Падаткі.
Чэшская падатковая сістэма для фізічнай асобы: ПДФА (DPFO), падатковае рэзідэнцтва, паўшальны рэжым OSVČ, MOJE daně, ПАДП з Беларуссю.
Орган і нарматыўная база.
Падатковае адміністраванне — Finanční správa České republiky у складзе генеральнага фінансавага дырэктарата і тэрытарыяльных finančních úřadů. Сайт — financnisprava.cz.
Базавы закон па падатку на даходы — Закон № 586/1992 Sb. (Zákon o daních z příjmů). Працэдурнае права — Закон № 280/2009 Sb. (Daňový řád).
Электронны кабінет падаткаплацельшчыка — MOJE daně, доступ праз NIA, BankID і datovou schránku.
Падатковае рэзідэнцтва.
Daňový rezident ČR — фізічная асоба, якая мае ў Чэхіі пастаяннае месца жыхарства або знаходзіцца на тэрыторыі ЧР не менш за 183 дні ў каляндарным годзе. Рэзідэнт абкладаецца падаткам на сусветны даход; нерэзідэнт — толькі на даходы з крыніц у ЧР (§ 2 закона 586/1992).
Стаўкі DPFO для фізічных асоб.
З 2021 г. у Чэхіі прымяняецца двухступеньчаты падатак на даходы фізічных асоб:
— 15 % — на даходы да парога, прывязанага да сярэдняга страхавога заробку (násobek průměrné mzdy).
— 23 % — на частку даходу звыш гэтага парога.
Канкрэтныя парогі і алгарытм пераразліку — на financnisprava.cz; абнаўляюцца штогод.
Падатковыя вылікі і льготы.
Асноўныя катэгорыі (§ 35 і далей закона 586/1992): základní sleva na poplatníka, ільготы на дзяцей, ільгота на ўтрыманца-мужа/жонку, падатковы бонус на дзяцей, ільготы за навучанне, працэнты па іпатэцы (ва ўстаноўленых межах), пенсійныя накапленні і страхаванне жыцця.
Многія ільготы гістарычна былі недаступныя нерэзідэнтам без пацверджання 90 % даходу ў ЧР; правілы прымянення для нерэзідэнтаў — § 35ba і звязаныя нормы.
OSVČ — самазаняты і paušální daň.
Самазаняты (OSVČ) вядзе ўласны падатковы ўлік. Базавыя опцыі:
— Улік фактычных расходаў.
— Výdajový paušál — паўшал расходаў (40/60/80 % даходу ў залежнасці ад віду дзейнасці; ва ўстаноўленых межах).
— Paušální daň — адзіны месячны плацёж, які аб'ядноўвае DPFO, сацыяльны ўзнос і ахову здароўя, даступны OSVČ з гадавым даходам да заканадаўча ўстаноўленага парога. Рэгістрацыя — праз Finanční úřad.
Сацыяльны ўзнос (ČSSZ) і медстрахоўка (zdravotní pojišťovna) для OSVČ — асобныя сістэмы, з мінімальнымі штомесячнымі базамі. Гл. Здароўе.
Сацыяльныя і медыцынскія ўзносы работніка.
У работніка па працоўным дагаворы ўзносы ўтрымлівае працадаўца і пералічвае ў ČSSZ і zdravotní pojišťovna:
— Сацыяльнае страхаванне — узнос работніка + узнос працадаўцы; стаўкі і межы (vyměřovací základy) — у законах аб сацыяльным страхаванні (Закон № 589/1992 Sb. і звязаныя).
— Ахова здароўя — узнос работніка + узнос працадаўцы; стаўкі — у Законе № 592/1992 Sb. (Zákon o pojistném na veřejné zdravotní pojištění).
Канкрэтныя працэнтныя стаўкі — на сайтах ČSSZ і Finanční správa; абнаўляюцца штогод.
Дэкларацыя і тэрміны.
Падатковая дэкларацыя фізічнай асобы (DPFO) падаецца, па агульным правіле, да 1 красавіка года, наступнага за падатковым; пры электроннай падачы — да 1 мая; пры падачы праз падатковага саветніка або пры абавязковым аўдыце — да 1 ліпеня.
Работнік без іншых даходаў часта не падае дэкларацыю (за яго лічыць працадаўца праз roční zúčtování záloh) пры выкананні ўмоў закона.
Пагадненне аб пазбяганні двайнога падаткаабкладання Беларусь–Чэхія.
Паміж Чэхіяй і Беларуссю дзейнічае пагадненне аб пазбяганні двайнога падаткаабкладання і прадухіленні ўхілення ад выплаты падаткаў у дачыненні да падаткаў на даходы і маёмасць (прымяняецца з 1990-х; тэкст і пратаколы — у Міністэрства фінансаў ЧР, mfcr.cz).
Пагадненне вызначае, якая дзяржава абкладае пэўныя віды даходаў; для ліквідацыі двайнога падаткаабкладання прадугледжаны метад выключэння і метад заліку (у залежнасці ад катэгорыі даходу).
Падатковае рэзідэнцтва пры «сувязях з абедзвюма дзяржавамі» — вызначаецца па паслядоўнасці тэстаў (пастаяннае жыллё, цэнтр жыццёвых інтарэсаў, звычайнае месца знаходжання, грамадзянства).
Што не ўваходзіць у гэтую старонку.
ПДВ — асобная нарматыўная база (Закон № 235/2004 Sb.) і рэгістрацыйныя парогі. Карпаратыўны падатак — Раздзел II Закона 586/1992. Падаткі на нерухомасць — Закон № 338/1992 Sb. — у гэтую старонку не ўключаны.
Godze не прадастаўляе падатковых кансультацый. Гэтая старонка — агляд асноўных правіл са спасылкамі на чэшскія нарматыўныя акты, не індывідуальнае прымяненне да справы.