Слоўнік.

Чэшскія тэрміны, якія рэгулярна сустракаюцца ў тэмах вікі, і іх кароткае беларускае тлумачэнне. Не слоўнік агульнай мовы — карта паняццяў, якія інакш незразумелыя ў першасных крыніцах.

🇨🇿 Чэхія · 2026-05-28

Органы.

MV ČR (Ministerstvo vnitra) — Міністэрства ўнутраных спраў.

OAMP (Odbor azylové a migrační politiky) — Дэпартамент палітыкі прытулку і міграцыі пры MV; прымае рашэнні па DLP/TP і па міжнароднай абароне.

MZV ČR — Міністэрства замежных спраў.

Cizinecká policie — міграцыйная паліцыя ў складзе Policie ČR.

SUZ MV ČR — Správa uprchlických zařízení, дзяржаўная ўстанова па прыёме і затрыманні.

ÚP ČR — Úřad práce ČR, дзяржаўная служба занятасці і сацыяльнай падтрымкі.

ČSSZ — Česká správa sociálního zabezpečení, дзяржаўнае ўпраўленне сацыяльнага забеспячэння.

Finanční správa ČR — падатковае ведамства.

ČNB — Česká národní banka, цэнтральны банк і фінансавы нагляд.

ÚOOÚ — Úřad pro ochranu osobních údajů, орган абароны персанальных дадзеных.

Знаходжанне.

Krátkodobé vízum (тып C) — Шэнгенская віза да 90 дзён.

Dlouhodobé vízum (тып D) — нацыянальная віза больш за 90 дзён.

Povolení k dlouhodobému pobytu (DLP) — дазвол на доўгатэрміновае знаходжанне.

Zaměstnanecká karta — камбінаваная карта знаходжання + працы (Single Permit).

Modrá karta EU — Blue Card EU для высокакваліфікаваных спецыялістаў.

Karta vnitropodnikově převedeného zaměstnance — карта ўнутрыфірменнага пераводу (ICT).

Povolení k trvalému pobytu (TP) — пастаянны ВНЖ.

Sloučení rodiny — уз'яднанне сям'і.

Strpění pobytu — цярпенне знаходжання (асаблівы часовы статус).

Cizinecký pas — пашпарт іншаземца, які выдаецца чэшскай дзяржавай пры немагчымасці атрымаць нацыянальны дакумент.

Cestovní průkaz totožnosti — службовы праязны дакумент для асобных катэгорый.

Міжнародная абарона.

Mezinárodní ochrana — агульны тэрмін для міжнароднай абароны.

Azyl — статус бежанца па Жэнеўскай канвенцыі (§ 12 закона 325/1999).

Humanitární azyl — гуманітарная падстава (§ 14).

Doplňková ochrana — субсідыярная абарона (§ 14a).

Žadatel o udělení mezinárodní ochrany — заяўнік.

Dočasná ochrana — часовая абарона (для ўкраінцаў па Lex Ukrajina; не для беларусаў).

Přijímací středisko — прыёмны цэнтр SUZ.

Záchytné zařízení — утрымальны цэнтр для затрыманых іншаземцаў.

Дакументы і ідэнтыфікацыя.

Rodné číslo — асабісты ідэнтыфікацыйны нумар.

Biometrická karta — карта знаходжання з біяметрыяй.

Datová schránka — дзяржаўны канал электроннага дакументаабароту.

NIA (Národní identitní autorita) — дзяржаўны сродак электроннай ідэнтыфікацыі.

BankID — банкаўскі сродак электроннай ідэнтыфікацыі.

Czech POINT — адзіная сетка кропак выдачы выпісак.

Soudní tlumočník (překladatel) — прысяжны перакладчык з рэестра Міністэрства юстыцыі.

Працэдура і права.

Správní řád — працэсуальны закон у адміністрацыйнай вытворчасці (№ 500/2004 Sb.).

Soudní řád správní — адміністрацыйна-судовы кодэкс (№ 150/2002 Sb.).

Rozklad — апеляцыя ў рамках таго ж цэнтральнага органа.

Odvolání — агульная адміністрацыйная апеляцыя.

Žaloba — адміністрацыйны іск да Krajskému soudu.

Kasační stížnost — касацыя да Nejvyššímu správnímu soudu.

Ústavní stížnost — канстытуцыйная скарга да Ústavnímu soudu.

Odkladný účinek — адкладанне выканання.

Fikce pobytu — фікцыя падаўжэння знаходжання на час разгляду заявы.

Správní vyhoštění — адміністрацыйная высылка.

Zajištění cizince — затрыманне іншаземца.

Праца, падаткі, сацыялка.

OSVČ (Osoba samostatně výdělečně činná) — самазаняты/індывідуальны прадпрымальнік.

Živnost / živnostenský list — дазвол на рамесна-прадпрымальніцкую дзейнасць.

Pracovní smlouva — працоўны дагавор.

DPP (Dohoda o provedení práce), DPČ (Dohoda o pracovní činnosti) — спрошчаныя пагадненні аб працы.

DPFO (daň z příjmů fyzických osob) — ПДФА (падатак на даходы фізічных асоб).

Paušální daň — паўшальны падатак OSVČ.

Veřejné zdravotní pojištění — грамадскае медыцынскае страхаванне.

Komerční zdravotní pojištění cizinců — камерцыйнае страхаванне іншаземцаў.

Sociální zabezpečení — сацыяльнае забеспячэнне.

Rodičovský příspěvek, přídavek na dítě, příspěvek na bydlení — бацькоўская, дзіцячая і жыллёвая дапамогі.

Жыллё і сям'я.

Nájemní smlouva — дагавор найму.

Kauce (jistota) — забяспечвальны дэпазіт.

Obecní byt — муніцыпальная кватэра.

Matriční úřad (matrikа) — орган рэгістрацыі актаў грамадзянскага стану.

OSPOD — Орган сацыяльна-прававой абароны дзяцей.

Godze не прадастаўляе юрыдычных кансультацый. Слоўнік — навігацыя па тэрміналогіі крыніц, не прававая пазіцыя.

Godze — Чэхія · слоўнік