Калі штосьці пайшло не так.

Sprendimas atsisakyti — адмова. У выдачы або замене дазволу на пражыванне; у прадастаўленні міжнароднай абароны; ва ўзнаўленні грамадзянства і інш.

Sprendimas panaikinti — адмена. Ануляванне дзеючага дазволу на пражыванне або статусу на падставах, пералічаных у законе.

Sprendimas grąžinti — рашэнне аб вяртанні. Літоўскі аналаг рашэння аб вяртанні ў значэнні Дырэктывы 2008/115/EC. Утрымлівае абавязацельства пакінуць тэрыторыю ЕС ва ўстаноўлены тэрмін.

Sprendimas išsiųsti — рашэнне аб прымусовым выдваРэнні. Ужываецца, калі добраахвотнае вяртанне не выканана або немагчыма.

Draudimas atvykti į Lietuvos Respubliką — забарона на ўезд. Можа суправаджаць рашэнне аб вяртанні або аб выдваРэнні.

Рашэнне аб вяртанні абскарджваецца ў парадку адміністрацыйнага судаводства. Першая інстанцыя — Vilniaus apygardos administracinis teismas. Тэрмін і парадак падачы скаргі — устаноўлены Administracinių bylų teisenos įstatymas (ABTĮ) і спецыяльнымі палажэннямі закона «Dėl užsieniečių teisinės padėties».

Прыпыненне выканання (sustabdyti vykdymą). Падача скаргі сама па сабе не заўсёды прыпыняе выкананне рашэння; прыпыненне трэба асобна прасіць і абгрунтаваць. Суд вырашае па хадайніцтве.

Апеляцыя. На рашэнне акруговага суда — апеляцыйная скарга ў Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (LVAT). Тэрміны — устаноўлены ABTĮ.

Падрабязна — Як пісаць скаргу.

Savanoriškas grįžimas — добраахвотнае вяртанне. Праграма добраахвотнага вяртання рэалізуецца пры ўдзеле Міжнароднай арганізацыі па міграцыі ў Літве (IOM Lithuania) і фінансуецца з дзяржаўных і еўрапейскіх сродкаў. Уключае дапамогу з афармленнем праязных дакументаў, аплатай праезду, рэінтэграцыяй у краіне паходжання.

Для грамадзяніна Беларусі ўдзел у праграме добраахвотнага вяртання — індывідуальнае рашэнне, якое патрабуе ацэнкі рызык. Не кожнае вяртанне магчыма з пункту гледжання бяспекі.

Priverstinis išsiuntimas — прымусовае выдваРэнне. Выконваецца VSAT (Valstybės sienos apsaugos tarnyba). Да выканання магчымыя меры прыпынення на падставе судовага рашэння або рашэння Дэпартамента міграцыі.

Затрыманне замежніка з мэтай забеспячэння працэдуры вяртання або разгляду заявы аб абароне рэгулюецца законам «Dėl užsieniečių teisinės padėties» і падзаконнымі актамі. Рашэнне аб затрыманні прымае суд (apylinkės teismas — раённы суд) па прадстаўленні ўпаўнаважанага органа. Тэрмін затрымання — устаноўлены законам, з перыядычным судовым пераглядам падстаў.

Месцы ўтрымання. Цэнтры рэгістрацыі замежнікаў — Pabradės užsieniečių registracijos centras, іншыя цэнтры па рашэнні Урада. Адкрытыя і закрытыя секцыі маюць розны рэжым. Інфармацыя аб цэнтрах — на сайце VSAT.

Правы ў месцах утрымання. Права на прававую дапамогу, на медыцынскую дапамогу, на сувязь з консульствам, на кантакт са сваякамі, на абскарджанне рашэння аб затрыманні. Маніторынг умоў — Žmogaus teisių stebėjimo institutas (HRMI), Seimo kontrolierių įstaiga (Парламенцкія кантралёры).

Літва забяспечвае дзяржаўную гарантаваную юрыдычную дапамогу па справах, пералічаных у Valstybės garantuojamos teisinės pagalbos įstatymas. Дапамога дзеліцца на:

Pirminė teisinė pagalba (першасная дапамога). Юрыдычная кансультацыя, растлумачэнне правоў, дапамога ў складанні дакументаў, якія не патрабуюць прадстаўніцтва ў судзе. Даступна праз муніцыпалітэты.

Antrinė teisinė pagalba (другасная дапамога). Прадстаўніцтва ў судзе прызначаным адвакатам. Даступна пры адпаведнасці крытэрыям даходу і характару справы.

Каардынуе — Valstybės garantuojamos teisinės pagalbos tarnyba (VGTPT).

Калі вяртанне ў краіну паходжання спалучана з рызыкай парушэння правоў, якія абараняюцца арт. 3 (забарона катаванняў) або арт. 8 (права на сямейнае і асабістае жыццё) Еўрапейскай канвенцыі аб абароне правоў чалавека, пры пэўных абставінах магчыма выдача LLG на гуманітарнай падставе незалежна ад зыходу працэдуры міжнароднай абароны.

Для грамадзян Беларусі гуманітарная падстава дадаткова рэгулюецца спецыяльнымі пастановамі Урада Літоўскай Рэспублікі 2020 г. і наступных гадоў — падрабязна ў Спецыфіка для беларусаў.

Пасля вычарпання ўнутраных сродкаў — індывідуальная скарга ў Еўрапейскі суд па правах чалавека (Страсбург). Тэрмін — 4 месяцы з фінальнага рашэння LVAT (новы тэрмін ЕСПЧ з 1 лютага 2022 г.).

Сайт ЕСПЧ — echr.coe.int. База рашэнняў — HUDOC. Падрабязна — Прававыя крыніцы.

Адмова ў міжнароднай абароне са спасылкай на «бяспечную трэцюю краіну» пры доўгім знаходжанні заяўніка ў Расіі да прыбыцця ў Літву; пытанні аб ацэнцы палітычнай дзейнасці заяўніка ў Беларусі і рызыкі па вяртанні; затрыманне на мяжы з наступным судовым кантролем; пытанні ўз'яднання сям'і пры розным статусе членаў сям'і.

Гэта тыпы пытанняў, не індывідуальныя рэкамендацыі. Рашэнне ў канкрэтнай справе — задача адваката або спецыялізаванай НДА (→ Арганізацыі дапамогі).

Дэкрэт 278 і пратэрмінаваны беларускі пашпарт у камбінацыі з LLG, якое заканчваецца, ствараюць павышаную рызыку затрымання і рашэння аб вяртанні. Літоўскія прававыя шляхі абароны — сабраны ў Спецыфіка для беларусаў.

Godze не дае юрыдычных кансультацый. Гэтая старонка — карта прававых сродкаў абароны са спасылкамі на літоўскія акты, не індывідуальнае прымяненне да справы.