прававыя крыніцы і базы — у Прававыя крыніцы. ЕСПЧ — там жа.

Godze не прадастаўляе юрыдычных кансультацый. Гэтая старонка — карта абскарджання са спасылкамі на латвійскія прававыя акты, не індывідуальнае прымяненне да справы.