Cittadinanza italiana.

Асноўны закон — Legge 5 febbraio 1992, n. 91 «Nuove norme sulla cittadinanza» з шматлікімі папраўкамі. Прынцыпы выдачы: ius sanguinis (па крыві) — асноўны для італьянцаў па паходжанні; ius soli абмежаваны — для дзяцей, якія нарадзіліся ў Італіі ад бацькоў без статусу, праз спецыяльную працэдуру пры паўналецці; натуралізацыя — для замежнікаў па выслузе гадоў пражывання; шлюб — для мужа і жонкі грамадзян Італіі.

Запыты на натуралізацыю і па шлюбе падаюцца анлайн праз партал ALI Cittadinanza Міністэрства ўнутраных спраў: portaleservizi.dlci.interno.it · ALI Cittadinanza. Агульная інфармацыя і парадак падачы — на Ministero dell'Interno · invia la tua domanda. Статус пададзенага запыту правяраецца праз Cittadinanza · consulta la pratica.

Стандартны шлях для замежнікаў — 10 гадоў легальнага пражывання ў Італіі (article 9, comma 1, lett. f Legge 91/1992) з дзеючым permesso di soggiorno.

Перыяд пражывання — бесперапынны, з тымі ж правіламі па адсутнасцях, што і для permesso UE per soggiornanti di lungo periodo. Перапыненні (працяглыя перыяды без permesso) абнуляюць лік.

Скарочаныя тэрміны для асобных катэгорый:

— 4 гады — для грамадзян іншых краін ЕС.

— 5 гадоў — для apolidi (асоб без грамадзянства), бежанцаў (пасля прызнання статусу rifugiato), паўналетніх дзяцей грамадзян Італіі.

— 3 гады — для асоб італьянскага паходжання па прамой лініі да другога калена (двое прабацькоў).

Юрыдычны разбор кожнай катэгорыі і судовая практыка — на старонцы ASGI · cittadinanza.

Акрамя тэрміну пражывання, заяўнік павінен пацвердзіць:

Даход за апошнія 3 гады: сумы ўстаноўлены законам і перыядычна пераглядаюцца. Улічваюцца сумарныя даходы хатняй гаспадаркі. Актуальныя парогі — на старонцы Ministero · invia la tua domanda.

Веданне італьянскай мовы на ўзроўні B1 CEFR — абавязкова з увядзеннем Decreto-Legge 113/2018 (Decreto Salvini). Пацвярджаецца сертыфікатамі ўзроўню B1 або вышэй ад чатырох прызнаных enti certificatori: CILS (Università per Stranieri di Siena), CELI (Università per Stranieri di Perugia), PLIDA (Società Dante Alighieri), cert.it (Università Roma Tre). Вызваленыя: уладальнікі дыплома італьянскай школы або ўніверсітэта, уладальнікі сертыфіката інтэграцыйнага contratto з узроўнем не ніжэй B1.

Адсутнасць судзімасцяў за пэўныя катэгорыі злачынстваў і адсутнасць бягучых procedimenti penali, якія пагражаюць публічнай бяспецы.

Аплата збору — памер устаноўлены Decreto-Legge 113/2018 і пераглядаецца. Аплата праходзіць праз PagoPA ўнутры партала ALI разам з падачай запыту.

Муж і жонка грамадзян Італіі могуць падаць на грамадзянства пры выкананні ўмоў article 5 Legge 91/1992:

2 гады легальнага пражывання ў Італіі пасля шлюбу, або 3 гады пасля шлюбу пры пражыванні за мяжой. Тэрміны скарачаюцца ўдвая пры наяўнасці агульных дзяцей або ўсыноўленых дзяцей.

Дзеючы шлюб на момант рашэння па запыце. Развод або паасобнае пражыванне (separazione legale) прыводзяць да адмовы.

Веданне італьянскай на ўзроўні B1, адсутнасць судзімасцяў, аплата таго ж збору. Запыт падаецца праз той жа партал ALI.

Ius soli абмежаваны: дзіця, якое нарадзілася ў Італіі ад замежных бацькоў, можа запрасіць грамадзянства пры паўналецці, калі яно бесперапынна пражывала ў Італіі да 18 гадоў (article 4, comma 2 Legge 91/1992). Запыт — на працягу года пасля 18-годдзя ў камуне.

Непаўналетнія дзеці заяўнікаў на натуралізацыю або cittadinanza па шлюбе атрымліваюць грамадзянства аўтаматычна разам з бацькам/маці (пры ўмове cohabitazione).

Усыноўленыя дзеці грамадзян Італіі — аўтаматычнае грамадзянства, незалежна ад узросту на момант усынаўлення (для непаўналетніх) або праз 5 гадоў пражывання пасля ўсынаўлення (для ўсыноўленых ужо паўналетнімі).

Legge 91/1992 у рэдакцыі Legge 132/2018 ўстанаўлівала максімальны тэрмін разгляду ў 48 месяцаў. Decreto-Legge 20/2023 (Decreto Cutro), канвертаваны ў Legge 50/2023, скарэктаваў тэрміны разгляду запытаў аб грамадзянстве.

На практыцы тэрміны ў буйных прэфектурах і ў Міністэрстве часта перавышаюць законныя, асабліва для запытаў праз натуралізацыю. Пры перавышэнні тэрміну магчымая падача ricorso al TAR contro il silenzio — іск аб бяздзеянні. Падача і адсочванне спраў у адміністрацыйных судах — праз Giustizia Amministrativa (TAR, Consiglio di Stato). Падрабязней аб механізме — у раздзеле Rinnovo permesso (тая ж логіка silenzio для permesso).

Пасля станоўчага рашэння застаецца апошні крок — прысяга (giuramento) ў камуне месца жыхарства. Грамадзянства набываецца з наступнага дня пасля прысягі.

Італія ў прынцыпе дапускае двайное і множнае грамадзянства. Атрыманне італьянскага не патрабуе адмовы ад папярэдняга, з боку Італіі. Агульная інфармацыя — Ministero dell'Interno · Cittadinanza.

Пытанне сумяшчальнасці вырашаецца заканадаўствам краіны зыходнага грамадзянства. Беларусь не прызнае двайное грамадзянства для сваіх грамадзян — набыццё замежнага грамадзянства можа, у тэорыі, пацягнуць страту беларускага, але на практыцы гэтая норма прымяняецца неаднародна.

Для бежанцаў, якія адмовіліся ад лаяльнасці да краіны паходжання, пытанне звычайна не ўзнікае — статус rifugiato разумее немагчымасць карыстання абаронай краіны зыходнага грамадзянства.

Цыкл рэформ за апошнія гады:

Decreto-Legge 113/2018 (decreto Salvini) — уведзены абавязковы тэст B1, павялічаны збор, падоўжаны тэрміны разгляду да 48 месяцаў, пашыраны падставы адклікання грамадзянства.

Legge 173/2020 (decreto Lamorgese) — частковая адмена нормы аб павялічаных тэрмінах; некаторыя падставы адклікання грамадзянства змякчаны.

Legge 50/2023 (decreto Cutro) — змены па тэрмінах разгляду і па патрабаваннях да даходу для асобных катэгорый.

Legge 74/2025 (у сіле з 24 мая 2025, канвертуе DL 36/2025) — рэформа ius sanguinis: уведзены двухпакаленны ліміт на аўтаматычнае ўспадкоўванне грамадзянства, народжаныя за мяжой з іншым грамадзянствам больш не атрымліваюць італьянскае аўтаматычна (за выключэннем выпадкаў ужо прызнанага грамадзянства, ужо прызначанага appuntamento да 27.03.2025, ужо пададзенага судовага іску і прамога паходжання ад бацькоў або прабацькоў, якія мелі выключна італьянскае грамадзянства). Дыскусія па паўнавартаснай рэформе ius soli (аўтаматычнае грамадзянства для дзяцей, якія нарадзіліся ў Італіі ад замежнікаў з працяглым пражываннем) вядзецца ў парламенце з 2010-х гадоў — на момант напісання такая рэформа не прынятая.

← Усе тэмы па Італіі