Пастаянны ВНЖ.
Carte de résident — фінальны этап перад натуралізацыяй. 10 гадоў права жыць і працаваць без прывязкі да катэгорыі. Для большасці — пасля 5 гадоў рэгулярнага пражывання і здачы моўнага і грамадзянскага экзаменаў.
Carte de résident — 10 гадоў.
Carte de résident выдаецца на 10 гадоў і прадаўжаецца. Дае права працаваць у любой сферы, без прывязкі да працадаўцы або катэгорыі, і забяспечвае спрошчанае перамяшчэнне.
Карта губляе сілу, калі яе ўладальнік пражываў за межамі Францыі больш за 3 гады запар.
Умовы de droit (па ацэнцы прэфектуры).
Стандартны шлях — праз ацэначную працэдуру:
— 5 гадоў рэгулярнага пражывання ў Францыі з дзеючым тытрам (некаторыя карты не залічваюцца — напрыклад, étudiant звычайна ўлічваецца часткова).
— Стабільныя рэсурсы на ўзроўні SMIC.
— Інтэграцыя ў французскае грамадства.
— Узровень французскай B1 (вусна і пісьмова).
— Паспяховая здача examen civique — з 1 студзеня 2026 года гэта абавязковая ўмова для першай carte de résident (і для першай pluriannuelle, і для натуралізацыі).
Крыніцы: service-public · Justifier la connaissance du français, formation-civique.interieur.gouv.fr.
Умовы de plein droit (без ацэнкі).
Некаторыя катэгорыі атрымліваюць carte de résident па праве, без свабоднай ацэнкі прэфектуры:
— Statut de réfugié — carte de résident на 10 гадоў выдаецца адразу пасля рашэння OFPRA/CNDA (прэфектура абавязана выдаць яе на працягу 3 месяцаў).
— Bénéficiaire de protection subsidiaire — пасля 4 гадоў рэгулярнага пражывання ў Францыі з картай subsidiaire — права на carte de résident.
— Сужэнец грамадзяніна FR — пасля 3 гадоў шлюбу і 3 гадоў рэгулярнага пражывання ў Францыі (артыкул L423-1 CESEDA у звязцы з L423-2/L423-3).
— Бацька дзіцяці-грамадзяніна FR — пры пэўных умовах па артыкуле L423-7 CESEDA.
— Apatride — пасля 4 гадоў рэгулярнага пражывання.
Carte de résident permanent.
Carte de résident permanent — карта з неабмежаваным тэрмінам дзеяння. Выдаецца пры прадаўжэнні пасля двух паслядоўных carte de résident на 10 гадоў. Прэфектура прапануе яе сістэматычна — адмову можна матываваць толькі сур'ёзнай пагрозай публічнаму парадку.
Перавагі: не трэба прадаўжаць кожныя 10 гадоў; захоўваюцца ўсе правы carte de résident.
Résident de longue durée-UE.
Carte de résident з пазнакай «résident de longue durée-UE» — еўрапейскі эквівалент з дадатковай мабільнасцю. Дае права пражываць і працаваць у іншай дзяржаве-члене ЕС (з мясцовай працэдурай).
Умовы падобныя да стандартнай carte de résident (5 гадоў, рэсурсы, інтэграцыя, B1), плюс спецыфічныя крытэрыі па дастатковасці страхоўкі і стабільнасці даходаў.
Тэрмін дзеяння — 10 гадоў, губляе сілу пры пражыванні за межамі тэрыторыі дзяржаў-членаў ЕС больш за 3 гады запар.
Падача і дакументы.
Падача — праз ANEF, не раней за 4 месяцы і не пазней за 2 месяцы да заканчэння бягучага тытра. Пры падачы выдаецца attestation de dépôt (электронная).
Стандартны пакет:
— Дзеючы нацыянальны пашпарт.
— Папярэдні titre de séjour.
— Justificatif de domicile.
— Justificatif de ressources за апошнія 12 месяцаў (зарплатныя ведамасці, падатковыя апавяшчэнні).
— Attestation B1 (DELF, TCF Intégration або эквівалент).
— Attestation паспяховай здачы examen civique (з 1 студзеня 2026).
— Дакументы па падставе: для réfugié — статус OFPRA; для conjoint de Français — пасведчанне аб шлюбе з транскрыпцыяй.
Адмова і recours.
Прэфектура можа адмовіць у выдачы або прадаўжэнні пры сур'ёзнай пагрозе публічнаму парадку, недастатковай інтэграцыі, парушэнні ўмоў рэсурсаў або інтэграцыі.
Шляхі абскарджання:
— Recours gracieux прэфекту па RAR.
— Recours hiérarchique міністру ўнутраных спраў.
— Recours contentieux у Tribunal administratif у 2 месяцы з паведамлення.
— Пры тэрміновасці — référé-suspension паралельна з contentieux.
Падрабязней: Як пісаць скаргу і Калі нешта пайшло не так.
Спецыфіка для беларусаў.
Атрыманне carte de résident патрабуе дзеючага пашпарта на момант падачы. Дэкрэт 4 верасня 2023 года (забарона на прадаўжэнне пашпарта праз консульствы за мяжой) стварае практычную праблему для беларусаў, чый пашпарт сканчваецца ў перыяд падачы на пастаянны тытр.
Што працуе на практыцы:
— Калі статус у Францыі — réfugié, то пашпарт не патрабуецца (выдаецца titre de voyage Convention de Genève).
— Прызнанне apatridie праз OFPRA → titre de voyage pour apatride + пасля 4 гадоў — права на carte de résident.
— Аргументацыя перад прэфектурай пра немагчымасць атрымаць новы пашпарт без паездкі ў краіну паходжання, дзе захоўваецца рызыка пераследу.
Падрабязней: Дакументы і Спецыфіка для беларусаў.
Godze не дае юрыдычных кансультацый. Раздзел — карта падстаў і крокаў, каб разумець, да якой катэгорыі адносіцца канкрэтная сітуацыя і куды далей ісці.