Карты ВНЖ.

Усе правілы ўезду, знаходжання і прытулку ў Францыі сабраны ў Code de l'entrée et du séjour des étrangers et du droit d'asile (CESEDA). Поўная перапрацоўка кодэкса ўступіла ў сілу 1 мая 2021 года.

Тэкст і актуальныя версіі: CESEDA на Légifrance.

Усе анлайн-працэдуры па тытрах ідуць праз партал ANEF (administration des étrangers en France). Частка працэдур пакуль абслугоўваецца прэфектурай па месцы жыхарства.

Поўны даведнік па тыпах тытраў на service-public: Titres, cartes de séjour et documents de circulation.

Visa de long séjour valant titre de séjour (VLS-TS) — long-stay віза, якая на працягу першага года роўная titre de séjour, без асобнай карты. Падыходзіць для катэгорый salarié, étudiant, visiteur, vie privée et familiale.

На працягу 3 месяцаў пасля ўезду трэба валідаваць візу анлайн на партале ANEF і аплаціць taxe (150 €). Без валідацыі віза губляе статус тытра.

Пасля валідацыі прысвойваецца ідэнтыфікатар іншаземца — патрэбны для ўсіх наступных працэдур. Перад сканчэннем года падаецца заява на паўнавартасную carte de séjour (гл. Прадаўжэнне ВНЖ).

Крыніца: service-public · Valider un VLS-TS et payer la taxe, service-public · Visa de long séjour.

Карта séjour «vie privée et familiale» (VPF) — для людзей з устойлівымі сямейнымі або асабістымі сувязямі ў Францыі. Тэрмін — 1 год, прадаўжаецца; праз некалькі гадоў адкрываецца пераход на pluriannuelle або carte de résident.

Падставы сабраны ў кнізе IV titre II chapitre III CESEDA (артыкулы L423-1 — L423-23): сужэнец грамадзяніна FR (L423-1), бацька дзіцяці-грамадзяніна FR (L423-7), працяглыя асабістыя/сямейныя сувязі (L423-23), бенефіцыяр protection internationale, сур'ёзнае захворванне без доступу да лячэння ў краіне паходжання, ахвяры хатняга гвалту і іншыя.

Крыніцы: service-public · Carte VPF, CESEDA · Titres de séjour pour motif familial.

Карты, прывязаныя да працоўнага дагавору. Salarié выдаецца пры CDI або CDD больш за 12 месяцаў. Travailleur temporaire — пры CDD менш за 12 месяцаў. Першасная карта — 1 год, прадаўжаецца.

Перад выдачай тытра працадаўца павінен атрымаць autorisation de travail праз ANEF (espace employeurs). Спрошчаная працэдура — для прафесій са спісу métiers en tension.

Пры прадаўжэнні пасля першага года з устойлівым кантрактам звычайна выдаецца carte pluriannuelle на 4 гады.

Крыніца: service-public · Carte salarié / travailleur temporaire.

Карта séjour «étudiant» — для тых, хто вучыцца ў прызнанай навучальнай установе. Тэрмін — 1 год; далей звычайна pluriannuelle на астатнюю працягласць цыкла (licence, master, doctorat).

Права на працу — да 964 гадзін у год без асобнай autorisation de travail. Тэрмін лічыцца з моманту выдачы карты або валідацыі VLS-TS, па слізгальным годзе. Перавышэнне ліміту — падстава для адмовы ў прадаўжэнні (article R5221-26 du Code du travail).

Стажыроўкі ў рамках навучальнай праграмы па convention de stage tripartite — не лічацца наёмнай працай і ў ліміт 964 г не ўваходзяць.

Крыніцы: service-public · Étudiant étranger : VLS ou titre de séjour, service-public · Travail d'un étudiant non européen.

Carte talent — pluriannuelle на 4 гады, для кваліфікаваных профіляў. Катэгорыі: salarié qualifié (зарплата вышэй за пэўны парог), chercheur (з convention d'accueil), créateur d'entreprise, прафесіі мастацтва і спорту, інвестары, спецыялісты прызнанай рэпутацыі.

Перавагі: доўгі тэрмін, спрошчанае ўз'яднанне сям'і праз спадарожную carte talent — famille, права працаваць у любога працадаўцы па спецыяльнасці.

Крыніца: service-public · Carte talent.

Пасля станоўчага рашэння OFPRA або CNDA — два розныя рэжымы:

Statut de réfugié — carte de résident на 10 гадоў. Прэфектура абавязана выдаць яе на працягу 3 месяцаў пасля рашэння. Права працаваць без autorisation, спрошчанае сямейнае ўз'яднанне, выдача titre de voyage Convention de Genève.

Protection subsidiaire — carte pluriannuelle да 4 гадоў. Пасля 4 гадоў рэгулярнага пражывання ў Францыі можна падаваць на carte de résident на 10 гадоў.

Падрабязней пра працэдуру прытулку — у раздзеле Прытулак. Пра дакументы для réfugiés — у раздзеле Дакументы.

Крыніцы: service-public · Réfugié : titre de séjour, service-public · Protection subsidiaire, CESEDA · Titres de séjour protection internationale.

Pluriannuelle — карта на 2, 3 або 4 гады, якая выдаецца звычайна пасля першага года першаснага тытра. Мэта — знізіць нагрузку штогадовых прадаўжэнняў.

Тэрмін залежыць ад катэгорыі: étudiant — на астатнюю працягласць цыкла; salarié — 4 гады пасля першага года; talent — адразу 4 гады; protection subsidiaire — да 4 гадоў.

З 1 студзеня 2026 года для першай pluriannuelle і для carte de résident дзейнічаюць новыя ўмовы: узровень французскай A2 + грамадзянскі экзамен (гл. service-public · Examen civique).

Крыніца: service-public · Carte pluriannuelle.

Гэта крытычны сцэнарый для беларусаў: у вас ужо ёсць résident de longue durée — UE (RLD-UE) у Польшчы або Літве, і вы хочаце пераехаць у Францыю. Дырэктыва 2003/109/CE дае права мабільнасці — гэта значыць можна перабрацца ў іншую краіну ЕС, не пачынаючы працэдуру з нуля.

Як працуе мабільнасць. Калі ў вас у PL або LT карта тыпу «résident de longue durée — UE» (а не проста нацыянальны ПМЖ — гэта розныя дакументы), вы можаце падаць запыт на французскі titre de séjour яшчэ да пераезду або на працягу 3 месяцаў пасля ўезду. Падача — праз ANEF або прэфектуру па месцы пражывання.

Які тытр выдаюць у Францыі: у залежнасці ад вашай мэты — salarié (з працадаўцам), commerçant / entrepreneur, étudiant, visiteur, vie privée et familiale. Гэта не аўтаматычна carte de résident 10 гадоў — гэта першасны тытр на 1 год з магчымасцю пераходу на pluriannuelle.

Дакументы: ваш бягучы тытр RLD-UE з PL/LT, ID, justificatif de domicile ў Францыі, абгрунтаванне мэты (кантракт, рэгістрацыя бізнесу, навучальнае месца, сямейныя сувязі), ressources, медстрахоўка.

Чым гэта лепш, чым падача з нуля: спрошчаны доступ да рынку працы (няма патрабавання autorisation de travail у той жа меры), права членаў сям'і на спадарожны тытр, прызнанне вашых гадоў пражывання ў PL/LT для будучай carte de résident у Францыі (5 гадоў у любой краіне ЕС, з іх мінімум 2 гады ў Францыі).

Важна: мабільнасць працуе толькі для трымальнікаў résident de longue durée — UE (англійская: EU long-term residence, фармат карты з пазнакай «résident de longue durée — UE»). Нацыянальны ПМЖ без гэтай меткі не дае права мабільнасці — трэба падаваць як звычайны іншаземец.

Пасля 5 гадоў легальнага пражывання ў Францыі можна падаць на ўласную carte résident de longue durée — UE ў Францыі, што дае мабільнасць далей па ЕС (напрыклад, у Германію або Італію).

Крыніца: service-public · Carte de résident de longue durée — UE.

Récépissé de demande de titre de séjour — дакумент, які пацвярджае, што заява пададзена і разглядаецца. Выдаецца пры падачы поўнага дасье.

Пры першай падачы — дзейнічае 4 або 6 месяцаў. Пры прадаўжэнні — дзейнічае 3 месяцы, пачынаючы з наступнага дня пасля заканчэння папярэдняга тытра.

На récépissé прама пазначана, ці дазваляе ён працу: «autorise / n'autorise pas son titulaire à exercer une activité professionnelle». Пры прадаўжэнні звычайна праца дазволена; пры першай падачы — залежыць ад катэгорыі.

Канстытуцыйная практыка: калі дасье поўнае і пададзенае не праз ANEF (там, дзе ANEF не пакрывае катэгорыю), прэфектура абавязана выдаць récépissé — гэта ўстанавіў Conseil d'État у практыцы па référé-mesures-utiles.

Крыніца: service-public · Qu'est-ce qu'un récépissé.

Тып тытра не пажыццёвы. Запыт changement de statut падаецца за 2–4 месяцы да заканчэння бягучага тытра, праз ANEF або прэфектуру.

Частыя траекторыі: étudiant → salarié пасля дыплома і падпісання кантракта; salarié → vie privée et familiale пры шлюбе з грамадзянінам FR або нараджэнні дзіцяці-грамадзяніна FR; demandeur d'asile → étudiant / salarié пры з'яўленні падставы па іншым шляху; любы рэгулярны тытр → carte de résident пасля 5 гадоў (гл. Пастаянны ВНЖ).

Пры змене катэгорыі дакументы — ад новай катэгорыі, плюс абгрунтаванне пераходу (працоўны кантракт, autorisation de travail, дакументы пра сямейную сувязь і г.д.).

Пераход RECE → entrepreneur. RECE — récépissé de demande de carte de séjour, часовы дакумент падчас разгляду. Калі на момант заканчэння бягучага тытра вы адкрылі auto-entrepreneur або зарэгістравалі кампанію (SASU, EURL) і хочаце атрымаць паўнавартасны тытр пад прадпрымальніцкую дзейнасць — падаецца changement de statut на катэгорыю entrepreneur / profession libérale або talent — créateur d'entreprise (калі бізнес-праект адпавядае крытэрыям). Дакументы: KBIS або INSEE-нумар (для auto-entrepreneur), бізнес-план, абгрунтаванне эканамічнай жыццяздольнасці (revenues prévisionnels не ніжэй SMIC × 12), justificatif de domicile, ID. Падача праз ANEF або, калі катэгорыя не пакрыта, праз прэфектуру. Пры высокай інвестыцыйнай актыўнасці або прызнанай рэпутацыі — варта разгледзець талент — créateur d'entreprise (4 гады адразу, прасцей умовы для сям'і). Крыніца: service-public · Carte talent + service-public · Entrepreneur / profession libérale.

Тытр можна страціць: адмова ў прадаўжэнні, OQTF, retrait (адклік за пагрозу публічнаму парадку, фіктыўны шлюб, махлярства), працяглая адсутнасць з Францыі.

Што рабіць пры OQTF, адмове або заканчэнні — асобная тэма: Калі нешта пайшло не так.

Прэфектуры звычайна патрабуюць дзеючы нацыянальны пашпарт для падачы і прадаўжэння тытра. Дэкрэт, падпісаны Аляксандрам Лукашэнкам 4 верасня 2023 года, забараняе прадаўжэнне беларускага пашпарта праз консульствы за мяжой — грамадзянам прадпісана вяртацца ў Беларусь за дакументамі (гл. публікацыі FIDH і франкамоўнага друку 2023 года).

Для людзей, якія збеглі ад рэпрэсій, гэта стварае замкнёнае кола: вярнуцца нельга, прадоўжыць пашпарт нельга, без пашпарта — адмова ў прадаўжэнні тытра.

Што абмяркоўваецца ў практыцы: падача на прытулак пакуль дзеючы тытр яшчэ ў сіле; прызнанне apatridie праз OFPRA → titre de voyage pour apatride; індывідуальная аргументацыя перад прэфектурай пра немагчымасць атрымаць пашпарт. Падрабязней: Дакументы і Спецыфіка для беларусаў.

Godze не дае юрыдычных кансультацый. Раздзел — карта тыпаў тытраў, каб бачыць варыянты і разумець, да якога юрыста або асацыяцыі звяртацца.