Дакументы.

Codice fiscale — 16-значны падатковы код, італьянскі эквівалент УНП. Бясплатны, без тэрміну дзеяння. Без яго амаль нічога нельга.

Як атрымаць: у любым sportello Agenzia delle Entrate з сапраўдным дакументам (пашпарт, visa-D, permesso di soggiorno) + запоўненая форма AA4/8. Выдача — звычайна за адзін дзень, часта на месцы.

Перад прыездам: калі ў вас visa-D, codice fiscale можна атрымаць у італьянскім консульстве ў краіне (для большасці краін) яшчэ да ад'езду.

Cosa codice fiscale — гэта проста нумар. Tessera sanitaria — пластыкавая карта з гэтым нумарам + чып для SSN. Атрымліваецца пасля iscrizione ў SSN (гл. Здароўе). Падрабязней — на сайце Agenzia delle Entrate — Codice fiscale e tessera sanitaria.

Падрабязна — ў раздзелах Permessi di soggiorno і Падаўжэнне permesso. Тут — толькі агляд тыпаў дакумента:

Carta di soggiorno (плёначная карта фармату CIE): для permessi звыш 12 месяцаў. Змяшчае фота, адбіткі, асноўныя дадзеныя. Выдаецца Polizia di Stato.

Permesso cartaceo: для permessi да 12 месяцаў — папяровы дакумент.

Ricevuta richiesta permesso / ricevuta rinnovo: пацвярджэнне падачы. Юрыдычна прыраўноўваецца да permesso на перыяд разгляду (права на працу, адкрыццё рахунку, падарожжы па Шэнгену з абмежаваннямі — трэба асобна правяраць для канкрэтнай катэгорыі).

Attestazione di soggiorno: для грамадзян ЕС пасля 3 месяцаў знаходжання.

Carta d'Identità — асноўны дакумент сведчання асобы для рэзідэнтаў Італіі (уключаючы замежных рэзідэнтаў з дзеючым permesso).

CIE — Carta d'Identità Elettronica — сучасная электронная версія (з 2017 года). Змяшчае чып з біяметрыяй, можа выкарыстоўвацца для аўтэнтыфікацыі ў дзяржаўных анлайн-сэрвісах (як SPID).

Хто атрымлівае: рэзідэнты Італіі — італьянцы або замежнікі з дзеючым permesso і residenza ў Comune. Выдаецца Comune.

Тэрмін дзеяння: 10 гадоў для дарослых, 5 для 3–18 гадоў, 3 для 0–3.

Можа выкарыстоўвацца для падарожжаў у ЕС, але не ўсюды — для замежнікаў-рэзідэнтаў Італіі падарожжа па CIE можа быць праблемай, лепш з пашпартам.

Падача: праз Comune з пашпартам (або іншым дзеючым дакументам), дзеючым permesso, certificato di residenza, аплатай ~€22. Падрабязней — cartaidentita.interno.gov.it.

SPID — Sistema Pubblico di Identità Digitale. Ключ да большасці дзяржаўных анлайн-сэрвісаў: Agenzia delle Entrate, INPS, Comune, ASL, школа, ANPR (anagrafe).

Хто можа атрымаць: рэзідэнты Італіі (з грамадзянствам або permesso), якія дасягнулі 18 гадоў, з codice fiscale, дзеючым дакументам, e-mail і мабільным нумарам.

Як атрымаць: праз аднаго з ідэнтыфікаваных правайдараў (Aruba, InfoCert, Lepida, NamirialID, Poste, Sielte, SpidItalia, TIM, TI Trust). Большасць бясплатна (Poste — бясплатна праз чаргу ў офісе); некаторыя платна (€10–€30).

Працэдура ідэнтыфікацыі: па выбары — відэазванок, асабісты візіт у офіс правайдара, праз CIE/CNS калі ўжо ёсць. Для замежнікаў — часам ёсць абмежаванні па правайдарах (некаторыя прымаюць толькі італьянскія дакументы).

Узроўні SPID: L1 (лагін+пароль, базавы), L2 (з OTP, для большасці сэрвісаў), L3 (з дадатковай крыптаграфічнай карткай, для самых далікатных аперацый).

Альтэрнатыва — CIE як ключ для анлайн-сэрвісаў: з NFC-смартфонам або рыдарам карта можа працаваць як замена SPID. CNS (Carta Nazionale dei Servizi) — састарэлы аналаг.

Падрабязней — spid.gov.it.

Certificato di residenza: пацвярджэнне прапіскі ў Comune. Атрымліваецца анлайн (калі ёсць SPID) або ў Comune. Бясплатна пры iscrizione ANPR.

Certificato di stato di famiglia: склад сям'і па anagrafe. Часта патрэбен для сямейных дапамог, школы дзяцей, банка.

Certificato di nascita: для народжаных у Італіі — у Comune нараджэння. Для народжаных за мяжой і trascripti ў Італіі — у Comune trascrizione.

Certificato di matrimonio: аналагічна.

Casellario giudiziale (даведка аб адсутнасці судзімасці): праз Ministero della Giustizia — Casellario або ў Procura. Бясплатна з marca da bollo €16.

Anagrafe Nazionale della Popolazione Residente (ANPR): адзіная нацыянальная база. Рэзідэнты могуць атрымаць большасць сертыфікатаў анлайн праз асабісты кабінет ANPR (уваход SPID/CIE/CNS), без наведвання Comune.

Апастыль — спрошчаная форма легалізацыі публічных дакументаў паміж краінамі-ўдзельніцамі Convenzione dell'Aja del 5 ottobre 1961. Замяняе консульскую легалізацыю.

Што апастылюецца: пасведчанні аб нараджэнні, шлюбе, разводзе, смерці; даведкі аб адсутнасці судзімасці; дыпломы; натарыяльныя акты; рашэнні судоў.

Італія і Беларусь — абедзве краіны-ўдзельніцы:

— Беларусь далучылася да Гаагскай канвенцыі 16 чэрвеня 1992 (як правапераемнік СССР). Апастыль ставіцца Міністэрствам юстыцыі, Міністэрствам адукацыі (для дыпломаў), МЗС (для іншых).

— Італія — удзельніца з 1978. Апастыль ставіцца Procura della Repubblica (для натарыяльных і судовых дакументаў) або Prefettura (для адміністрацыйных).

Статус і спіс краін: HCCH — Status table Apostille Convention.

Што апастыль НЕ робіць: не перакладае дакумент. Пасля апастыля патрэбен traduzione giurata на італьянскую для выкарыстання ў Італіі.

Практычная праблема для BY з 2022: фармальна BY-апастыль прызнаецца, але з-за санкцыйнага кантэксту некаторыя італьянскія ўстановы могуць запытваць дадатковыя праверкі, запавольваючы працэдуру. Абвергнуць такія патрабаванні — праз прамую спасылку на Канвенцыю Гаагскую (краіна-ўдзельніца = узаемнае прызнанне аўтаматычнае).

Traduzione giurata (таксама «traduzione asseverata»): пераклад дакумента з дадаткам asseverazione — клятвеннай заявы перакладчыка перад суддзёй або натарыусам аб адпаведнасці перакладу арыгіналу.

Хто робіць: ў Італіі няма афіцыйнага рэестра «прысяжных перакладчыкаў» як у Францыі (traducteur assermenté). Любы перакладчык можа зрабіць traduzione giurata ў Tribunale (Ufficio Asseverazioni) або ў натарыуса. На практыцы — перакладчыкі, упісаныя ў Albo CTU (Consulenti Tecnici d'Ufficio) пры судзе, або ў Ruolo Periti пры Camera di Commercio, лічацца «прафесійнымі».

Структура: арыгінал + пераклад + verbale di asseverazione (тыповая форма) + штамп Tribunale + marche da bollo (€16 за кожныя 4 старонкі).

Кошт: €30–€80 за стандартны дакумент (пасведчанне аб нараджэнні) + bollo. Складаныя дакументы (пасведчанні з некалькіх лістоў, медыцынскія гісторыі) — прапарцыйна даражэй.

Пераклад з беларускай: вельмі рэдкі. Прафесійных traduttori asseverati BE→IT амаль няма. Рабочая схема: BY-дакумент → пераклад BE→RU ў Беларусі з натарыяльным засведчаннем → апастыль на гэта → traduzione giurata RU→IT у Італіі. Гэта двайны шлях, але працуе.

Альтэрнатыва: ў Беларусі можна адразу атрымаць дакумент на рускай (калі бюро ЗАГС або ВНУ выдаецца) або зрабіць двайны натарыяльны пераклад BE+RU ў адным дакуменце.

Крок 1 — атрымаць арыгінал у BY. Праз ЗАГС, Міністэрства адукацыі (для дыпломаў), бюро натарыята. Пажадана — у нядаўняй даце (некаторыя італьянскія структуры патрабуюць дакумент не старэйшы за 6 месяцаў).

Крок 2 — апастыль у BY. Міністэрства юстыцыі (для большасці публічных дакументаў), Міністэрства адукацыі (для дыпломаў), МЗС (для іншых). Працягласць: 1–2 тыдні, плата сімвалічная.

Крок 3 — пераклад BE→RU (калі неабходна). Калі арыгінал на беларускай і ў Італіі не знайсці BE→IT перакладчыка. Часта дакументы першапачаткова выпускаюцца на дзвюх мовах (BE+RU).

Крок 4 — traduzione giurata ў Італіі. RU→IT праз перакладчыка ў Tribunale.

Крок 5 — прадстаўленне ў італьянскую структуру (Comune, Questura, ASL, школа, Tribunale, Agenzia delle Entrate).

Час на поўны цыкл: 1–3 месяцы з моманту запыту арыгінала ў BY да поўнай гатоўнасці да выкарыстання ў Італіі. Планаваць загадзя.

Trascrizione — унясенне замежнага дакумента (пасведчанне аб шлюбе, нараджэнні, смерці) у італьянскія рэестры anagrafe. Робіцца праз консульства Італіі ў краіне паходжання дакумента або напрамую ў Comune Італіі.

Навошта патрэбна:

— Каб італьянскі Comune бачыў вас як «замужам/жанатага» / «маючага дзяцей» — гэта ўплывае на permesso, падаткі, спадчыну.

— Каб дзеці маглі атрымаць італьянскае грамадзянства праз бацькоў-грамадзян (калі дастасоўна).

— Каб можна было атрымаць італьянскія certificati (di matrimonio, di nascita) на аснове trascrizione.

Якія дакументы trascribe: пасведчанне аб шлюбе (калі шлюб заключаны ў BY да пераезду), аб нараджэнні дзіцяці (калі народжаны ў BY у італьянскага грамадзяніна або для сям'і, якая пераязджае ў Італію), аб разводзе.

Дакументы для trascrizione: арыгінал + апастыль + traduzione giurata + дадатковыя дакументы па тыпу (напрыклад, для шлюбу — даведка аб адсутнасці іншых шлюбаў).

Прызнанне BY-правоў у Італіі: прамога дагавора Італія–Беларусь аб узаемным прызнанні правоў няма. Дзейнічае Венская канвенцыя аб дарожным руху 1968 года.

У першы год знаходжання: можна карыстацца BY-правамі з перакладам (international driving permit або traduzione giurata).

Пасля года residenza ў Італіі: BY-правы фармальна не сапраўдныя. Трэба здаваць італьянскі экзамен (тэорыя + практыка) або абмяняць правы праз спецыяльную працэдуру (калі ёсць узаемнае пагадненне, чаго з BY няма).

Practical reality: многія BY-уладальнікі працягваюць ездзіць на BY-правах з міжнародным permesso de facto без праблем гадамі. Але пры ДТЗ або сур'ёзнай праверцы паліцыі — могуць быць штрафы і прыцягненне.

Атрыманне італьянскіх правоў з нуля: аўташкола (€700–€1500), тэарэтычны экзамен (40 пытанняў, можна на некалькіх мовах для замежнікаў), практычны экзамен. Тэрмін: 2–4 месяцы.

Дэкрэт №278 Лукашэнкі (верасень 2023): забарона падаўжэння BY-пашпарта праз консульствы за мяжой. Эфектыўна блакуе абнаўленне дакумента без вяртання ў Беларусь, што для апазіцыйна настроеных або палітычна актыўных — немагчыма (рызыка арышту па крымінальных справах).

Практычная праблема: permesso di soggiorno фармальна патрабуе дзеючы пашпарт пры падачы і падаўжэнні. З істэкшым пашпартам — сцяна. Падрабязней — у раздзеле Спецыфіка для беларусаў.

Опцыі:

— Riconoscimento di apolide (статус асобы без грамадзянства): праз Tribunale civile або праз Ministero dell'Interno (admin pathway). Пасля — titolo di viaggio per apolidi, замена пашпарта для падарожжаў і дакумент для permesso.

— Protezione speciale або asilo: калі ёсць падставы. Status дае titolo di viaggio per rifugiati або per beneficiari di protezione sussidiaria.

— Падаўжэнне permesso з істэкшым пашпартам: калі permesso ўжо выдадзены і ёсць яго дзеючы тэрмін — падаўжэнне магчыма з autocertificazione і тлумачэннем аб немагчымасці абнавіць пашпарт. ASGI мае schede па гэтым пытанні.

Падрабязней — у раздзеле BY-спецыфіка.

— Permessi di soggiorno — карта тыпаў permesso.

— Сям'я — пераклады пасведчанняў для шлюбу і ricongiungimento.

— Падаткі — codice fiscale, tessera sanitaria.

— Адукацыя — dichiarazione di valore, CIMEA для дыпломаў.

— Спецыфіка для беларусаў — Дэкрэт 278, апатрыдыя, BY-дакументы.

— Арганізацыі дапамогі — Caritas, ASGI — для дапамогі з дакументамі.

Godze не прадстаўляе юрыдычных кансультацый. Гэтая старонка — агульная карта дакументаў. Для канкрэтных выпадкаў (асабліва з Дэкрэтам 278 і істэкшым пашпартам BY) — звяртацца да спецыялізаванага адваката. ← Усе тэмы па Італіі