Прававыя крыніцы.

Lietuvos Respublikos teisės aktų registras (TAR) — Рэестр прававых актаў Літоўскай Рэспублікі. Галоўная афіцыйная база літоўскага заканадаўства. Уключае законы, пастановы Урада, загады міністраў, падзаконныя акты з гісторыяй змяненняў і кансалідаванымі рэдакцыямі.

Адрас — e-tar.lt. Пошук — па назве, нумары, даце прыняцця, перыядзе дзеяння рэдакцыі.

Пераемнік Valstybės žinios. Афіцыйнае выданне «Valstybės žinios» у сучаснай форме інтэгравана ў TAR; спасылкі на старыя публікацыі захоўваюць сілу для асобных перыядаў.

Правіла зверкі. У картцы акта ў TAR глядзець пазнаку статусу рэдакцыі: Galiojanti suvestinė redakcija (дзеючая кансалідаваная) або Negaliojanti (недзеючая). Цытаваць толькі дзеючую рэдакцыю; для гістарычнага аналізу — выбіраць рэдакцыю на патрэбную дату праз Redakcijos.

Lietuvos Respublikos Seimas — Сейм (парламент). Сайт — lrs.lt. На сайце — стэнаграмы пасяджэнняў, праекты законаў і суправаджальныя дакументы, матэрыялы камісій, парламенцкія інтэрпеляцыі.

База TAIS пры Сейме — пошук па праектах законаў і суправаджальных матэрыялах у працэсе іх разгляду.

Грамадзянскі кодэкс — Civilinis kodeksas (CK). Асноўны кодэкс грамадзянскага права.

Грамадзянска-працэсуальны кодэкс — Civilinio proceso kodeksas (CPK).

Крымінальны кодэкс — Baudžiamasis kodeksas (BK).

Крымінальна-працэсуальны кодэкс — Baudžiamojo proceso kodeksas (BPK).

Працоўны кодэкс — Darbo kodeksas (DK).

Закон аб публічным адміністраванні — Viešojo administravimo įstatymas (VAĮ).

Закон аб парадку адміністрацыйнага судаводства — Administracinių bylų teisenos įstatymas (ABTĮ).

Закон аб прававым становішчы замежнікаў — Lietuvos Respublikos įstatymas „Dėl užsieniečių teisinės padėties“.

Закон аб грамадзянстве — Lietuvos Respublikos pilietybės įstatymas.

Актуальныя рэдакцыі — у e-tar.lt.

Lietuvos Respublikos Konstitucija — Канстытуцыя Літоўскай Рэспублікі 1992 г. Вышэйшы закон. Апублікавана ў TAR і на сайце Сейма.

Lietuvos Respublikos Konstitucinis Teismas (Канстытуцыйны Суд). Разглядае справы аб адпаведнасці законаў і іншых актаў Сейма, актаў Прэзідэнта і Урада Канстытуцыі. З 2019 г. прадугледжана індывідуальная канстытуцыйная скарга (skunda) для фізічных асоб па парушэнні іх канстытуцыйных правоў.

Сайт і база рашэнняў — lrkt.lt.

Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (LVAT) — Вышэйшы адміністрацыйны суд Літвы. Апеляцыйная інстанцыя па адміністрацыйных справах. Сайт — lvat.lt; база рашэнняў з магчымасцю пошуку па рэквізітах і тэмах.

Акруговыя адміністрацыйныя суды. Vilniaus, Kauno, Klaipėdos, Šiaulių, Panevėžio — пяць акруговых судоў. Для міграцыйных спраў тыпова — Vilniaus apygardos administracinis teismas. Агульны партал судоў — teismai.lt.

Lietuvos Aukščiausiasis Teismas (LAT) — Вярхоўны Суд Літвы. Касацыйная інстанцыя па грамадзянскіх і крымінальных справах. Сайт — lat.lt; база рашэнняў.

Lietuvos apeliacinis teismas — Апеляцыйны суд Літвы. Апеляцыйная інстанцыя па справах акруговых судоў.

Apygardos teismai — акруговыя суды. Першая або апеляцыйная інстанцыя ў залежнасці ад катэгорыі справы.

Apylinkės teismai — раённыя суды. Першая інстанцыя па большасці грамадзянскіх і крымінальных спраў; у асобных выпадках — па адміністрацыйных справах і справах аб адміністрацыйных правапарушэннях.

EUR-Lex — афіцыйная база прававых актаў Еўрапейскага саюза. Дагаворы, рэгламенты, дырэктывы, рашэнні. Сайт — eur-lex.europa.eu.

CJEU (Court of Justice of the EU) — Суд Еўрапейскага саюза ў Люксембургу. Прэюдыцыяльныя запыты нацыянальных судоў, прамыя іскі, абскарджанне рашэнняў Агульнага суда. База рашэнняў — curia.europa.eu.

Літоўскі суд можа ў парадку прэюдыцыяльнага запыту (prejudicinis kreipimasis) звярнуцца ў CJEU па пытанні тлумачэння права ЕС. Гэта інстытуцыянальны канал, праз які дактрына CJEU пранікае ў літоўскае правапрымяненне.

Europos žmogaus teisių konvencija (ЕКПЧ) — Еўрапейская канвенцыя аб абароне правоў чалавека 1950 г. Імплементавана ў літоўскі правапарадак. Тэкст і пратаколы — на сайце Савета Еўропы.

Еўрапейскі суд па правах чалавека (Страсбург). Разглядае індывідуальныя скаргі пасля вычарпання ўнутраных сродкаў абароны. Тэрмін падачы — 4 месяцы (з 1 лютага 2022 г.). Сайт — echr.coe.int.

HUDOC — база рашэнняў ЕСПЧ. Пошук па краінах, артыкулах ЕКПЧ, тэмах. Адрас — hudoc.echr.coe.int.

Літоўская юрыдычная перыёдыка — часопісы Teisė, Jurisprudencija, Justitia, Verslo ir teisės aktualijos. Частка артыкулаў у адкрытым доступе на сайтах ВНУ (VU, MRU, VDU).

Адкрытыя аналітычныя матэрыялы па правах чалавека і правах мігрантаў — Žmogaus teisių stebėjimo institutas (HRMI), справаздачы Seimo kontrolierių įstaiga.

Платныя базы — Infolex, іншыя камерцыйныя прававыя сістэмы.

Структура адміністрацыйнага акта па VAĮ тыпова ўключае: antraštė (загаловак: орган, нумар, дата), faktinės aplinkybės (фактычныя абставіны), teisinis pagrindas (прававая падстава), motyvai (матывы), rezoliucinė dalis (рэзалютыўная частка — само рашэнне), apskundimo tvarka (парадак абскарджання). Апошняя частка — крытычна важная: там указаны тэрмін і парадак абскарджання.

Аналагічная структура — у рашэнняў судоў: motyvai (матывіровачная частка) + rezoliucinė dalis (рэзалютыўная частка) + apskundimo tvarka.

Godze не дае юрыдычных кансультацый. Гэтая старонка — даведнік па літоўскіх прававых крыніцах, не індывідуальнае прымяненне да справы.