Калі нешта пайшло не так.

Базавы закон — D.Lgs. 286/1998 (TUI, Testo Unico Immigrazione). Усе артыкулы аб адмовах, espulsione, trattenimento, ricorsi — адтуль. Карысныя індэксы і разборы артыкулаў — Brocardi · TUI.

Профільная асацыяцыя юрыстаў ASGI · allontanamento / espulsione вядзе schede па кожным відзе рашэння і зборнікі свежай практыкі.

Да «паўнавартаснага» diniego Questura часта высылае preavviso di rigetto па арт. 10-bis Legge 241/1990 — паведамленне аб намеры адмовіць. Тэрмін адказу — 10 дзён. Гэта апошні момант даслаць дакументы, тлумачэнні, доказы.

Калі адказу няма наогул («silenzio della Questura») — закон патрабуе рашэння на працягу 60 дзён з падачы. Пасля заканчэння можна падаць diffida ad adempiere (фармальнае патрабаванне дзейнічаць) і далей — ricorso al TAR contro il silenzio (тэрмін — год з заканчэння 60 дзён).

Паралельна: пакуль рашэнне не прынята, permesso «ў апрацоўцы» лічыцца дзеючым, і можна патрабаваць ricevuta для афармлення дакументаў (банк, працадаўца). Калі Questura адмаўляецца выдаць ricevuta — гэта парушэнне, ёсць скаргі Difensore civico і звароты ў TAR.

Адмова Questura ў выдачы/падаўжэнні permesso di soggiorno абскарджваецца ў TAR (Tribunale Amministrativo Regionale) таго рэгіёна, у якім знаходзіцца Questura.

Тэрмін: 60 дзён з паведамлення аб diniego. Пратэрміноўка = непрымальнасць (irricevibilità) і рызыка espulsione.

Suspensiva: TAR можа прыпыніць выкананне па асобнай просьбе. Без яе — адмова мае сілу неадкладна, і Questura можа перавесці выпадак у «irregolare».

Выключэнні па падсуднасці: калі diniego тычыцца сямейных падстаў (ricongiungimento, coesione familiare) — кампетэнцыя не TAR, а Tribunale ordinario. Гэта часта блытаюць, што вядзе да страты тэрміну.

Adviso TAR: ricorso падае толькі адвакат, абавязкова. Даступны gratuito patrocinio (гл. ніжэй).

Крыніцы: Prefettura · ricorsi diniego/revoca, партал TAR — giustizia-amministrativa.it.

Адмова Commissione Territoriale абскарджваецца НЕ ў TAR, а ў sezione specializzata in materia di immigrazione звычайнага Tribunale (створана DL 13/2017).

Тэрмін: 30 дзён (15 — для procedure accelerate, manifestamente infondata, inammissibilità).

Suspensivo: у агульным выпадку ricorso аўтаматычна прыпыняе высылку. Выключэнні — некаторыя паскораныя працэдуры; прыпыненне тады запытваецца асобна.

Падрабязней — у раздзеле Прытулак.

Прэфект (Prefetto) выносіць decreto di espulsione па арт. 13 TUI — звычайна за нелегальны ўезд/знаходжанне, альбо пры парушэнні ordine di lasciare. Рашэнне можна абскардзіць у Giudice di Pace (міравы суддзя) месца жыхарства.

Тэрмін: 30 дзён з паведамлення (60 дзён — калі замежнік знаходзіцца за межамі Італіі).

Suspensiva: ricorso прыпыняе выкананне, акрамя выпадкаў з адначасовым trattenimento ў CPR.

Адвакат і gratuito patrocinio: прысутнасць адваката абавязковая; прызначаецца з рэестра, калі няма «свайго». Стан не правяраецца для замежнікаў з irregularе знаходжаннем.

Свежыя практыкі і зборнікі прэцэдэнтаў — Questione Giustizia · CPR / Corte Costituzionale.

Калі espulsione невыканальна прымусова (няма месцаў у CPR, няма праязнога дакумента), Questore выдае па арт. 14, comma 5-bis TUI ordine di lasciare il territorio за 7 дзён.

Невыкананне — крымінальнае пакаранне (арт. 14, comma 5-ter TUI): штраф, пры рэцыдыве — выдача новага decreto.

Што рабіць:

— Праверыць, ці не абскарджана ўжо асноўнае espulsione (калі так — дзеянне ordine прыпынена).

— Можна абскардзіць сам ordine ў Giudice di Pace у 30 дзён.

— Калі ёсць падставы для protezione internazionale (уключаючы sur place — падзеі, якія адбыліся пасля ад'езду), можна падаць domanda asilo — гэта запускае іншы статус і блакуе выкананне.

Зводны тэкст арт. 14 — Brocardi · art. 14 TUI.

CPR (Centri di Permanenza per il Rimpatrio) — адміністрацыйнае затрыманне замежнікаў для выканання espulsione. Гэта НЕ турма, але фактычна ізаляцыя з суровым рэжымам. Дзеючая сетка: Roma (Ponte Galeria), Milano, Torino, Bari, Brindisi (Restinco), Caltanissetta (Pian del Lago), Trapani (Milo), Macomer, Gradisca d'Isonzo. Умовы шматкроць крытыкаваліся UN, CPT Савета Еўропы, нацыянальным Garante dei detenuti.

Convalida giudice di pace: questore перадае акты giudice di pace на працягу 48 гадзін; той на працягу наступных 48 гадзін вырашае, ці валідаваць trattenimento. Гарантуецца адвакат і перакладчык; gratuito patrocinio дзейнічае аўтаматычна.

Тэрміны: першапачаткова да 30 дзён, падаўжэнне — кратныя перыяды да агульнага ліміту, які мяняўся рэформамі (DL 113/2018, DL 20/2023, DL 36/2025). На 2026 гранічны тэрмін для большасці катэгорый — 18 месяцаў. Кожнае падаўжэнне патрабуе матываванага рашэння giudice di pace.

Што абскарджваць:

— Само decreto di trattenimento — касацыя ў Cassazione (30 дзён).

— Convalida giudice di pace і кожную proroga — асобна, таксама Cassazione.

— Espulsione (якая прывяла да trattenimento) — Giudice di Pace.

— Умовы ўтрымання — скаргі Garante nazionale dei diritti delle persone private della libertà personale, UN CAT, CPT, ECtHR.

Права на domanda di asilo захоўваецца ўнутры CPR. Запыт можна падаць у любы момант, і Questura абавязана яго прыняць. ASGI вядзе маніторынг адмоў у прыёме і парушэнняў працэдуры.

Італія дае права на бясплатнага адваката за кошт дзяржавы (patrocinio a spese dello Stato) ва ўсіх судовых працэдурах, якія адносяцца да прытулку і іміграцыі — без праверкі даходаў у большасці выпадкаў.

— Procedure asilo (Commissione, Tribunale, Cassazione) — аўтаматычна.

— TAR супраць Questura — патрэбна дэкларацыя аб даходах ніжэй за парог (~12 838 € на 2025, індэксуецца).

— Espulsione / trattenimento CPR — аўтаматычна, без праверкі даходаў.

Адвакат прызначаецца са спісу albo difensori d'ufficio Ordine degli Avvocati, або вы выбіраеце «свайго» з таго ж рэестра. Падрабязна — scheda ASGI · gratuito patrocinio.

Ricorso per cassazione у Corte Suprema di Cassazione — супраць рашэнняў Tribunale ordinario, у тым ліку па прытулку і espulsione. Тэрмін 30 дзён з паведамлення. Толькі avvocato cassazionista. Падставы вузкія (парушэнне норм права).

Ricorso straordinario al Presidente della Repubblica — для адміністрацыйных рашэнняў, па якіх прайшоў тэрмін TAR (або як альтэрнатыва). Тэрмін — 120 дзён. Не прыпыняе выкананне. Вырашаецца дэкрэтам прэзідэнта па дакладзе Consiglio di Stato. Падрабязней — у раздзеле Як пісаць скаргу.

Скаргі ў наднацыянальныя органы:

— ECtHR (Страсбург) — толькі пасля вычарпання ўнутраных сродкаў, у 4 месяцы з фінальнага рашэння.

— UN CAT / HRC — для ахвяр катаванняў і сур'ёзных парушэнняў.

— Скаргі ў нацыянальныя рэгулятары (Garante privacy, Difensore civico) — паралельна з судом, гл. Рэгулятары.

— Дэкрэт 278 (забарона падаўжаць пашпарт BY за мяжой) — самастойны аргумент у ricorso супраць espulsione і diniego: «вяртанне тэхнічна немагчыма без яўкі ў Беларусь», што для актывістаў азначае рэальную рызыку арышту. Прывязвайце да арт. 19 TUI (забарона высылкі ў краіну, дзе ёсць рызыка катаванняў).

— Прызнанне ў Беларусі «экстрэмісцкімі» пэўных медыя і арганізацый — пасля факта высылкі кантакт з імі можа стаць крымінальным складам. Гэта аргумент супраць espulsione, асабліва журналістаў і актывістаў у дыяспары.

— Калі быў заўважаны на акцыях у Італіі (фота ў адкрытых крыніцах, дэманстрацыі перад пасольствам) — гэта sur place-падстава, якую суд абавязаны ўлічыць пры ricorso.

— Падрабязней — Спецыфіка для беларусаў.

Godze не прадастаўляе юрыдычных кансультацый. Раздзел — карта сродкаў абароны, каб разумець, які суддзя і які тэрмін адносяцца да вашага тыпу рашэння.

← Усе тэмы па Італіі