Rinnovo permesso.
Падаўжэнне permesso di soggiorno — болевая кропка. Тэрміны разгляду ў Questure часта перавышаюць год, а правы ўладальніка на гэты час вызначаюцца часовай квітанцыяй (cedolino). Гэтая старонка — парадак крокаў і што рабіць, калі працэдура завісла.
Калі падаваць.
Закон прадугледжвае:
За 60 дзён да заканчэння для большасці тыпаў permesso (lavoro, studio, famiglia і г.д.).
За 90 дзён да заканчэння для permesso UE per soggiornanti di lungo periodo (пры абнаўленні пластыкавай карты).
Закон дапускае падачу са спазненнем — да 60 дзён пасля заканчэння для кароткатэрміновых permesso, без страты права на падаўжэнне. Але пры вялікіх затрымках Questura можа разглядаць заяву як новую першасную.
Крыніца: Polizia di Stato · Permesso di soggiorno, Normattiva · D.Lgs. 286/1998.
Куды падаваць — kit giallo.
Падача амаль заўсёды праз kit giallo — жоўты канверт, які выдаюць бясплатна ў аддзяленнях Poste Italiane з паслугай Sportello Amico. Унутры: модулі 1 і 2, інструкцыя, спіс неабходных дакументаў па катэгорыі.
Крокі: запоўніць модулі, сабраць копіі дакументаў (пашпарт, бягучае permesso, дакументы падставы — кантракт, даведка з вучобы, дакументы аб сямейнай сувязі), набыць marca da bollo €16, аплаціць адміністрацыйныя зборы ў той жа Poste. Пакрокавая афіцыйная інструкцыя Poste — poste.it · rilascio e rinnovo permesso di soggiorno.
Канверт здаюць у акне Sportello Amico. На месцы праходзіць верыфікацыя камплектнасці — Poste выдаюць квітанцыю (ricevuta) з двума нумарамі: protocollo і id user/password для адсочвання праз portaleimmigrazione.it.
Памер збораў змяняецца — удакладняйце ў Poste або на сайце Polizia di Stato перад адпраўкай.
Ricevuta — часовы дакумент.
Квітанцыя Poste (часта называецца cedolino) — гэта афіцыйны дакумент, які пацвярджае, што заява на rinnovo пададзена. Яна мае тую ж юрыдычную сілу, што і сам permesso, на час разгляду справы (цыркуляры Ministero dell'Interno пацвярджаюць гэты прынцып).
З cedolino ў руках уладальнік захоўвае:
— Права на працу (калі праца была дазволена на ранейшым permesso).
— Доступ да SSN, INPS, бенефіцый сацыяльнага забеспячэння.
— Права вяртацца ў Італію пасля паездак у краіну паходжання (з прад'яўленнем cedolino + мінулага permesso + пашпарта).
— Права працаваць з банкам, адкрываць рахунак, заключаць дагавор арэнды.
На практыцы некаторыя працадаўцы і банкі не ведаюць гэтай нормы і патрабуюць дзеючы пластык — гэта незаконная адмова, але патрабуе тлумачэння і часам юрыдычнага ўмяшання.
Выклік у Questura.
Праз некалькі тыдняў/месяцаў пасля падачы Questura запрашае на appuntamento — зняцце адбіткаў (fotosegnalamento) і збор біяметрыі. Дата прыходзіць па пошце або праз SMS, або з'яўляецца ў асабістым кабінеце на portaleimmigrazione.it.
Пасля гэтага яшчэ праз некалькі месяцаў (часта 6–12, у буйных Questure — больш) прыходзіць апавяшчэнне аб гатоўнасці пластыкавай карты.
Адсочванне статусу:
— portaleimmigrazione.it — для дасье, пададзеных праз Poste.
— Сайт Polizia di Stato па серыйным нумары: questure.poliziadistato.it (раздзел «Verifica permesso di soggiorno»).
Калі Questura маўчыць.
Затрымкі ў выдачы permesso — шырока задакументаваная праблема. Па дадзеных асацыяцый (ASGI, Naga) і парламенцкіх запытаў, сярэдні тэрмін чакання ў Questure буйных гарадоў дасягае 12–24 месяцаў, што шматразова перавышае адміністрацыйны тэрмін 60 дзён (article 5, comma 9 D.Lgs. 286/1998).
Прававыя шляхі, калі працэдура завісла:
1. Sollecito ў Questura — пісьмовы зварот з просьбай паскорыць разгляд. Падаецца праз PEC (электронная засведчаная пошта Questura) або raccomandata. PEC-адрас канкрэтнай Questura шукаецца ў IndicePA · ricerca PEC (дзяржаўны рэестр PEC-адрасоў публічнай адміністрацыі).
2. Скарга ў Prefettura — Questura падведамасная прэфекту правінцыі, які можа ўмяшацца ў выпадку працяглай затрымкі.
3. Ricorso al TAR contro il silenzio — адміністрацыйны іск у Tribunale Amministrativo Regionale супраць бяздзейнасці (silenzio inadempimento) пасля 30 дзён без адказу. Падача праз адваката, дзяржаўны збор каля €300 за справу (дакладная сума — на Giustizia Amministrativa).
4. Difensore Civico рэгіёна — незалежны інстытут, які разглядае скаргі на дзеянні публічнай адміністрацыі.
Дапамога з ricorso: ASGI, Naga · servizio legale (Мілан), CIR — Consiglio Italiano per i Rifugiati, юрыдычныя клінікі ўніверсітэтаў.
Калі permesso мінуў, а новага няма.
Пры наяўнасці cedolino — статус рэгулярны. Пры поўнай адсутнасці дзеючага дакумента (мінуў permesso + не падавалася rinnovo + мінулі льготныя 60 дзён) — фармальна статус нерэгулярны.
Рызыкі: немагчымасць падпісаць працоўны дагавор, праблемы з падаўжэннем SSN, абмежаванні на вяртанне ў Італію пасля выезду, рызыка decreto di espulsione пры кантакце з праваахоўнымі органамі.
Першасны крок: паспрабаваць падаць запыт нават са спазненнем — Poste абавязаны прыняць канверт, далейшы лёс вырашаецца Questura. Паралельна — зварот да юрыста: пры наяўнасці працяглай інтэграцыі, сям'і ў Італіі, дакументальна пацверджаных прычын затрымкі (хвароба, страта дакументаў і г.д.) магчымыя індывідуальныя шляхі захавання статусу.
Змена адраса і абставін.
Калі паміж падачай і рашэннем вы пераехалі — трэба паведаміць у Questura (па PEC або асабіста), абнавіць residenza ў камуне новага адраса і захаваць перапіску. Без абнаўлення апавяшчэнні аб гатоўнасці карты могуць не дайсці.
Змены працоўнага або сямейнага становішча (новая праца, развод, нараджэнне дзіцяці) — асобныя апавяшчэнні ў Questura, якія часам патрабуюць conversione permesso ў іншы тып. Падрабязней: Permesso di soggiorno.