Здароўе.

SSN — Servizio Sanitario Nazionale. Створана L. 833/1978, па прынцыпу ўніверсальнасці, роўнасці і салідарнасці. Кіруецца на ўзроўні рэгіёнаў праз ASL — Aziende Sanitarie Locali.

Iscrizione obbligatoria al SSN — для ўсіх легальна пражываючых, хто працуе, мае permesso для сямейных прычын, статус rifugiato/protezione sussidiaria, або зарэгістраваны ў anagrafe Comune. Права аўтаматычнае і бясплатнае.

Iscrizione volontaria al SSN — для permessi, якія не даюць аўтаматычнага права (напрыклад, residenza elettiva, religioso, lavoro autonomo без абавязковай iscrizione). Кошт — гадавы ўзнос, для большасці катэгорый €387,34 (2025), плюс надбаўка за кожнага члена сям'і. Для студэнтаў — €700+ або альтэрнатыўна прыватная страхоўка.

Рэгуляванне замежнікаў у SSN — ст. 34–35 D.Lgs. 286/1998 + ст. 42–43 D.P.R. 394/1999.

Куды: у офіс ASL па месцы жыхарства (sportello scelta e revoca medico). Спіс ASL — на сайце рэгіёна.

Дакументы:

— Codice fiscale.

— Сапраўдны permesso di soggiorno (або ricevuta richiesta asilo).

— Дакумент, які пацвярджае адрас (certificato di residenza ад Comune, dichiarazione di ospitalità, дагавор арэнды).

— Для obbligatoria — доказ падставы (кантракт працы для lavoro subordinato, attestazione asilo і г.д.). Для volontaria — аплата гадавога ўзносу.

Што выдаюць:

— Tessera sanitaria (картка з codice fiscale + чып, якая дзейнічае як картка SSN і для accesso digitale).

— Documento di assegnazione del medico di base — замацаванне за ўчастковым урачом.

Тэрмін: tessera sanitaria выдаецца, як правіла, на тэрмін дзеяння permesso. Пасля заканчэння — трэба паўторна пацвярджаць iscrizione.

STP — Straniero Temporaneamente Presente. Для асоб без сапраўднага permesso (пратэрмінаванага або ніколі не было), але фізічна пражываючых у Італіі. Код STP сапраўдны 6 месяцаў, працягваецца без абмежаванняў. Не прывязаны да адраса — толькі да ASL рэгіёна.

ENI — Europeo Non Iscritto. Для грамадзян ЕС, якія пражываюць у Італіі без iscrizione anagrafica і без права на iscrizione SSN.

Што пакрывае STP/ENI:

— Неадкладная дапамога і тэрміновае лячэнне (cure urgenti ed essenziali).

— Прэнатальная дапамога і роды.

— Абарона дзяцей незалежна ад статусу бацькоў.

— Абарона здароўя на працы.

— Прафілактыка інфекцый (вакцынацыі, тэсты на ВІЧ, ТБ).

— Псіхіятрычная дапамога па cure urgenti.

Як атрымаць: у ASL па фактычным знаходжанні, з любым дакументам, які сведчыць асобу, або autocertificazione, без неабходнасці адраса. Бясплатна. Канфідэнцыяльна: даныя ASL па STP не перадаюцца ў Questura (ст. 35, c. 5 D.Lgs. 286/1998 — divieto di segnalazione). Гэта крытычна важна — зварот у ASL не пацягне за сабой праверку статусу.

Падрабязная scheda ASGI: Iscrizione anagrafica e SSN.

Medico di medicina generale (MMG) або medico di base/di famiglia: участковы ўрач, праз якога праходзіць большая частка ўзаемадзеяння са SSN.

Што робіць MMG:

— Першы агляд, базавая дыягностыка.

— Рэцэпты (ricetta rossa для SSN, ricetta bianca для прыватных лекаў).

— Накіраванні да спецыялістаў (impegnativa).

— Сертыфікаты для хваробы на працы (INPS).

— Прышчэпачны каляндар, прафілактыка.

Як выбраць: пры iscrizione ў SSN ASL выдае спіс даступных MMG у раёне. Можна памяняць у любы момант (бясплатна). Добрыя крытэрыі: блізкасць, мовы, водгукі суседзяў па дыяспары.

Для дзяцей — асобны pediatra di libera scelta да 14 гадоў (абавязкова да 6, магчыма да 14).

Visita з MMG бясплатная. Visite specialistiche, esami, лекі — з ticket (даплата за ўдзел), які залежыць ад рэгіёна, даходу і наяўнасці льгот (esenzione per reddito, per patologia, per età).

Visite specialistiche — праз CUP — Centro Unico di Prenotazione рэгіёна. Запіс па тэлефоне, анлайн, у pharmacy праз CUP. З impegnativa ад MMG.

Час чакання — вялікая праблема SSN: у буйных гарадах візіт да спецыяліста па звычайнай impegnativa можа чакаць 3–12 месяцаў. Альтэрнатывы:

— Visita urgente: калі MMG паказвае «U» або «B» (брэві) на impegnativa — запісы на працягу 24 гадзін / 10 дзён.

— Visita in regime di libera professione (intramoenia): той жа ўрач у той жа бальніцы, але за прыватную аплату (€60–€150). Часта запісваюць моцна хутчэй.

— Visita privata: па-за SSN, звычайна €80–€200.

Pronto soccorso (PS) / emergenza: для тэрміновых выпадкаў. Сартаванне па triage (rosso, arancione, azzurro, verde, bianco). З павышаным колерам — хуткая дапамога; з белым/зялёным — чаканне гадзінамі. Bianco часта мае ticket €25.

Numero unico per emergenze: 112 (Numero Unico Europeo).

Fascia A (essentials): цалкам пакрываецца SSN, даплата толькі ticket у некаторых рэгіёнах.

Fascia C: цалкам аплачваецца пацыентам (без рэцэпта або з ricetta bianca).

OTC (over-the-counter): без рэцэпта, свабодны продаж.

Ricetta dematerializzata: з 2020 года рэцэпт SSN — электронны, прывязаны да codice fiscale. З NRE (numero ricetta elettronica) можна купіць у любой фармацыі Італіі.

Esenzioni: для пэўных хранічных захворванняў (cod. esenzione 002–048 і інш.), цяжарнасці, даходу ніжэй за парог — поўнае вызваленне ад ticket. Рэгіструецца ASL па заяве з медыцынскімі дакументамі.

AIFA (Agenzia Italiana del Farmaco) — рэгулятарны орган па леках. Інфармацыя аб прэпаратах, foglietti illustrativi на італьянскай.

Псіхіятрычная дапамога — частка SSN, бясплатная па тых жа правілах.

CSM — Centro di Salute Mentale: асноўная структура дапамогі дарослым. Па месцы жыхарства, з накіраваннем MMG або прамым зваротам. Псіхіятр, псіхолаг, сацыяльны работнік, медсястра. Лячэнне хранічных станаў (дэпрэсія, трывожныя расстройствы, біпалярныя, шызафрэнія).

NPI — Neuropsichiatria Infantile: для дзяцей і падлеткаў, да 18 гадоў.

SerD (былы SerT): служба залежнасцяў (алкаголь, наркотыкі).

Psicologo del territorio: з 2020-х з'явіліся бясплатныя псіхалагічныя сэрвісы ў ASL некаторых рэгіёнаў (psicologo di base) — кароткія цыклы (5–10 сустрэч). Даступнасць залежыць ад рэгіёна.

Bonus psicologo: дзяржаўны бонус да €1500 на псіхатэрапію для асоб з ISEE ≤€50 000. Падача праз INPS, раз у год.

Pronto soccorso psichiatrico: пры вострых станах — праз звычайны PS, асобная чарга да псіхіятра.

Этна-псіхіятрыя і дапамога бежанцам: у буйных гарадах ёсць профільныя сэрвісы (Centro Penc у Палерма, NIRAST у Рыме, SaMiFo — service для ахвяр катаванняў у Roma). Падрабязней — праз SIMM — Società Italiana di Medicina delle Migrazioni.

Стаматалогія — амаль не пакрываецца SSN. Бясплатна: першасны агляд, экстракцыя пры вострых сітуацыях, лячэнне дзяцей (некаторыя рэгіёны), цяжарных, людзей у сацыяльнай уразлівасці (esenzione E40/E41/E42).

Большасць дарослых плацяць цалкам: візіт €50–€100, пломба €80–€150, каранёвы канал €200–€500, імплант €1500–€3000.

Альтэрнатывы: універсітэцкія стаматалагічныя клінікі (visite e cure часткова бясплатна, частка з ticket), сацыяльныя стаматалогіі пры Caritas/COI/асацыяцыях, бенефіты прафсаюзаў (CGIL, CISL маюць канвенцыі з клінікамі).

Акуляры і пратэзы: ortopedia пакрываецца SSN пры пэўных умовах (esenzione 050+ для інваліднасці).

Поўнае пакрыццё цяжарнасці і родаў для ўсіх — незалежна ад статусу. Гэта абсалютная гарантыя і для STP/ENI, і для асоб без любога дакумента.

Што ўваходзіць: УГД, абследаванні, аналізы, вядзенне цяжарнасці, роды (любы тып, уключаючы кесарава), пасляродавае назіранне, неадкладная медыцына нованароджаных.

Consultorio familiare: бясплатныя службы па сексуальным здароўі, кантрацэпцыі, вядзенні цяжарнасці, дапамозе парам. Падыходзіць для тых у каго няма MMG або для далікатных тэм (ананімная дапамога).

Vaccinazioni obbligatorie: для дзяцей — 10 абавязковых прышчэпак па календары (Legge 119/2017). Без прышчэпак не запісваюць у дзіцячы сад (asilo nido / scuola dell'infanzia да 6 гадоў).

Рэгістрацыя дзіцяці ў Anagrafe: аўтаматычна Comune пасля нараджэння ў бальніцы. Атрыманне codice fiscale для дзіцяці — наступны крок.

SIMM — Società Italiana di Medicina delle Migrazioni: профільная медыцынская асацыяцыя. Спіс ambulatori dedicati ai migranti па гарадах.

NAGA (Мілан): амбулаторыя для мігрантаў без дакументаў, псіхалагічная падтрымка, юрыдычная дапамога. З 1987 года.

Medici del Mondo Italia: гуманітарная медыцына, амбулаторыі ў Riace, Palermo, Roma, Bari і інш. Без пытанняў аб статусе.

Centro Astalli (Рым, Катанія і інш.): медыцынскія амбулаторыі пры асацыяцыі, спецыяльная дапамога бежанцам.

Caritas: медыцынскія sportelli ў буйных гарадах, дапамога мігрантам без дакументаў. См. Арганізацыі дапамогі.

EpiCentro / ISS — Migranti e salute: навукова-метадычны партал па міграцыі і здароўі з актуальнай літаратурай і protocolli.

Пераклад і легалізацыя: даведкі аб вакцынацыях, гісторыі хваробы, рэцэпты з Беларусі — для выкарыстання ў Італіі трэба traduzione giurata (прысяжны пераклад) + апастыль (калі дакумент публічны). Пераклад з беларускай — вельмі рэдкі спецыяліст у Італіі; працуе часцей праз рускую. Падрабязней — у раздзеле Дакументы.

Прызнанне вакцынацый: беларускі і італьянскі календары ў асноўным супадаюць. ASL прыме пераведзеную даведку аб прышчэпках, можа папрасіць рэвакцынацыю ў выпадку старых або нестандартных вакцын. Дзеці, якім трэба дагнаць абавязковыя італьянскія прышчэпкі, робяць гэта ў ASL бясплатна.

Лекі з BY/RU: часта адпаведны італьянскі эквівалент існуе пад іншай гандлёвай назвай. AIFA (гл. вышэй) — база пошуку па актыўным рэчыве.

EHIC / ТЕАМ: карта еўрапейскай медстрахоўкі — для грамадзян BY не дзейнічае. Расійская / беларуская турыстычная страхоўка — можа пакрыць толькі неадкладку і ў залежнасці ад умоў. Пасля пераезду — пераход на SSN.

Адмова ASL прыняць iscrizione SSN пры наяўнасці падстаў — нагода для скаргі. Спачатку reclamo ў ASL (праз URP — Ufficio Relazioni con il Pubblico). Паралельна — зварот у difensore civico regionale або ASGI (схема распрацавана для прасіцеляў прытулку).

Адмова ў неадкладнай дапамозе — парушэнне ст. 35 D.Lgs. 286/1998 і professional duty. Reclamo ў бальніцу + segnalazione ў ASL + пры сур'ёзных парушэннях — denuncia ў Procura.

Дыскрымінацыя па грамадзянстве/мове — UNAR (гл. Рэгулятары).

Незаконная перадача даных у Questura — парушэнне divieto di segnalazione (ст. 35 c. 5 D.Lgs. 286/1998 + GDPR). Garante Privacy.

— Permessi di soggiorno — кожны тып permesso вызначае тып iscrizione (obbligatoria vs volontaria).

— Сям'я — здароўе дзяцей, цяжарнасць, consultorio familiare.

— Дакументы — codice fiscale, tessera sanitaria, пераклады медыцынскіх даведак.

— Рэгулятары — Garante Privacy, UNAR — пры дыскрымінацыі або незаконнай перадачы даных.

— Арганізацыі дапамогі — NAGA, Caritas, Centro Astalli, SIMM, Medici del Mondo — медыцынская дапамога для мігрантаў.

Godze не прадстаўляе медыцынскіх кансультацый. Гэтая старонка — карта сістэмы і правоў. Для канкрэтнага медыцынскага пытання — звяртацца да ўрача. ← Усе тэмы па Італіі