Літоўскае грамадзянства.

Базавы закон — Lietuvos Respublikos pilietybės įstatymas (Закон Літоўскай Рэспублікі аб грамадзянстве, 2010 г., са зменамі). Актуальная рэдакцыя — у e-tar.lt.

Справы аб грамадзянстве вядзе Migracijos departamentas (прыём заяў і праверка), рашэнне па натуралізацыі і іншых падставах прымае Прэзідэнт Літоўскай Рэспублікі па прадстаўленні Міністра ўнутраных спраў. Сайт Канцылярыі Прэзідэнта — lrp.lt.

Pilietybės įgijimas gimstant — набыццё па нараджэнні. Jus sanguinis: дзіця грамадзяніна Літоўскай Рэспублікі становіцца грамадзянінам па нараджэнні незалежна ад месца нараджэння. Закон дэталёва рэгулюе выпадкі змешанага грамадзянства бацькоў і нараджэння за мяжой.

Pilietybės suteikimas natūralizacijos tvarka — набыццё ў парадку натуралізацыі. Стандартны шлях для іншаземцаў. Умовы — гл. ніжэй.

Pilietybės suteikimas išimties tvarka — набыццё ў парадку выключэння. Прэзідэнцкае падараванне за асаблівыя заслугі перад Літоўскай Рэспублікай. Без фармальных крытэрыяў пражывання і мовы; рашэнне Прэзідэнта не падлягае абскарджанню па сутнасці.

Pilietybės atkūrimas — аднаўленне грамадзянства. Для асоб, якія мелі літоўскае грамадзянства да 15 чэрвеня 1940 г., і для іх нашчадкаў; ва ўстаноўленых законам выпадках — без умовы пражывання ў Літве і з захаваннем іншага грамадзянства.

Kitos kategorijos. Іншыя падставы, пералічаныя ў законе (напрыклад, для асоб літоўскага паходжання па спрошчанай працэдуры).

Стандартныя умовы натуралізацыі:

— 10 гадоў бесперапыннага законнага пражывання ў Літве (з прадугледжанымі законам выключэннямі па працягласці адсутнасцяў);

— наяўнасць дзеючага дазволу на пастаяннае пражыванне (leidimas nuolat gyventi);

— стабільная крыніца даходу ў Літве;

— веданне літоўскай мовы на ўстаноўленым узроўні (B1 — тыповае патрабаванне, удакладніць па актуальнай рэдакцыі закона);

— веданне асноўных палажэнняў Канстытуцыі Літоўскай Рэспублікі;

— адсутнасць судзімасцяў, не знятых і не пагашаных ва ўстаноўленым парадку;

— адмова ад ранейшага грамадзянства, за выключэннем выпадкаў, у якіх закон дапускае захаванне падвойнага грамадзянства (гл. ніжэй).

Поўны і актуальны пералік — у Pilietybės įstatymas на e-tar.lt.

Для асоб, якія мелі літоўскае грамадзянства да 15 чэрвеня 1940 г., і для іх нашчадкаў прадугледжаны парадак аднаўлення грамадзянства. Закон ва ўстаноўленых выпадках не патрабуе пражывання ў Літве для падачы і дапускае захаванне ранейшага грамадзянства.

Дакументальная база — архіўныя дакументы, якія пацвярджаюць літоўскае грамадзянства продка (пашпарты, пасведчанні, перапісы насельніцтва, метрыкі). Падача — праз MIGRIS або праз консульскія ўстановы Літвы за мяжой.

Асоба літоўскага паходжання, якая не падпадае пад парадак аднаўлення грамадзянства, можа карыстацца спрошчанымі правіламі ў асобных катэгорыях (атрыманне LNG без умовы 5 гадоў, ільготы пры падачы на грамадзянства).

Lietuvių kilmę patvirtinantis dokumentas — дакумент, які пацвярджае літоўскае паходжанне. Выдаецца Дэпартаментам міграцыі на падставе архіўных дакументаў (метрыкі, дакументы аб прыналежнасці да літоўскіх этнічных аб'яднанняў, дакументы продкаў). Умовы — на migracija.lt.

Літоўскае права ў агульным выпадку зыходзіць з несумяшчальнасці літоўскага грамадзянства з грамадзянствам іншай дзяржавы. Закон аб грамадзянстве 2010 г. пералічвае выпадкі, у якіх падвойнае грамадзянства дапускаецца, у тым ліку: грамадзянства, набытае па нараджэнні пры наяўнасці ў аднаго з бацькоў літоўскага грамадзянства; аднаўленне грамадзянства асобамі, якія мелі яго да 15 чэрвеня 1940 г., і іх нашчадкамі ва ўстаноўленых выпадках; іншыя катэгорыі, прама прадугледжаныя законам.

Для натуралізаваных іншаземцаў агульным правілам застаецца патрабаванне адмовы ад ранейшага грамадзянства.

Беларусь. Рэспубліка Беларусь мае працэдуру выхаду з грамадзянства; яе праходжанне для асобы, якая пражывае за мяжой, на практыцы спалучана з арганізацыйнымі цяжкасцямі. Літоўская адміністрацыя ацэньвае выкананне патрабавання аб адмове ад ранейшага грамадзянства індывідуальна па кожнай справе ў рамках Pilietybės įstatymas.

Літоўская мова. Дзяржаўны экзамен арганізуе Nacionalinė švietimo agentūra (NŠA). Узровень для натуралізацыі — устаноўлены законам (тыповае патрабаванне — B1 па CEFR). Рэгістрацыя на сесію, тыповыя заданні, расклад — на сайце NŠA.

Асновы Канстытуцыі. Экзамен па асноўных палажэннях Канстытуцыі Літоўскай Рэспублікі. Праграма і форма — устаноўлены падзаконнымі актамі; матэрыялы — на сайце NŠA.

Вызваленні. Прадугледжаны для асобных катэгорый (выпускнікі літоўскіх агульнаадукацыйных школ, асобы з цяжкімі захворваннямі па медыцынскіх паказаннях, асобы старэйшыя за ўстаноўлены ўзрост і інш.). Поўны пералік — у актуальнай рэдакцыі Pilietybės įstatymas.

Падача заявы — праз MIGRIS альбо праз консульскую ўстанову за мяжой (для катэгорый, дзе гэта дастасавальна). Дзяржаўная пошліна — у актуальным тарыфе.

Дэпартамент міграцыі правярае паўноту дакументаў і адпаведнасць умовам, рыхтуе прадстаўленне Міністру ўнутраных спраў. Міністр накіроўвае праект указа ў Канцылярыю Прэзідэнта. Рашэнне аб прадастаўленні грамадзянства прымае Прэзідэнт Літоўскай Рэспублікі ўказам.

Тэрміны. Сукупная працягласць працэдуры на практыцы складае ад некалькіх месяцаў да года і больш.

Прадастаўленне грамадзянства ў парадку выключэння — за асаблівыя заслугі перад Літоўскай Рэспублікай. Фармальныя патрабаванні аб тэрміне пражывання і аб мове не прымяняюцца. Заява падаецца праз Міністэрства ўнутраных спраў; рашэнне прымае Прэзідэнт указам.

Рашэнне Прэзідэнта па сутнасці не падлягае абскарджанню ў судовым парадку.

Дзеянні і рашэнні Дэпартамента міграцыі па справе аб грамадзянстве (у частцы падрыхтоўкі прадстаўлення) абскарджваюцца ў парадку адміністрацыйнага судаводства — Vilniaus apygardos administracinis teismas, далей LVAT. Само рашэнне Прэзідэнта па сутнасці не абскарджваецца.

Падрабязна — Як пісаць скаргу.

Для грамадзяніна Беларусі з пацвярджаемым літоўскім паходжаннем па лініі продкаў аднаўленне літоўскага грамадзянства можа быць найбольш хуткім прававым шляхам — звычайна без умовы пражывання ў Літве і з захаваннем беларускага грамадзянства ва ўстаноўленых законам выпадках.

Godze не прадастаўляе юрыдычных кансультацый. Гэтая старонка — структура катэгорый са спасылкамі на літоўскія прававыя акты, не індывідуальнае прымяненне.