Сям'я.

Шлюб і рэгістрацыя нараджэнняў у Латвіі, уз'яднанне сям'і ў міграцыйнай працэдуры, школа, абарона дзяцей і дзіцячая дапамога.

🇱🇻 Латвія · 2026-05-28

Прававы каркас.

Сямейныя адносіны — Civillikums (Грамадзянскі кодэкс) у частцы сямейнага права. Рэгістрацыя актаў грамадзянскага стану — Civilstāvokļa aktu reģistrācijas likums. Абарона дзяцей — Bērnu tiesību aizsardzības likums.

Уз'яднанне сям'і ў міграцыйнай працэдуры — Imigrācijas likums (імплементацыя Дырэктывы 2003/86/EC), для ўладальнікаў міжнароднай абароны — Patvēruma likums.

Шлюб.

Laulība заключаецца ў Dzimtsarakstu nodaļa (ZAGS) пры муніцыпалітэце або ў рэлігійнай абшчыне, якая мае права рэгістрацыі шлюбу. Шлюбны ўзрост — агульны: 18 гадоў (з устаноўленымі выключэннямі). Заключэнню папярэднічае падача заявы і праверка адсутнасці перашкод.

Шлюбныя дакументы з замежных юрысдыкцый — з перакладам і легалізацыяй/апастылем. Дакументы, якія пацвярджаюць адсутнасць перашкод да шлюбу (пасведчанні аб разводзе, смерці мужа/жонкі), — таксама патрабуюцца.

Скасаванне шлюбу — праз ZAGS (па пагадненні пры адсутнасці агульных непаўналетніх дзяцей і маёмасных спрэчак) альбо ў судзе.

Нараджэнне дзіцяці.

Рэгістрацыя нараджэння — у ZAGS пры муніцыпалітэце па месцы нараджэння або месцы жыхарства бацькоў ва ўстаноўлены законам тэрмін. Выдаецца dzimšanas apliecība (пасведчанне аб нараджэнні).

Дзіця, якое нарадзілася ў Латвіі ў бацькоў-іншаземцаў, па агульным правіле не набывае латвійскае грамадзянства аўтаматычна (за выключэннем выпадкаў, калі дзіця інакш апынулася б асобай без грамадзянства, і іншых падстаў, пералічаных Pilsonības likums).

Адразу пасля рэгістрацыі бацькам рэкамендуецца аформіць дакументы дзіцяці ў краіне грамадзянства аднаго з бацькоў (з улікам абмежаванняў па Дэкрэце 278 для беларусаў — гл. Спецыфіка для беларусаў).

Уз'яднанне сям'і ў міграцыйнай працэдуры.

Па Imigrācijas likums член сям'і (муж/жонка, непаўналетнія дзеці, іншыя катэгорыі, пералічаныя законам) грамадзяніна трэцяй краіны з латвійскім ВНЖ/ПМЖ можа атрымаць termiņuzturēšanās atļauja на падставе сямейных адносін. Патрабаванні — пацвярджэнне падставы сямейных адносін, даход, медыцынская страхоўка, жыллё.

Для ўладальнікаў міжнароднай абароны — спрошчаны рэжым уз'яднання сям'і па Patvēruma likums (з улікам тэрмінаў і ўстаноўленых умоў, якія імплементуюць Дырэктыву 2003/86/EC, арт. 9–12).

Школа.

Абавязковая адукацыя — асноўная (pamatskola) і сярэдняя (vidusskola) школа. Запісаць дзіця — у школу па месцы жыхарства згодна з правіламі pašvaldība або ў выбраную школу пры наяўнасці месцаў.

Дзяржаўная мова навучання — латышская. З 2025/26 навучальнага года ў дзяржаўных і муніцыпальных школах паслядоўна завяршаецца пераход на навучанне цалкам на латышскай мове ва ўсіх прыступках, уключаючы раней часткова рускамоўныя праграмы. Падрабязна — Адукацыя.

Для дзяцей са слабай латышскай — праграмы падтрымкі і індывідуальныя планы (ва ўстаноўленых межах). Непаўналетнія суіскальнікі міжнароднай абароны — маюць права на доступ да адукацыі.

Абарона правоў дзяцей.

Цэнтральны орган — Bērnu tiesību aizsardzības inspekcija. Кантакты пры падазрэнні на парушэнне правоў дзяцей — экстранны нумар інспекцыі і муніцыпальная сацыяльная служба. Bāriņtiesa — орган апекі пры муніцыпалітэце, разглядае справы аб апецы, прадстаўніцтве непаўналетніх, абароне іх інтарэсаў.

Школьныя канфлікты з міграцыйным кантэкстам, дыскрымінацыя — таксама зварот у Tiesībsargs.

Сацыяльныя дапамогі для сям'і.

VSAA адмініструе асноўныя сямейныя дапамогі: ģimenes valsts pabalsts (дзяржаўная дапамога на дзіця), vecāku pabalsts (бацькоўская дапамога), maternitātes pabalsts (мацярынская дапамога), paternitātes pabalsts (бацькоўская дапамога), дапамогі па доглядзе. Памеры і ўмовы — на сайце VSAA.

Права на асобныя дапамогі — у застрахаваных у латвійскай сістэме. Для іншаземцаў — з улікам падставы знаходжання і страхавога стажу.

Што не ўваходзіць у гэтую старонку.

Гэтая старонка — карта сямейных адносін. Дакументы і пераклады — у Дакументы. Адукацыя падрабязна — у Адукацыя. Натуралізацыя дзіцяці — у Грамадзянства.

Godze не прадастаўляе юрыдычных кансультацый. Гэтая старонка — карта сямейных правіл са спасылкамі на латвійскія прававыя акты, не індывідуальнае прымяненне да справы.