Банк і рахунак.

Найбуйнейшыя рознічныя банкі ў Латвіі — Swedbank, SEB, Citadele, Luminor. Паралельна дзейнічаюць небанкаўскія пастаўшчыкі плацёжных паслуг, у тым ліку з ліцэнзіямі электронных грошай.

Рэестр крэдытных і плацёжных устаноў — на сайце Latvijas Banka (цэнтральны банк). З 2023 г. функцыі былой Finanšu un kapitāla tirgus komisija (FKTK) па нагляду за фінансавым сектарам інтэграваны ў Latvijas Banka; сайт fktk.lv аўтаматычна перанакіроўвае на bank.lv.

Тыповы набор дакументаў для фізічнай асобы:

— дзеючы дакумент, які засведчвае асобу (нацыянальны пашпарт, ārzemnieka pase, ceļošanas dokuments);

— дакумент аб праве знаходжання (карта ВНЖ, віза D, дакумент шукальніка міжнароднай абароны);

— personas kods;

— дакумент аб месцы жыхарства;

— для буйных аперацый — пацвярджэнне крыніцы сродкаў (працоўны дагавор, дагавор продажу, падатковыя дакументы).

Тарыф адкрыцця і абслугоўвання — у кожнага банка свой; шэраг банкаў прапануе льготныя або нулявыя тарыфы для асобных катэгорый (студэнты, работнікі з зарплатай праз банк).

Латвійскі AML-рэжым — Noziedzīgi iegūtu līdzekļu legalizācijas un terorisma un proliferācijas finansēšanas novēršanas likums (Закон аб прадухіленні легалізацыі злачынна атрыманых сродкаў і фінансавання тэрарызму і распаўсюджвання).

Да кліентаў — грамадзян Беларусі і Расіі банкі прымяняюць узмоцненыя працэдуры (Enhanced Due Diligence) пры адкрыцці рахунку, абнаўленні профілю, аперацыях з пераводамі ў/з адпаведных юрысдыкцый. Прымяняюцца абмежавальныя меры ЕС.

Адмова ў адкрыцці рахунку па падставах AML — стандартная практыка для асобных профіляў рызыкі; банк не заўсёды абавязаны матываваць адмову дэталёва.

Імплементацыя Дырэктывы (EU) 2014/92 (Payment Accounts Directive) дае асобам з правам знаходжання ў дзяржаве-члене ЕС права на pamata maksājumu konts (базавы плацёжны рахунак) — рахунак з мінімальным наборам паслуг (залічэнне сродкаў, зняцце наяўных, плацяжы).

Асоба мае права патрабаваць адкрыцця базавага плацёжнага рахунку ў банка, абавязанага яго прадастаўляць. Адмова — дапускаецца толькі ў выпадках, прама прадугледжаных законам (напрыклад, пры пацверджанай рызыцы AML).

Рэалізацыя ў Латвіі — праз Maksājumu pakalpojumu un elektroniskās naudas likums і падзаконныя акты.

Latvijas Banka (bank.lv) — фінансавы нагляд і спажывецкія скаргі на банкі (уключаючы функцыі, якія перайшлі ад FKTK). Раздзел для спажыўцоў — на сайце Latvijas Banka.

Patērētāju tiesību aizsardzības centrs (PTAC) — ptac.gov.lv. Абарона правоў спажыўцоў у фінансавых паслугах у межах сваёй кампетэнцыі.

Tiesībsargs — tiesibsargs.lv. Сістэмныя звароты па парушэнні правоў, уключаючы дыскрымінацыю.

Альтэрнатыўнае вырашэнне спрэчак з банкамі — праз Finanšu un kapitāla tirgus dalībnieku ombuda пры адпаведнай профільнай асацыяцыі.

З 2024–2026 гг. у ЕС дзейнічае Рэгламент MiCA (Markets in Crypto-Assets) — пастаўшчыкі паслуг з крыптаактывамі праходзяць ліцэнзаванне/натыфікацыю. Латвійскі нагляд — Latvijas Banka. Спіс ліцэнзаваных суб'ектаў — на сайце Latvijas Banka.

Плацёжныя ўстановы і электронныя грошы — ліцэнзуюцца Latvijas Banka. Расійскія/беларускія карыстальнікі небанкаўскіх пастаўшчыкоў плацёжных паслуг — з улікам абмежавальных мер ЕС.

Гэтая старонка — карта банкаўскай інфраструктуры. Падаткі — у Падаткі. Дакументы — у Дакументы. Спецыфіка для беларусаў падрабязней — у Спецыфіка для беларусаў.

Godze не прадастаўляе фінансавых кансультацый. Гэтая старонка — карта банкаўскага сектара са спасылкамі на латвійскія прававыя акты, не індывідуальнае прымяненне да справы.