Падаткі.

Падатковае рэзідэнцтва Германіі вызначаецца Abgabenordnung (AO):

§8 AO — Wohnsitz. Жыллё, якое асоба выкарыстоўвае і збіраецца захоўваць.

§9 AO — gewöhnlicher Aufenthalt. Пастаяннае знаходжанне звыш 6 месяцаў бесперапынна.

Рэзідэнт Германіі абавязаны дэклараваць Welteinkommen (сусветны даход). Не-рэзідэнт — толькі даход, атрыманы ў Германіі (beschränkt steuerpflichtig).

Steuer-Identifikationsnummer (Steuer-ID) — пажыццёвы 11-значны падатковы ідэнтыфікатар; прысвойваецца аўтаматычна Bundeszentralamt für Steuern (BZSt) пасля Anmeldung. Без яго працадаўца прымяняе максімальны падатак (Steuerklasse VI). Больш падрабязна — на BZSt.

Steuernummer — асобны нумар Finanzamt па адрасе, прысвойваецца пры рэгістрацыі Freiberufler або Gewerbe.

Рэгуляванне — Einkommensteuergesetz (EStG).

Прагрэсіўная шкала. Базавы парог — Grundfreibetrag (неабкладаемы мінімум). Над ім — прагрэсіўная шкала: пачатковая стаўка 14 %, паступова ўзрастаючая да 42 %; ад пэўнага парога — Reichensteuer 45 %. Канкрэтныя значэнні парогаў індэксуюцца штогод; актуальныя сумы — на сайце Bundesministerium der Finanzen (BMF) і ў ELSTER.

Werbungskosten — выдаткі, звязаныя з працай, якія вылічваюцца з даходу. Па агульным правіле ўлічваецца Werbungskostenpauschale; пры перавышэнні — фактычныя выдаткі з пацвярджэннем.

Sonderausgaben (вылічэнні асаблівага характару): узносы на Krankenversicherung, Rentenversicherung, царкоўныя зборы і інш.

Außergewöhnliche Belastungen — выключныя выдаткі (медыцынскія, асаблівыя жыццёвыя абставіны).

Solidaritätszuschlag — дадатковы збор 5,5 % да Einkommensteuer і Körperschaftsteuer. З 2021 г. для фізічных асоб дзейнічае Freigrenze: для большасці работнікаў з тыповай зарплатай Solidaritätszuschlag не спаганяецца; плацяць толькі асобы з вельмі высокім даходам.

Kirchensteuer — царкоўны збор, які ўтрымліваецца з членаў цэркваў-атрымальнікаў. Стаўка — 8 % (Bayern, Baden-Württemberg) або 9 % (іншыя землі) ад Einkommensteuer.

Уплата — абавязковая для зарэгістраваных членаў адпаведных цэркваў. Выхад з царквы (Kirchenaustritt) праводзіцца праз Standesamt або Amtsgericht.

Замежнікі, якія не з'яўляюцца членамі нямецкіх цэркваў, не плацяць Kirchensteuer.

Lohnsteuer — падатак на даходы найманага работніка, які ўтрымліваецца працадаўцам як авансавы плацёж Einkommensteuer. Фінальны разлік — Steuererklärung (падатковая дэкларацыя).

Steuerklassen I-VI вызначаюць разлік Lohnsteuer:

— I — не ў шлюбе, разведзеныя, аўдавелыя (без асаблівага статусу);

— II — адзіны бацькоў з правам на Entlastungsbetrag;

— III — у шлюбе/Lebenspartnerschaft, калі адзін партнёр мае больш высокі даход;

— IV — у шлюбе/Lebenspartnerschaft з блізкімі па даходзе партнёрамі;

— V — пара з III/V (партнёр з меншым даходам);

— VI — для другой і наступных работ; для работніка без Steuer-ID.

З 2030 г. чакаецца адмена камбінацыі III/V з пераходам на IV/IV з Faktor (па абвешчанай рэформе); правяраць актуальнае на bundesfinanzministerium.de.

Дэкларацыя падаецца праз ELSTER — электронную сістэму федэральных падатковых органаў. Сайт — elster.de; рэгістрацыя па пашпартных дадзеных або Online-Ausweis (eAT/Personalausweis).

Тэрміны па §149 AO:

— без падатковага саветніка — да 31 ліпеня года, наступнага за справаздачным;

— з падатковым саветнікам (Steuerberater) або членам Lohnsteuerhilfeverein — да 28/29 лютага года, наступнага праз год.

Падатковыя тэрміны за асобныя гады падаўжаліся ў перыяд пандэміі; актуальна правяраць па годзе.

Хто абавязаны дэклараваць. Самазанятыя, асобы з некалькімі крыніцамі даходу, асобы з ільготамі або Sonderausgaben вышэй Pauschale. Многія работнікі з адным працадаўцам могуць не дэклараваць (Veranlagungspflicht не ўзнікае), але пры наяўнасці Werbungskosten вышэй Pauschale дэкларацыя дае вяртанне.

Рэгуляванне — Umsatzsteuergesetz (UStG).

Стандартная стаўка — 19 %.

Льготная стаўка — 7 % (прадукты, кнігі, культурныя мерапрыемствы, гасцінічныя паслугі і інш.).

Kleinunternehmerregelung (§19 UStG). Вызваленне ад выплаты USt пры абароце ніжэй за ўстаноўлены парог. Парог індэксуецца; актуальная сума (з 2025 г. устаноўлены новыя парогі — праверыць па UStG у дзеючай рэдакцыі) — на bundesfinanzministerium.de.

Intra-EU-аперацыі. Reverse-Charge-механізм; патрабуецца USt-IdNr (VAT-ID), які атрымліваецца праз BZSt.

Gewerbesteuer — для Gewerbetreibende і юр. асоб. Не плацяць Freiberufler. Базавая стаўка ўстанаўліваецца Steuermesszahl (3,5 %) і памнажаецца на Hebesatz муніцыпалітэта (250–500 %). Freibetrag для фізасоб-Gewerbe — 24 500 EUR.

Körperschaftsteuer — карпаратыўны падатак для GmbH/UG/AG. Стаўка — 15 % + Solidaritätszuschlag 5,5 %.

Vorauszahlungen — авансавыя плацяжы Einkommensteuer/Körperschaftsteuer для самазанятых і юр. асоб; устанаўліваюцца Finanzamt на аснове папярэдняй дэкларацыі.

Doppelbesteuerungsabkommen (DBA) — пагадненні аб пазбяганні падвойнага падаткаабкладання. Паміж Германіяй і Рэспублікай Беларусь дзейнічае пагадненне ад 30 верасня 2005 г.; актуальны статус і тэкст — на сайце BMF у раздзеле DBA.

DBA прымяняе адзін з двух метадаў пазбягання падвойнага падаткаабкладання: Freistellungsmethode (вызваленне ў адной з краін пры падаткаабкладанні ў другой) або Anrechnungsmethode (залік выплачанага падатку). Метад залежыць ад тыпу даходу (зарплата, дывідэнды, працэнты, нерухомасць).

Падатковы рэзідэнт Германіі дэкларуе Welteinkommen у Steuererklärung, уключаючы даходы ад замежных рахункаў, нерухомасці, дывідэндаў.

Германія ўдзельнічае ў CRS (Common Reporting Standard) — аўтаматычным абмене падатковай інфармацыяй па рахунках. Большасць краін ЕС, OECD і многіх трэціх краін абменьваюцца дадзенымі аб фінансавых рахунках рэзідэнтаў Германіі.

Беларусь па стане на 2025 г. не з'яўляецца паўнапраўным удзельнікам CRS у поўным аб&ёме абмену з Германіяй; актуальны статус — на сайце BZSt у раздзеле CRS / Automatic Exchange.

Einspruch (§347 AO) — пазасудовае пярэчанне супраць Bescheid Finanzamt. Тэрмін — адзін месяц з моманту ўручэння. Бясплатна.

Klage ў Finanzgericht — пасля Einspruchsentscheidung. Тэрмін — адзін месяц. Рэгуляванне — Finanzgerichtsordnung (FGO).

Revision ў Bundesfinanzhof (BFH) — з дазволу. Сайт — bundesfinanzhof.de.

Канкрэтны разлік падатку, аптымізацыя структуры даходаў, выбар Steuerklasse пры шлюбе, падаткі пры міжнародных пераездах патрабуюць індывідуальнай падатковай кансультацыі (Steuerberater) альбо сяброўства ў Lohnsteuerhilfeverein. Гэтая старонка — структурны агляд.

Godze не прадастаўляе падатковых кансультацый. Гэтая старонка — карта падатковай сістэмы са спасылкамі на нямецкія прававыя акты, не індывідуальнае прымяненне да справы.