Грамадзянства.
Натуралізацыя ў Чэхіі: прававая база (Zákon 186/2013), агульныя ўмовы, моўны экзамен B1, тэст па чэшскіх рэаліях, двайное грамадзянства, адмовы і абскарджанне.
Прававая база.
Чэшскае грамадзянства рэгулюецца Законам № 186/2013 Sb. (Zákon o státním občanství České republiky), які ўступіў у сілу 1 студзеня 2014 г. Закон дапускае множнае грамадзянства (Чэхія не патрабуе адмовы ад ранейшага грамадзянства).
Вырашальны орган — Міністэрства ўнутраных спраў ЧР (аддзел грамадзянства). Заява падаецца праз krajský úřad па месцы жыхарства (у Празе — праз městské části).
Натуралізацыя — агульная падстава (§ 14).
Заяўніку прадастаўляецца грамадзянства па рашэнні MV пры адначасовым выкананні наступных умоў:
— Не менш за 5 гадоў бесперапыннага знаходжання ў Чэхіі з TP (для грамадзян ЕС/ЕЭЗ — 3 гады).
— Пацвярджэнне ведання чэшскай мовы не ніжэй за ўзровень B1.
— Здача экзамену па чэшскіх рэаліях (zkouška ze základní znalosti ústavního systému ČR a základní orientace v kulturně-společenských, zeměpisných a historických reáliích).
— Адсутнасць судзімасці за наўмыснае злачынства ва ўстаноўленыя тэрміны.
— Выкананне падатковых абавязацельстваў, абавязацельстваў па сацыяльным страхаванні і грамадскім ахове здароўя; адсутнасць запазычанасцей па плацяжах.
— Пацверджаная легальная крыніца даходаў.
— Адсутнасць пагрозы бяспецы дзяржавы (па выніках праверак).
Ільготныя падставы.
Скарочаныя тэрміны або іншыя палягчэнні магчымыя для:
— Асоб, якія нарадзіліся на тэрыторыі ЧР і пражываюць там працяглы час.
— Сужэнцаў грамадзян ЧР.
— Асоб без грамадзянства і ўладальнікаў міжнароднай абароны ва ўстаноўленых выпадках.
— Былых грамадзян Чэхіі/Чэхаславакіі і іх нашчадкаў (вызначэнне датычнасці).
Поўны пералік — у § 13–§ 31 закона 186/2013.
Экзамены — B1 і рэаліі.
Моўны экзамен B1 — здаецца ў аўтарызаваных цэнтрах, перш за ўсё ў сістэме cestina-pro-cizince.cz Národního pedagogického institutu ČR, альбо ў навучальных установах, акрэдытаваных па чэшскай як замежнай.
Экзамен па рэаліях — асобны экзамен на чэшскай мове: асновы канстытуцыйнага ладу, асноўныя правы і абавязкі, агульнагеаграфічныя, культурна-гістарычныя і грамадскія звесткі. Навучальныя матэрыялы і рэгістрацыя — там жа.
Асобныя катэгорыі вызваленыя ад моўнага экзамену (уладальнікі чэшскага атэстата сталасці з чэшскай мовай навучання, асобы старэйшыя за пэўны ўзрост і іншыя катэгорыі па закону).
Дакументы і працэдура.
Тыповы пакет: жыццяпіс (životopis на чэшскай), дакументы аб знаходжанні, пацвярджэнне моўнага экзамену і экзамену па рэаліях, выпіскі аб судзімасці (чэшская + краіны грамадзянства, краіны працяглага знаходжання), пацвярджэнні аб падатках, сацыяльным страхаванні, медстрахаванні, пацвярджэнне крыніцы даходаў, дакументы аб сямейным становішчы.
Тэрмін прыняцця рашэння — па агульным правіле да 180 дзён (з магчымасцю падаўжэння). Працэдура завяршаецца прынясеннем дзяржаўнай прысягі (slib).
Апісанне на сайце MV ČR.
Двайное грамадзянства.
Закон 186/2013 не патрабуе адмовы ад іншага грамадзянства пры прадастаўленні чэшскага. Гэта азначае, што беларускі грамадзянін можа набыць чэшскае без фармальнай страты беларускага па чэшскім баку. Захаванне беларускага — пытанне беларускага заканадаўства; адмова ад беларускага грамадзянства — самастойная працэдура ў Беларусі, якая рэгулюецца нацыянальным законам.
Адмовы і абскарджанне.
Рашэнне аб адмове змяшчае абгрунтаванне. Унутраная адміністрацыйная апеляцыя — rozklad да міністра ўнутраных спраў (ва ўстаноўленых выпадках). Далейшыя сродкі — адміністрацыйны іск да Krajskému soudu, kasační stížnost да NSS. Пры парушэнні канстытуцыйных правоў — ústavní stížnost да Ústavnímu soudu.
Прэцэдэнтная практыка NSS па грамадзянству — nssoud.cz.
Што не ўваходзіць у гэтую старонку.
Пастаяннае ВНЖ як перадумова — Пастаянны ВНЖ. Сертыфікаты падаткаў і сацыяльнага страхавання — Падаткі, Здароўе. Дакументы — Дакументы.
Godze не прадастаўляе юрыдычных кансультацый. Гэтая старонка — агляд умоў натуралізацыі са спасылкамі на чэшскія прававыя акты, не індывідуальнае прымяненне да справы.