Permesso UE per soggiornanti di lungo periodo.
Гэта бестэрміновы статус, аналаг пастаяннага ВНЖ у іншых краінах ЕС. Да 2007 года называўся «carta di soggiorno», пасля імплементацыі дырэктывы 2003/109/CE — перайменаваны. Здымае большую частку бюракратычнай нагрузкі і пашырае правы.
Прававая база.
Permesso рэгулюецца артыкуламі 9 і 9-bis Testo Unico Immigrazione (D.Lgs. 286/1998), якія імплементуюць Direttiva 2003/109/CE аб статусе long-term resident.
Сам статус бестэрміновы, але пластыкавая карта абнаўляецца кожныя 10 гадоў (для дарослых) або 5 гадоў (для непаўналетніх). Абнаўленне — тэхнічнае, не перагляд падстаў выдачы.
Базавая інфармацыя для замежнікаў — Polizia di Stato · Foreign nationals і Polizia di Stato · Permesso di soggiorno. Юрыдычны разбор і судовая практыка — ASGI.
Умова 1 — 5 гадоў легальнага пражывання.
Заяўнік павінен пражыць у Італіі не менш за 5 гадоў з дзеючым permesso di soggiorno. Перыяд улічваецца як бесперапынны, але дапускаюцца адсутнасці — не больш за 6 месяцаў запар і не больш за 10 месяцаў сумарна за 5 гадоў.
Не ўлічваюцца: permesso «studio» (па агульным правіле — але залічваецца палова тэрміну студэнцкага знаходжання), permesso «motivi di lavoro stagionale», часовыя віды permesso.
Залічваюцца: permesso lavoro subordinato, lavoro autonomo, motivi familiari, asilo, sussidiaria, motivi religiosi і аналагічныя «трывалыя» катэгорыі.
Умова 2 — даход.
Заяўнік павінен пацвердзіць стабільны гадавы даход не ніжэйшы за гадавую сацыяльную дапамогу (importo annuo dell'assegno sociale). Дакладная сума пераглядаецца штогод — актуальны ўзровень гл. на старонцы INPS · assegno sociale.
Пры ўз'яднанні з сям'ёй парог павышаецца: для мужа/жонкі і аднаго непаўналетняга дзіцяці — звычайна не ніжэйшы за двайны assegno sociale; на кожнага дадатковага члена сям'і дадаецца доля. Канкрэтныя значэнні — у інструкцыі да kit giallo.
Даход можа быць ад працы па найме, прадпрымальніцкай дзейнасці, пенсіі, рэнты, інвестыцый — галоўнае каб ён быў дакументальна пацверджаны і стабільны. Улічваюцца даходы ўсіх паўналетніх членаў сям'і, якія пражываюць разам з заяўнікам.
Умова 3 — тэст італьянскай A2.
З 2010 года ўведзена абавязковае веданне італьянскай мовы на ўзроўні A2 (Common European Framework). Тэст праводзіцца бясплатна ў Prefetture або праз CPIA (Centri Provinciali per l'Istruzione degli Adulti). Прыклад старонкі прэфектуры з апісаннем працэдуры — Prefettura di Udine · test A2 (структура ва ўсіх прэфектур аналагічная, у кожнай свой раздзел).
Ад тэсту вызваляюцца: дзеці да 14 гадоў, замежнікі з цяжкімі захворваннямі (па медыцынскай даведцы), уладальнікі акрэдытаваных моўных сертыфікатаў узроўню A2 і вышэй — CILS, CELI, PLIDA, cert.it Roma Tre — а таксама выпускнікі італьянскіх школ або ўніверсітэтаў.
Запіс на тэст — праз сайт Prefettura па месцы жыхарства, пасля падачы запыту на permesso (запрашэнне прыходзіць у асабістым кабінеце або поштай).
Умова 4 — адсутнасць судзімасці.
Закон патрабуе адсутнасці асуджэнняў за пэўныя катэгорыі злачынстваў: злачынствы супраць дзяржавы, цяжкія гвалтоўныя злачынствы, злачынствы, звязаныя з наркотыкамі, прастытуцыяй, гандлем людзьмі, і г.д. (артыкул 9, comma 4 D.Lgs. 286/1998 дае дэталёвы спіс).
Questura запытвае даведку аб судзімасці — certificato del casellario giudiziale — і ацэньвае індывідуальна. Нават наяўнасць судзімасці не заўсёды аўтаматычная адмова, калі гаворка пра нязначнае правапарушэнне і прайшло дастаткова часу. Парадак атрымання даведкі — на Ministero della Giustizia · casellario giudiziale.
Таксама правяраецца адсутнасць pendenti procedimenti penali (бягучых крымінальных вытворчасцяў) і пагроз publica sicurezza.
Умова 5 — жыллё.
Для заяўнікаў з членамі сям'і — патрабуецца certificato di idoneità abitativa, які выдаецца камунай. Дакумент пацвярджвае, што жыллё адпавядае санітарным і метражным нормам для заяўленай колькасці жыхароў. Запыт падаецца ў ufficio anagrafe або edilizia камуны, часта з інспекцыяй на месцы.
Для адзіночных заяўнікаў без сям'і на iscrizione — даведка звычайна не патрабуецца, але Questura можа папрасіць дакумент аб месцы жыхарства.
Падача і тэрміны.
Падача — праз kit giallo ў Poste Italiane, як пры звычайным rinnovo, але з пашыраным пакетам дакументаў (даход за 5 гадоў, падатковыя дэкларацыі, idoneità abitativa, тэст A2, casellario giudiziale).
Закон усталёўвае тэрмін 90 дзён для разгляду, але на практыцы ў буйных Questure ён часта расцягваецца. Да рашэння дзейнічае cedolino (гл. Rinnovo permesso).
Пры адмове — абскарджанне ў TAR на працягу 60 дзён праз Giustizia Amministrativa. Частыя падставы адмовы: недастатковы даход, няпоўнае веданне мовы, праблемы з idoneità abitativa, некарэктны ўлік перыядаў адсутнасці.
Правы ўладальніка.
Permesso UE per soggiornanti di lungo periodo дае:
— Бестэрміновы статус (не патрабуе абгрунтавання падаўжэння, толькі тэхнічнае абнаўленне пластыку).
— Права на працу любога тыпу без асобнай authorisation.
— Доступ да публічных конкурсаў (concorsi pubblici) на тых жа ўмовах, што і італьянцы, акрамя пазіцый, звязаных з ажыццяўленнем дзяржаўнай улады.
— Поўны доступ да сацыяльных бенефітаў, адукацыі, аховы здароўя.
— Права свабоднага перамяшчэння па ЕС і магчымасць перайсці на аналагічны статус у іншай краіне ЕС пасля 5 гадоў пражывання ў Італіі (праз мабільнасць long-term resident).
— Абарона ад высылкі пашырана: высылка магчымая толькі пры цяжкіх пагрозах публічнай бяспецы.
Страта статусу.
Permesso UE per soggiornanti di lungo periodo можа быць адкліканы пры:
— Адсутнасці ў Італіі больш за 12 месяцаў запар (за межамі ЕС) або 6 гадоў сумарна (за межамі ЕС на працягу ўсяго перыяду валодання статусам).
— Атрыманні аналагічнага статусу ў іншай краіне ЕС.
— Асуджэнні за пэўныя цяжкія злачынствы.
— Выяўленні махлярства пры атрыманні.
Страта статусу не аўтаматычна азначае высылку — звычайна канвертуецца ў звычайны permesso па іншай падставе, калі такія падставы ёсць.
Пасля 5 гадоў пастаяннага легальнага пражывання і пры выкананні ўмоў па даходу/мове/судзімасці адкрываецца шлях на cittadinanza — гл. Cittadinanza italiana.