Адукацыя.

Чэшская адукацыйная сетка: асноўная і сярэдняя школа, ВНУ, прызнанне замежных дыпломаў і сертыфікатаў, экзамены па чэшскай мове.

🇨🇿 Чэхія · 2026-05-28

Прававая база.

Закон № 561/2004 Sb. (Školský zákon) — агульная і сярэдняя адукацыя. Закон № 111/1998 Sb. (Zákon o vysokých školách) — вышэйшая адукацыя.

Рэгулятар — Ministerstvo školství, mládeže a tělovýchovy (MŠMT). Падтрымка навучання за мяжой і ў Чэхіі, праграмы прызнання — Dům zahraniční spolupráce (DZS).

Абавязковая школьная адукацыя.

Абавязковая для ўсіх дзяцей, якія пражываюць на тэрыторыі ЧР, доўжыцца 9 гадоў — з узросту 6 гадоў (з магчымай адтэрміноўкай). Закон 561/2004 распаўсюджваецца на дзяцей, якія пражываюць у ЧР, незалежна ад грамадзянства і тыпу знаходжання.

Запіс — у spádovou základní školu па месцы жыхарства; бацькі маюць права выбраць іншую школу пры наяўнасці месцаў. Непаўналетнія заяўнікі аб прытулку таксама маюць права на абавязковае навучанне.

Падтрымка дзяцей з іншай роднай мовай — заняткі чэшскай як другой мовы, індывідуальныя планы; на базе падзаконных актаў MŠMT.

Сярэдняя адукацыя.

Сярэдняя адукацыя (střední vzdělávání) — школы агульнаадукацыйныя (gymnázium), профільныя (střední odborná škola), прафесійныя (střední odborné učiliště). Завяршэнне — maturitní zkouška (для большасці тыпаў) або závěrečná zkouška з výučním listem.

Для іншаземцаў на DLP/TP дзейнічаюць агульныя правілы прыёму. Дакументы з замежнай школы для прыёму — з настрыфікацыяй або параўнальным атэстатам (гл. ніжэй).

Вышэйшая адукацыя.

Вышэйшыя навучальныя ўстановы — дзяржаўныя (большасць, навучанне бясплатнае на чэшскай), прыватныя (платнае), спецыяльныя (Akademie věd, ваенныя акадэміі). Узроўні — бакалаўрыят, магістратура, дактарантура.

Навучанне на чэшскай у дзяржаўных ВНУ бясплатнае для грамадзян і іншаземцаў; навучанне на замежных мовах, як правіла, платнае (вызначаецца ВНУ).

Умовы прыёму ўстанаўліваюцца ВНУ; замежныя дыпломы патрабуюць настрыфікацыі (або параўнальнай ацэнкі) — гл. ніжэй.

Настрыфікацыя — прызнанне замежных дыпломаў.

Сярэдняя і агульная адукацыя — настрыфікацыя праз krajský úřad па месцы жыхарства. Заява падаецца з засведчанымі перакладамі і апастылем (для дакументаў дзяржаў — удзельніц Гаагскай канвенцыі 1961 г., уключаючы Беларусь).

Вышэйшая адукацыя — настрыфікацыя праз чэшскую ВНУ з акрэдытаванай праграмай таго ж або падобнага зместу (§ 89 закона 111/1998). Заява падаецца ў выбраную ВНУ; рашэнне — пасля ацэнкі адпаведнасці праграмы.

У асобных выпадках прымяняюцца двухбаковыя міжнародныя пагадненні аб прызнанні. Чэхія — удзельнік Лісабонскай канвенцыі аб прызнанні кваліфікацый вышэйшай адукацыі.

ENIC-NARIC і DZS.

Нацыянальны інфармацыйны цэнтр па прызнанні кваліфікацый — у складзе MŠMT (як частка еўрапейскай сеткі ENIC-NARIC). Сеткавы партал — enic-naric.net.

Dům zahraniční spolupráce (DZS) — дзяржаўная арганізацыя пры MŠMT, якая аказвае інфармацыйныя і праграмныя паслугі па міжнародным супрацоўніцтве ў адукацыі; сайт — dzs.cz.

Экзамены па чэшскай мове.

Дзяржаўныя экзамены па чэшскай як замежнай — у сістэме cestina-pro-cizince.cz Národního pedagogického institutu ČR. Узроўні — A1, A2, B1 і вышэй; A2 патрэбны для TP, B1 — для грамадзянства.

Паралельная сертыфікацыя — экзамены Univerzity Karlovy (ÚJOP) і іншых акрэдытаваных устаноў.

Бясплатныя курсы чэшскай для асобных катэгорый — у Integračních centrech SUZ (integracnicentra.cz) і Integračním centru Praha (icpraha.com).

Стыпендыі і падтрымка.

Базавыя формы — stipendium za vynikající studijní výsledky, doktorandské stipendium, сацыяльныя стыпендыі для студэнтаў з нізкім даходам (па правілах ВНУ).

Праграмы для іншаземцаў і замежнага партнёрства — Erasmus+, AKTION (Чэхія–Аўстрыя), CEEPUS і іншыя. Каардынацыя — DZS.

Што не ўваходзіць у гэтую старонку.

Ліцэнзаванне рэгуляваных прафесій (урачы, інжынеры, юрысты) — асобныя працэдуры праз профільныя міністэрствы і палаты. Прызнанне прафесійнай кваліфікацыі ў сэнсе Directive 2005/36/EC — Закон № 18/2004 Sb.

Godze не прадастаўляе адукацыйных кансультацый. Гэтая старонка — карта правіл са спасылкамі на чэшскія прававыя акты, не індывідуальнае прымяненне да справы.