Здароўе.
Сістэма NFZ ў Польшчы — хто застрахаваны, dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne для замежнікаў, лекар POZ, прыватная медыцына, дапамога без дакументаў у SOR, медыцынскае суправаджэнне заяўнікаў на міжнародную абарону, псіхалагічная дапамога.
NFZ — польская мадэль аховы здароўя.
Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) — адзіны плацельшчык у дзяржаўнай сістэме аховы здароўя Польшчы. Фінансуецца абавязковай składką zdrowotną, якая ўтрымліваецца з заработнай платы і даходаў JDG. Сайт — nfz.gov.pl; партал пацыента — pacjent.gov.pl.
Рэгулюючая база. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Хто пакрыты NFZ аўтаматычна (праз składkę):
— работнікі па umowie o pracę і umowie zlecenie (składka — праз працадаўцу);
— прадпрымальнікі JDG (składka — праз ZUS);
— зарэгістраваныя беспрацоўныя (праз PUP);
— пенсіянеры;
— студэнты да 26 гадоў (праз бацькоў альбо ВНУ).
Члены сям'і застрахаванага — могуць быць зарэгістраваныя як члены праз форму ZUS ZCNA.
Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne.
Замежнік, не пакрыты NFZ аўтаматычна, можа падпісаць umowę o dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne з NFZ.
Хто можа. Асоба, якая легальна пражывае ў Польшчы з дзеючым дакументам (пашпарт + Karta pobytu / віза). Студэнты не-ЕС, духавенства, замежнікі на курсах польскай мовы — асобныя катэгорыі з паніжанай składką.
Składka. 9% ад абвешчанай месячнай базы (мінімум — сярэдняя зарплата ў сектары прадпрыемстваў за папярэдні квартал). Для згаданых вышэй спецыяльных катэгорый — паніжаная база 620 zł і składka каля 55,80 zł/месяц.
Працэдура:
— падпісаць umowę з NFZ (Wojewódzki Oddział NFZ па месцы жыхарства);
— на працягу 7 дзён падаць форму ZUS ZZA з кодам 24 10 XX у ZUS;
— аплачваць składkę да 15-га чысла наступнага месяца.
Падрабязна — NFZ · jak się ubezpieczyć dobrowolnie.
Лекар POZ — кропка ўваходу ў сістэму.
Lekarz Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ) — сямейны ўрач, асноўная кропка кантакту з сістэмай. Без deklaracji wyboru POZ доступ да спецыялістаў праз NFZ істотна ўскладнены.
Рэгістрацыя POZ. Пасля атрымання пакрыцця NFZ — асабіста ў абранага ўрача POZ у przychodni, якая мае дагавор з NFZ. Заява прымаецца на месцы, на працягу некалькіх хвілін.
Што дае POZ:
— агульная кансультацыя без аплаты;
— накіраванні (skierowanie) да спецыялістаў і на даследаванні;
— выпіска e-recept (электронных рэцэптаў з вяртаннем кошту лекаў);
— вядзенне медыцынскай дакументацыі, даступнай у pacjent.gov.pl праз profil zaufany.
Чэргі да спецыялістаў у NFZ у некаторых дысцыплінах (kardiolog, neurolog, endokrynolog, ortopeda) — шматмесячныя. Альтэрнатыва — прыватны прыём за поўны кошт.
Прыватная медыцына.
У Польшчы развіта сетка прыватных медыцынскіх правайдэраў — паралельная NFZ. Асноўныя сеткі:
Medicover — буйная сетка з abonamentem (месячная падпіска пакрывае бязлімітны доступ да ўрачоў прыватнай сеткі + дыягностыку).
Lux Med — іншая буйная сетка з падобнай мадэллю.
Enel-Med — трэцяя буйная сетка.
Лакальныя przychodnie — індывідуальныя прыёмы без падпіскі, разлік за візіт.
Часта як бенефіт ад працадаўцы. Многія польскія працадаўцы прапануюць Medicover / Lux Med / Enel-Med як частку socjalnego pakietu.
Можна камбінаваць. NFZ + прыватная падпіска — працуюць незалежна. Прыватны візіт не патрабуе skierowania з NFZ.
Бежанцы і заяўнікі на міжнародную абарону.
Заяўнікі на міжнародную абарону — медыцынская дапамога фінансуецца праз UDSC. UDSC заключае дагаворы з публічнымі клінікамі і забяспечвае базавую медыцынскую дапамогу, перакладчыка, медыкаменты. Рэгулюецца ustawą o udzielaniu cudzoziemcom ochrony.
Уладальнікі status uchodźcy альбо ochrony uzupełniającej — атрымліваюць доступ да NFZ на тых жа падставах, што і польскія грамадзяне, праз медыцынскае страхаванне, якое аплачваецца ў рамках дзяржаўнай праграмы (уключаючы Indywidualny Program Integracji, IPI).
Дзеці заяўнікаў і бежанцаў — поўны доступ да pediatrycznej дапамогі і szczepieniom ў рамках obowiązku szkolnego.
Без дакументаў — экстранная дапамога.
SOR (Szpitalny Oddział Ratunkowy) — экстранная дапамога ў бальніцах. Па польскім праве ratownictwo medyczne аказваецца ўсім незалежна ад статусу застрахавання і легальнасці знаходжання. Рэгулюецца ustawą o Państwowym Ratownictwie Medycznym.
Pogotowie ratunkowe — тэлефон 112 альбо 999. Бясплатны выклік.
Кошт для незастрахаваных. Калі пацыент не пакрыты NFZ, бальніца мае права выставіць рахунак за аказаную дапамогу — гэта грамадзянска-прававое патрабаванне. На практыцы для цяжкіх станаў аплата звычайна не спаганяецца.
НДА, якія аказваюць медыцынскую дапамогу без дакументаў: Lekarze Nadziei, Caritas Polska, Polski Czerwony Krzyż — у буйных гарадах. Падрабязна — у тэме Арганізацыі дапамогі.
Псіхалагічная дапамога.
Праз NFZ: psychiatra альбо psycholog у poradni zdrowia psychicznego. Без skierowania для psychiatra (з 2021 г.). Чэргі — ад некалькіх тыдняў да месяцаў.
Цэнтры zdrowia psychicznego (CZP). З 2018 г. у Польшчы ўкараняецца мадэль Centrów Zdrowia Psychicznego — адзіны цэнтр для базавай і прасунутай псіхіятрычнай дапамогі на ўзроўні раёна. Не пакрываюць ўсю краіну, але колькасць пашыраецца.
Telefony zaufania:
— 116 123 — telefon zaufania для дарослых у крызісе;
— 116 111 — telefon zaufania dla dzieci i młodzieży;
— 112 альбо 999 пры суіцыдальных думках і пагрозе жыццю.
Прыватная псіхатэрапія — стандартны прыём 150–250 zł за сесію. Online-фарматы (Helsi, Mindgram, Wellbee) — даступныя.
Цяжарнасць і роды.
Апека nad kobietą w ciąży. Рэгулярныя візіты да ginekologowi-położnikowi праз POZ альбо непасрэдна (з 2021 г. — без skierowania). USG у стандартных трыместрах, badania prenatalne — часткова пакрытыя NFZ.
Роды ў NFZ-бальніцы. Бясплатныя для застрахаваных. Незастрахаваныя — могуць атрымаць дапамогу, але з магчымым выстаўленнем рахунку.
Świadczenia. «Becikowe» (jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka) — каля 1 000 zł аднаразова, пры ўмове даходу ніжэй парога. «Kosiniakowe» (świadczenie rodzicielskie) — для непрацуючых маці.
Падрабязна — у тэме Сям'я.
Стаматалогія, акуляры, слых.
Стаматалогія ў NFZ: базавыя паслугі — лячэнне пашкоджаных зубоў, выдаленне, пратэзаванне ў абмежаваных рамках. Пашыраныя працэдуры (імплантацыя, эстэтыка) — прыватная медыцына.
Акуляры: NFZ аплачвае пэўныя аправы і шкло для дзяцей і для пэўных медыцынскіх паказанняў. Большасць дарослых — самастойна.
Слыхавыя апараты: частковае кампенсаванне праз NFZ пры медыцынскіх паказаннях; поўны кошт — з боку пацыента.
Карта EKUZ — медыцынская дапамога ў ЕС.
Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) — польскі эквівалент EHIC (European Health Insurance Card). Дае права на медыцынскую дапамогу ў дзяржавах ЕС / АЭЗ / Швейцарыі на тых жа ўмовах, што і ў мясцовых застрахаваных.
Хто атрымлівае. Любая асоба, пакрытая NFZ. Заяўка — анлайн праз nfz.gov.pl альбо асабіста ў Wojewódzkim Oddziale NFZ. Тэрмін выпуску — некалькі дзён.
Тэрмін дзеяння. Да 5 гадоў — для пенсіянераў; карацейшы — для іншых катэгорый.
Дакументы з Беларусі — медыцынскія.
Медыцынскія даведкі і гісторыі хваробы з Беларусі для выкарыстання ў польскай медыцыне патрабуюць прысяжнага перакладу на польскую. Апастыль для медыцынскіх дакументаў часцей не патрабуецца — гэта тэхнічныя дакументы, якія не падлягаюць легалізацыі, але канкрэтны польскі ўрач або бальніца могуць запытваць.
Карта прышчэпак (karta szczepień). Прызнаецца польскай сістэмай пры наяўнасці афіцыйнай пячаткі медустановы BY. Пераклад — пажаданы, асабліва для дзяцей пры запісе ў школу альбо пераходзе на індывідуальны план szczepień у Польшчы.
Karta zdrowia дзіцяці — перакладаецца па запыце польскага pediatra.
Звязаныя прававыя акты.
— Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
— Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym.
— Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony (медыцынская дапамога заяўнікам).
Поўныя тэксты — на ISAP. Дзяржаўны партал — gov.pl/web/zdrowie.
Godze не дае медыцынскіх кансультацый. Старонка — каркас для арыентацыі, не прымяненне да канкрэтнага выпадку. Для індывідуальнай дапамогі — звярніцеся да ўрача POZ альбо да арганізацый з тэмы Арганізацыі дапамогі.