Permesso di soggiorno.

Усе правілы ўваходу, знаходжання і статусаў замежнікаў у Італіі сабраны ў Testo Unico delle disposizioni concernenti la disciplina dell'immigrazione — D.Lgs. 286/1998. Да яго прыкладаецца рэгламент D.P.R. 394/1999. З моманту прыняцця ў тэкст унесена мноства паправак.

Поўны тэкст: Normattiva · D.Lgs. 286/1998.

Запыты і выдачу permesso адміністрацыруе Questura (паліцэйскі орган правінцыі) праз спецыялізаваны Ufficio Immigrazione. Падача — амаль заўсёды праз kit giallo ў Poste Italiane (гл. Rinnovo permesso).

Крыніцы: Polizia di Stato · Permesso di soggiorno, Polizia di Stato · Il rilascio del permesso di soggiorno, Ministero dell'Interno · Dipartimento Libertà Civili e Immigrazione.

Для катэгорый, якія паступаюць па квотах (lavoro subordinato, lavoro stagionale, conversione), асобная роля — Sportello Unico per l'Immigrazione (SUI) пры прэфектуры. Падача праз спецыяльны партал ALI Sportello Unico.

Permesso «lavoro subordinato» выдаецца ўладальніку візы D на працу па найме або пасля змены статусу. Тэрмін залежыць ад працоўнага дагавора: да 1 года для CDD, да 2 гадоў для кантракта на нявызначаны тэрмін (tempo indeterminato). Квоты на ўезд работнікаў з-за мяжы ўстанаўліваюцца штогадовым Decreto Flussi.

Права на працу — у любога працадаўцы. Пры змене працадаўцы новы дазвол не патрэбны, але абнаўленне дадзеных у Questura пажадана.

Калі кантракт перарываецца, permesso не анулюецца аўтаматычна — уладальнік мае права зарэгістравацца ў цэнтры занятасці (Centro per l'Impiego, каардынуе Cliclavoro) і захаваць статус да заканчэння permesso, а потым перайсці на permesso per attesa occupazione.

Permesso «lavoro autonomo» — для прадпрымальнікаў, freelance, прадстаўнікоў свабодных прафесій. Тэрмін выдачы — да 2 гадоў пры першаснай выдачы.

Для падаўжэння трэба пацвердзіць працяг дзейнасці, даход, рэгістрацыю ў адпаведных палатах (Camera di Commercio, прафесійныя albi).

Канвертацыя permesso «lavoro autonomo» ↔ «lavoro subordinato» магчымая — гэта звычайны шлях пры змене формы занятасці.

Permesso «studio» — для студэнтаў прызнаных навучальных устаноў. Тэрмін — на працягласць вучэбнай праграмы, звычайна выдаецца на 1 год і падаўжаецца штогод пры пацвярджэнні здадзеных экзаменаў.

Права на працу — да 20 гадзін на тыдзень (макс. 1040 гадзін у год), без асобнага дазволу. Пасля заканчэння вучобы — канвертацыя ў «lavoro subordinato», «lavoro autonomo» або «attesa occupazione» (для пошуку працы) пры ўмове заявы да заканчэння бягучага permesso.

Permesso «motivi familiari» — для членаў сям'і, якія прыбылі па ricongiungimento familiare або для замежнікаў у сямейнай сувязі з грамадзянінам Італіі або ЕС, які пражывае ў Італіі. Тэрмін — роўны тэрміну permesso спонсара, звычайна 2 гады.

Права на працу: аўтаматычнае, без асобнай authorisation, як па найме, так і аўтаномнай. Пры скасаванні шлюбу permesso можа быць падоўжаны пры наяўнасці падстаў (vie privée, абарона ахвяр гвалту і г.д.).

Permesso «attesa occupazione» — для замежнікаў, якія страцілі працу пры наяўнасці дзеючага permesso «lavoro subordinato». Выдаецца на тэрмін да 1 года (мінімум на астатак permesso, калі ён большы).

Умова — рэгістрацыя ў Centro per l'Impiego і declaration di immediata disponibilità al lavoro (DID). Права на працу захоўваецца.

Па заканчэнні тэрміну «attesa occupazione» пры адсутнасці новага кантракта permesso не падаўжаецца, і ўладальнік фармальна аказваецца ў нерэгулярным статусе.

Permesso per protezione speciale выдаецца, калі вяртанне ў краіну паходжання прывядзе да парушэння міжнародных абавязацельстваў Італіі (пераслед, рызыка катаванняў, сур'ёзная рызыка парушэння правоў чалавека) — але пры гэтым не выкананы ўмовы для refugee status або sussidiaria.

Катэгорыя некалькі разоў пераглядалася: у 2018 годзе адменены «permesso per motivi umanitari» (DL 113/2018), у 2020 годзе ўведзены «protezione speciale» з пашыранымі падставамі, у 2023 годзе ўмовы зноў абмежаваны decreto Cutro (DL 20/2023, Legge 50/2023). Тэрмін выдачы на момант напісання — 1 або 2 гады, у залежнасці ад падставы, з магчымасцю канвертацыі ў lavoro.

Крыніца: Ministero dell'Interno · Immigrazione e asilo, Normattiva · D.Lgs. 286/1998 art. 19, юрыдычны разбор — ASGI.

Пасля станоўчага рашэння Commissione territoriale ўладальнік атрымлівае:

Statuto di rifugiato (Канвенцыя 1951) — permesso di soggiorno per asilo на 5 гадоў, права на працу і свабоду перамяшчэння па ЕС, выдача titolo di viaggio per rifugiati замест нацыянальнага пашпарта.

Protezione sussidiaria — permesso на 5 гадоў (пасля рэформы), права на працу. Не прадугледжвае аўтаматычнай выдачы titolo di viaggio — трэба асобнае абгрунтаванне немагчымасці атрымаць нацыянальны пашпарт. Працэдура атрымання titolo di viaggio апісана на Polizia di Stato · Documenti di viaggio per apolidi, stranieri e rifugiati.

Абодва permesso даюць права на ўз'яднанне сям'і без праверкі мінімальнага даходу і жылля. Пасля 5 гадоў рэгулярнага пражывання можна падаваць на permesso UE per soggiornanti di lungo periodo (гл. Permesso UE per soggiornanti di lungo periodo).

Гэта бестэрміновы permesso (былая «carta di soggiorno»), даступны пасля 5 гадоў легальнага пражывання ў Італіі з дзеючым permesso. Карта абнаўляецца кожныя 10 гадоў (толькі пластык, статус — бестэрміновы).

Умовы: стабільны даход не ніжэйшы за гадавую сацыяльную дапамогу, тэст італьянскай мовы ўзроўню A2, адсутнасць судзімасцяў па пэўных катэгорыях злачынстваў, часам — даведка аб складзе сям'і і ўмовах пражывання.

Падрабязней: Permesso UE per soggiornanti di lungo periodo.

Permesso не пажыццёвы і не аднанакіраваны. Канвертацыя (conversione) запытваецца звычайна да заканчэння бягучага permesso, праз Questura або Sportello Unico, з дакументамі новай катэгорыі.

Частыя траекторыі: studio → lavoro subordinato пасля дыплома і кантракта; lavoro subordinato → attesa occupazione пры страце працы; lavoro autonomo ↔ lavoro subordinato; motivi familiari → lavoro subordinato (праз 1 год) калі member of the family хоча незалежны статус; любы рэгулярны permesso → permesso UE per soggiornanti di lungo periodo пасля 5 гадоў.

Канвертацыя permesso per asilo або sussidiaria ў lavoro звычайна не патрэбна — гэтыя permesso ўжо ўключаюць права на працу.

Permesso можна страціць: адмова ў падаўжэнні, адкліканне (revoca) пры страце падстаў, працяглая адсутнасць з Італіі (звычайна больш за 6 месяцаў запар для кароткатэрміновых permesso, больш за 12 месяцаў для permesso UE soggiornanti di lungo periodo), асуджэнне па пэўных катэгорыях злачынстваў, выяўленне махлярства пры падачы.

Пры адмове або немагчымасці падоўжыць permesso выдаецца provvedimento di rigetto, які можна абскардзіць у TAR (Tribunale Amministrativo Regionale) праз Giustizia Amministrativa на працягу 60 дзён. Пры сумненні — абавязковая кансультацыя юрыста (ASGI, Naga, CIR).

← Усе тэмы па Італіі