Працяг ВНЖ.
Калі падаваць на zezwolenie na pobyt czasowy / stały, як працуе партал mos.cudzoziemcy.gov.pl, што такое stempel w paszporcie і якую абарону ён дае, рэальныя тэрміны ў ваяводствах, юрыдычныя інструменты супраць бяздзейнасці — ponaglenie і skarga do WSA.
Калі падаваць на працяг.
Заява аб працягу zezwolenia na pobyt czasowy падаецца не пазней за апошні дзень дзеяння бягучага дазволу. Калі заява пададзена ў тэрмін і не ўтрымлівае фармальных недахопаў, знаходжанне іншаземца на тэрыторыі Польшчы лічыцца легальным да канчатковага рашэння wojewody, нават калі karta pobytu скончыцца ў гэты перыяд.
Практычная рэкамендацыя. Падаваць не пазней чым за 1–3 месяцы да заканчэння karty pobytu. Гэта дае буфер на дазапаўненне дакументаў і на запіс у urząd wojewódzki, дзе чэргі ў буйных ваяводствах могуць расцягнуцца на тыдні.
Спазненне. Калі заява пададзена пасля заканчэння karty pobytu — знаходжанне становіцца нерэгулярным з усімі прававымі наступствамі (гл. Калі нешта пайшло не так). Падача са спазненнем магчымая, але не забяспечвае легалізуючага эфекту перыяду разгляду.
Moduł Obsługi Spraw (MOS) — электронная падача.
Moduł Obsługi Spraw (MOS) — дзяржаўная платформа для падачы і вядзення спраў аб zezwoleniach на знаходжанне. Даступная на mos.cudzoziemcy.gov.pl. Працуе як адзіны пункт ўваходу для большасці ваяводстваў.
Што можна зрабіць праз MOS:
— падаць заяву на zezwolenie na pobyt czasowy, stały, rezydenta długoterminowego UE;
— загрузіць дакументы і аплаціць пошліну;
— запісацца на візіт у urząd wojewódzki для здачы адбіткаў і прад'яўлення арыгіналаў дакументаў;
— атрымліваць карэспандэнцыю ад ваяводства;
— атрымаць электронны аналаг stempla — zaświadczenie, якое пацвярджае легальнасць знаходжання на час разгляду справы.
Умовы доступу. Іншаземец уваходзіць праз profil zaufany (гл. Дакументы) альбо праз рэгістрацыю ў самым MOS. PESEL патрабуецца для большасці працэдур.
Stempel w paszporcie — гарантыя легальнасці.
Stempel (на практыцы таксама называюць «stampila») — прамавугольная пячатка wojewody ў пашпарце іншаземца, ставіцца пасля станоўчай фармальнай верыфікацыі заявы аб zezwolenie na pobyt czasowy, stały альбо rezydenta długoterminowego UE.
Што пацвярджае. Заява пададзена ў тэрмін, фармальна поўная, заяўнік з'явіўся асабіста для здачы адбіткаў. Знаходжанне іншаземца ў Польшчы легальнае на ўвесь час працэдуры, нават калі віза або папярэдняя karta pobytu скончыліся. Вызначэнне і ўмовы — WSC Pomorskie · stempel w paszporcie і WSC Wielkopolskie · stempel.
Чаго не дае. Stempel не з'яўляецца праязным дакументам. Ён легалізуе знаходжанне ў Польшчы, але не дае права ўязджаць у Польшчу назад пасля выезду. Калі іншаземец выехаў з Польшчы са stempl'ам без дзеючай візы або karty pobytu, пры спробе вяртання ён можа быць не прапушчаны праз мяжу. Тлумачэнне — Komenda Główna Straży Granicznej · stampila a wyjazd z Polski.
Права на працу пры stempl'і. Захоўваецца, калі заява пададзена ў тэрмін і папярэдняе zezwolenie давала права на працу. Падрабязна — у тэме Праца.
Дакументы для працягу.
Стандартны пакет дакументаў для працягу zezwolenia na pobyt czasowy на працу:
— запоўненая заява wniosek аб zezwolenie na pobyt czasowy (форма з MOS альбо дадатак да rozporządzeniu);
— каляровая фатаграфія 35×45 мм (актуальная біяметрычная);
— дзеючы пашпарт (арыгінал прад'яўляецца пры візіце, копія — у дасье);
— пацвярджэнне адраса пражывання (meldunek альбо альтэрнатыўнае пацвярджэнне);
— дакумент-падстава (працоўны кантракт + załącznik nr 1, або дыплом — для студэнта, або акт аб шлюбе — для сямейнай падставы);
— пацвярджэнне даходу і медыцынскага страхавання;
— пацвярджэнне аплаты opłaty skarbowej (актуальна на 2026 г. — каля 440 zł за zezwolenie на працу, стаўка ўдакладняецца ў rozporządzeniu).
Дакладны спіс залежыць ад падставы і ваяводства. Узор патрабаванняў — WSC Wielkopolskie · jednolite zezwolenie na pobyt czasowy i pracę і старонкі ваяводстваў, аб'яднаныя ў cudzoziemcy.e-wojewoda.pl.
Тэрміны — закон і рэальнасць.
Па законе. Згодна з Kodeksowi Postępowania Administracyjnego (KPA, art. 35), орган абавязаны разгледзець справу без залішняй затрымкі. Стандартная справа — не пазней за месяц з моманту распачынання працэдуры; асабліва складаная — не пазней за 2 месяцы. На практыцы працэдура zezwolenia на pobyt адносіцца да складаных.
На практыцы. У буйных ваяводствах (Mazowieckie, Małopolskie, Dolnośląskie) сярэдні час разгляду — ад 6 да 24 месяцаў. Істотна хутчэй працуюць ваяводствы з меншай нагрузкай. Польская адміністрацыйная судовая практыка апошніх гадоў прызнала, што працяглая затрымка можа складаць bezczynność (бяздзейнасць) альбо przewlekłość postępowania (зацягванне працэдуры) — гэта дае іншаземцу інструменты абароны, апісаныя ніжэй.
Ponaglenie і skarga на бяздзейнасць.
Калі wojewoda не выносіць рашэнне на працягу ўстаноўленых тэрмінаў, іншаземец мае два паслядоўныя інструменты: ponaglenie і skarga do WSA.
Ponaglenie — дасудовы напамін. Падаецца wojewodzie з просьбай разгледзець справу і ліквідаваць bezczynność / przewlekłość. Рэгулюецца art. 37 KPA. Без ponaglenia наступная skarga w WSA на bezczynność недапушчальная — гэта абавязковая стадыя.
Skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania. Падаецца ў Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) праз той жа арганізм, бяздзейнасць якога абскарджваецца. Тэрмін — няма жорсткага часавага абмежавання ад моманту ponaglenia, але рэкамендацыя — пасля таго як ponaglenie не прывяло да руху справы. Дзяржаўная пошліна (wpis) за skargу ў WSA — 100 zł.
Што можа прысудзіць WSA. Прызнаць bezczynność альбо przewlekłość; абавязаць wojewodę вынесці рашэнне ва ўстаноўлены тэрмін; у асаблівых выпадках — накласці grzywnę на орган і прысудзіць іншаземцу суму да паловы дзесяцікратнага сярэднямесячнага ўзнагароджання ў нацыянальнай эканоміцы. Рэгулюецца ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA).
Skarga kasacyjna do NSA. Рашэнне WSA падлягае абскарджанню ў Naczelnym Sądzie Administracyjnym на працягу 30 дзён. Skarga kasacyjna складаецца адвакатам, radcą prawnym альбо doradcą podatkowym.
Падрабязна пра працэдуры абскарджання — у тэме Як пісаць скаргу.
Змены паміж падачай і рашэннем.
Змена працы. Калі іншаземец змяніў працу паміж падачай заявы і рашэннем — абавязаны паведаміць wojewodу ў 15 дзён. Невыкананне гэтага патрабавання можа стаць падставай адмовы ў працягу. Рэгулюецца ustawą o cudzoziemcach.
Змена адраса. Паведаміць wojewodу аб змене адраса пражывання, абнавіць meldunek. Адрас — важны рэквізіт для дастаўкі афіцыйнай карэспандэнцыі.
Змена падставы. Магчыма (напрыклад, пераход з zezwolenia навучальнага на заснаванае на працы). Патрабуе падачы новай заявы; у асобных выпадках дапускаецца змяненне падставы ў рамках існуючай пастановы — гэта пытанне лакальнай практыкі ваяводства.
Шлюб, нараджэнне дзіцяці, змяненне складу сям'і. Паведаміць wojewodу. Для падставы «vie privée» / «małżeństwo z obywatelem polskim» — прыкласці адпаведны акт USC.
Што калі karta pobytu скончылася, а рашэння і stempla няма.
Сцэнарый: заява пададзена, але stempla wojewoda не паставіў (напрыклад, па прычыне фармальных недахопаў), а karta pobytu ўжо скончылася. Знаходжанне становіцца нерэгулярным.
Крокі.
— Адказаць на uzupełnienie braków formalnych (фармальныя недахопы) ва ўстаноўлены тэрмін (звычайна 7 дзён). Пасля выпраўлення stempel звычайна ставіцца заднім лікам.
— Калі ваяводства не прымае заяву — падаць ponaglenie і фіксаваць кожны зварот пісьмова (e-mail, карэспандэнцыя праз ePUAP).
— У выпадку затрымання Strażą Graniczną або Policją — захоўваць усе дакументы, кантактаваць з юрыдычнай арганізацыяй (гл. Арганізацыі дапамогі).
— Магчымыя альтэрнатыўныя шляхі захавання легальнасці — міжнародная абарона, спецpobyt humanitarny для ўладальнікаў візы D21, пераход на іншую падставу. Падрабязна — Калі нешта пайшло не так.
Спецыфіка для беларусаў.
Пры працягу karta pobytu urząd wojewódzki патрабуе дзеючы пашпарт. Для беларусаў пасля Дэкрэта 278 (гл. Спецыфіка для беларусаў) абнаўленне пашпарта без вяртання ў Беларусь немагчымае. На практыцы існуе некалькі падыходаў ваяводстваў:
— прыём заявы са старым пашпартам плюс дакументамі, якія пацвярджаюць аб'ектыўную немагчымасць атрымання новага (спасылка на тэкст Дэкрэта 278 на pravo.by, карэспандэнцыя з консульствам з пісьмовай адмовай і т. п.);
— накіраванне заяўніка ў працэдуру міжнароднай абароны, калі ёсць падставы, — пасля атрымання status uchodźcy або ochrony uzupełniającej выдаецца polski dokument podróży dla cudzoziemca (гл. Дакументы);
— для ўладальнікаў візы D21 — спецыяльны pobyt czasowy без звычайных патрабаванняў (гл. Спецыфіка для беларусаў).
Рашэнне застаецца за wojewodą; практыка адрозніваецца паміж ваяводствамі.
Звязаныя прававыя акты.
— Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (zezwolenia na pobyt, stempel, абавязкі заяўніка).
— Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (KPA) — тэрміны разгляду, ponaglenie.
— Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA) — skarga do WSA, skarga kasacyjna.
Поўныя тэксты — на ISAP · Internetowy System Aktów Prawnych. Карта прававых крыніц — у тэме Прававыя крыніцы.
Godze не прадастаўляе юрыдычных кансультацый. Старонка — каркас для арыентацыі, не прымяненне да канкрэтнай справы. Для індывідуальнай дапамогі — гл. Арганізацыі дапамогі.