Адукацыя.
Чэшская адукацыйная сетка: асноўная і сярэдняя школа, ВНУ, прызнанне замежных дыпломаў і сертыфікатаў, экзамены па чэшскай мове.
Прававая база.
Закон № 561/2004 Sb. (Školský zákon) — агульная і сярэдняя адукацыя. Закон № 111/1998 Sb. (Zákon o vysokých školách) — вышэйшая адукацыя.
Рэгулятар — Ministerstvo školství, mládeže a tělovýchovy (MŠMT). Падтрымка навучання за мяжой і ў Чэхіі, праграмы прызнання — Dům zahraniční spolupráce (DZS).
Абавязковая школьная адукацыя.
Абавязковая для ўсіх дзяцей, якія пражываюць на тэрыторыі ЧР, доўжыцца 9 гадоў — з узросту 6 гадоў (з магчымай адтэрміноўкай). Закон 561/2004 распаўсюджваецца на дзяцей, якія пражываюць у ЧР, незалежна ад грамадзянства і тыпу знаходжання.
Запіс — у spádovou základní školu па месцы жыхарства; бацькі маюць права выбраць іншую школу пры наяўнасці месцаў. Непаўналетнія заяўнікі аб прытулку таксама маюць права на абавязковае навучанне.
Падтрымка дзяцей з іншай роднай мовай — заняткі чэшскай як другой мовы, індывідуальныя планы; на базе падзаконных актаў MŠMT.
Сярэдняя адукацыя.
Сярэдняя адукацыя (střední vzdělávání) — школы агульнаадукацыйныя (gymnázium), профільныя (střední odborná škola), прафесійныя (střední odborné učiliště). Завяршэнне — maturitní zkouška (для большасці тыпаў) або závěrečná zkouška з výučním listem.
Для іншаземцаў на DLP/TP дзейнічаюць агульныя правілы прыёму. Дакументы з замежнай школы для прыёму — з настрыфікацыяй або параўнальным атэстатам (гл. ніжэй).
Вышэйшая адукацыя.
Вышэйшыя навучальныя ўстановы — дзяржаўныя (большасць, навучанне бясплатнае на чэшскай), прыватныя (платнае), спецыяльныя (Akademie věd, ваенныя акадэміі). Узроўні — бакалаўрыят, магістратура, дактарантура.
Навучанне на чэшскай у дзяржаўных ВНУ бясплатнае для грамадзян і іншаземцаў; навучанне на замежных мовах, як правіла, платнае (вызначаецца ВНУ).
Умовы прыёму ўстанаўліваюцца ВНУ; замежныя дыпломы патрабуюць настрыфікацыі (або параўнальнай ацэнкі) — гл. ніжэй.
Настрыфікацыя — прызнанне замежных дыпломаў.
Сярэдняя і агульная адукацыя — настрыфікацыя праз krajský úřad па месцы жыхарства. Заява падаецца з засведчанымі перакладамі і апастылем (для дакументаў дзяржаў — удзельніц Гаагскай канвенцыі 1961 г., уключаючы Беларусь).
Вышэйшая адукацыя — настрыфікацыя праз чэшскую ВНУ з акрэдытаванай праграмай таго ж або падобнага зместу (§ 89 закона 111/1998). Заява падаецца ў выбраную ВНУ; рашэнне — пасля ацэнкі адпаведнасці праграмы.
У асобных выпадках прымяняюцца двухбаковыя міжнародныя пагадненні аб прызнанні. Чэхія — удзельнік Лісабонскай канвенцыі аб прызнанні кваліфікацый вышэйшай адукацыі.
ENIC-NARIC і DZS.
Нацыянальны інфармацыйны цэнтр па прызнанні кваліфікацый — у складзе MŠMT (як частка еўрапейскай сеткі ENIC-NARIC). Сеткавы партал — enic-naric.net.
Dům zahraniční spolupráce (DZS) — дзяржаўная арганізацыя пры MŠMT, якая аказвае інфармацыйныя і праграмныя паслугі па міжнародным супрацоўніцтве ў адукацыі; сайт — dzs.cz.
Экзамены па чэшскай мове.
Дзяржаўныя экзамены па чэшскай як замежнай — у сістэме cestina-pro-cizince.cz Národního pedagogického institutu ČR. Узроўні — A1, A2, B1 і вышэй; A2 патрэбны для TP, B1 — для грамадзянства.
Паралельная сертыфікацыя — экзамены Univerzity Karlovy (ÚJOP) і іншых акрэдытаваных устаноў.
Бясплатныя курсы чэшскай для асобных катэгорый — у Integračních centrech SUZ (integracnicentra.cz) і Integračním centru Praha (icpraha.com).
Стыпендыі і падтрымка.
Базавыя формы — stipendium za vynikající studijní výsledky, doktorandské stipendium, сацыяльныя стыпендыі для студэнтаў з нізкім даходам (па правілах ВНУ).
Праграмы для іншаземцаў і замежнага партнёрства — Erasmus+, AKTION (Чэхія–Аўстрыя), CEEPUS і іншыя. Каардынацыя — DZS.
Што не ўваходзіць у гэтую старонку.
Ліцэнзаванне рэгуляваных прафесій (урачы, інжынеры, юрысты) — асобныя працэдуры праз профільныя міністэрствы і палаты. Прызнанне прафесійнай кваліфікацыі ў сэнсе Directive 2005/36/EC — Закон № 18/2004 Sb.
Godze не прадастаўляе адукацыйных кансультацый. Гэтая старонка — карта правіл са спасылкамі на чэшскія прававыя акты, не індывідуальнае прымяненне да справы.