🇨🇿 Чэхія.
Адміністрацыйныя працэдуры ў Чэхіі: статус і права знаходжання, штодзённае жыццё, інструменты супраць бюракратыі, спецыфіка і слоўнік.
У Чэхіі знаходжаннем замежнікаў займаецца OAMP — аддзел Міністэрства ўнутраных спраў. Шлях звычайна пачынаецца з dlouhodobé vízum тыпу D, затым povolení k dlouhodobému pobytu: zaměstnanecká karta, modrá karta EU, карта ICT, sloučení rodiny, strpění pobytu. На час разгляду падаўжэння дзейнічае fikce pobytu. Асобна апісаны пераход да пастаяннага ВНЖ.
Першыя крокі: адрас і рэгістрацыя месца знаходжання, rodné číslo, рахунак у банку і základní platební účet, BankID, выбар zdravotní pojišťovna. Арганізацыі дапамогі — OPU, SOZE, Charita, ADRA, Člověk v tísni, Integrační centrum Praha і інтэграцыйныя цэнтры SUZ. Для грамадзян Беларусі разабраны Program speciální péče MZV ČR, гуманітарны азіль і дадатковая абарона, Дэкрэт 278 і чэшскія карты ВНЖ, прызнанне беларускай адукацыі.
Статус і права знаходжання.
- Першыя 30 дзён — Што зрабіць адразу пасля прыезду: адрас, банк, страхоўка, падатковы нумар.
- Тыпы віз — Якія візы існуюць, для чаго кожная і на якой падставе іх даюць.
- Карты ВНЖ — Усе тыпы картак знаходжання і як пераходзіць паміж імі.
- Падаўжэнне ВНЖ — Калі падаваць, якія дакументы патрэбны і што рабіць, калі ведамства маўчыць.
- Пастаянны ВНЖ — Доўгатэрміновы статус: крытэрыі, тэрміны пражывання, экзамены.
- Грамадзянства — Натуралізацыя: крытэрыі, экзамены, тэрміны, падвойнае грамадзянства.
- Прытулак — Працэдура, органы, тэрміны і абскарджанне — для тых, каму актуальна.
- Калі нешта пайшло не так — Адмова, загад пра выезд, пратэрмінаваны статус, парадак абскарджання.
Штодзённае жыццё.
- Банк і рахунак — Адкрыццё рахунку, адмовы па грамадзянстве, права на базавы рахунак.
- Падаткі — Падатковае рэзідэнцтва, падвойнае падаткаабкладанне, дэкларацыя і тэрміны.
- Здароўе — Медыцынскае страхаванне, доступ да ўрача, дапамога без статусу.
- Жыллё — Арэнда, дамова і застава, гарант, сацыяльнае жыллё, жыллёвыя дапамогі.
- Праца — Дазвол на працу, тыпы кантрактаў, самазанятасць, правы работніка.
- Сям’я — Шлюб, дзеці, школа, уз’яднанне сям’і, дзіцячыя дапамогі.
- Дакументы — Пашпарт і Дэкрэт 278, прысяжныя пераклады, апастыль, даведкі.
- Адукацыя — Прызнанне дыпломаў, паступленне, моўныя патрабаванні і экзамены.
Інструменты супраць бюракратыі.
- Рэгулятары — Куды скардзіцца: амбудсмен, абарона даных, банкаўскі і працоўны нагляд.
- Прававыя крыніцы — Афіцыйныя базы законаў і судовых рашэнняў, як шукаць норму.
- Як пісаць скаргу — Дасудовае і судовае абскарджанне: інстанцыі, тэрміны, структура ліста.
- Арганізацыі дапамогі — НДА з юрыдычнай дапамогай мігрантам і беларускія супольнасці.