Прытулак.

Базавы акт — Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000), артыкул 29 вызначае падставы прадастаўлення asielvergunning. Падрабязнасці працэдуры — Vreemdelingenbesluit 2000 і Vreemdelingencirculaire (цыркуляр IND).

Імплементацыя ЕС: Qualification Directive 2011/95/EU, Asylum Procedures Directive 2013/32/EU, Reception Conditions Directive 2013/33/EU, Dublin-III Regulation 604/2013.

Asielvergunning bepaalde tijd выдаецца, калі заяўнік падпадае пад адну з падстаў артыкула 29(1) Vw 2000:

Падпункт (a) — Verdragsvluchteling: адпаведнасць вызначэнню бежанца па Жэнеўскай канвенцыі 1951 г. (пераслед па прыкметах расы, рэлігіі, нацыянальнасці, палітычных перакананняў, прыналежнасці да пэўнай сацыяльнай групы).

Падпункт (b) — субсідыярная абарона: рэальная рызыка цяжкай шкоды — смяротнае пакаранне, катаванні, бесчалавечнае або зневажальнае абыходжанне/пакаранне, альбо сур'ёзная індывідуальная пагроза жыццю/недатыкальнасці ва ўмовах узброенага канфлікту.

Абедзве падставы вядуць да аднаго тыпу дазволу (asielvergunning bepaalde tijd) на 5 гадоў з аднолькавым наборам правоў. Адрозненне — ва ўмовах спынення і ў прымяняльнасці асобных нормаў.

Падача — асабіста ў Aanmeldcentrum Ter Apel (адзіны пункт рэгістрацыі). На мяжы або ў аэрапортах заяву прымае Koninklijke Marechaussee (KMar) і накіроўвае ў Ter Apel. Рэгістрацыя ўключае ідэнтыфікацыю, дактыласкапію, праверку Eurodac на магчымае Dublin-звяртанне.

Пасля рэгістрацыі заяўнік размяшчаецца праз COA ў адным з AZC (asielzoekerscentrum) альбо ў спецыяльнай лакацыі (POL, COL — у залежнасці ад этапу). Мінімальны «перыяд спакою і падрыхтоўкі» (rust- en voorbereidingstermijn, RVT) — не менш за 6 дзён да пачатку фармальных інтэрв'ю; на практыцы тэрміны расцягваюцца з-за нагрузкі на сістэму.

AA-procedure (algemene asielprocedure) — стандартная працэдура, разлічаная на 9 рабочых дзён:

Дзень 1 — першае дэталёвае інтэрв'ю (eerste gehoor): асабістыя даныя, маршрут, базавыя абставіны.
Дзень 2 — падрыхтоўка з адвакатам.
Дзень 3 — другое інтэрв'ю (nader gehoor): матывы прытулку.
Дзень 4 — рэакцыя адваката на справаздачу інтэрв'ю (correcties en aanvullingen).
Дзень 5 — намер IND (voornemen) або рашэнне.
Дзень 6 — рэакцыя (zienswijze).
Дні 7–8 — карэкціроўкі IND.
Дзень 9 — рашэнне.

Калі справа не можа быць разгледжана ў гэтыя тэрміны (неабходнасць дадатковай праверкі краіны паходжання, медычных заключэнняў, экспертыз), яна пераходзіць у VA-procedure.

Verlengde asielprocedure (VA) прымяняецца да спраў, якія патрабуюць дадатковай праверкі. Максімальны тэрмін — 15 месяцаў з моманту падачы (разлік па Asylum Procedures Directive 2013/32/EU); арт. 42 Vw 2000 замацоўвае абавязак IND прыняць рашэнне ва ўстаноўлены тэрмін.

Незахаванне тэрміну — падстава для падачы ingebrekestelling (папярэджанне пра бяздзейнасць) і іску аб прымушэнні да рашэння з магчымасцю прысуджэння dwangsom (астрэнт). Падрабязней — у тэме Як пісаць скаргу.

Станоўчае рашэнне: выдаецца asielvergunning voor bepaalde tijd тэрмінам на 5 гадоў. Падрабязнасці — у тэме Карты ВНЖ. Па заканчэнні 5 гадоў — пераход да asielvergunning voor onbepaalde tijd або да regulier verblijf (гл. Пастаянны ВНЖ).

Адмоўнае рашэнне: магчымыя два варыянты.
Beroep — абскарджванне ў Rechtbank (адміністрацыйны суд) на працягу 1 тыдня па AA-procedure або 4 тыдняў па VA-procedure (тэрміны прапісаны ў Vw 2000 і Awb).
Hoger beroep — касацыйнае абскарджванне ў Raad van State, Afdeling bestuursrechtspraak на працягу 1 або 4 тыдняў у залежнасці ад трэку.

Рашэнне Raad van State канчатковае ў нацыянальнай сістэме. Далей — толькі Еўрапейскі суд па правах чалавека (арт. 3 ЕКПЧ) або Суд ЕС праз прэюдыцыяльнае звяртанне, ініцыяванае нідэрландскім судом.

Калі па Eurodac/візавым следзе ўстаноўлена, што адказным за разгляд заявы з'яўляецца іншая дзяржава-член ЕС, IND прымае Dublin-besluit аб перадачы. Тэрмін перадачы — 6 месяцаў (падаўжаемы ў выключных выпадках).

Перадача можа быць аспрэчана праз beroep у Rechtbank па падставах, у т. л. рызык па арт. 3 ЕКПЧ у прымаючай дзяржаве (напрыклад, сістэмныя недахопы прыёму) або прымяненню дыскрэцыйнай клаўзулы Dublin-III арт. 17.

Пасля адмовы магчыма opvolgende aanvraag (паўторная заява) пры наяўнасці новых фактаў і абставін, не вядомых пры першасным разглядзе (артыкул 4:6 Awb і судовая практыка). Для ацэнкі прымальнасці — асобная працэдура (HASA).

Таксама магчыма рэгулярнае звяртанне (regulier verblijf) на іншай падставе (праца, гуманітарныя прычыны, vie privée і інш.) — гэта асобны трэк, не звязаны з asielprocedure напрамую.

Прававая дапамога — adv. cesie праз Raad voor Rechtsbijstand, бясплатна для заяўніка. Размеркаванне — праз SRA (stichting rechtsbijstand asiel) і пул адвакатаў з допускам.

Размяшчэнне і базавыя патрэбы — праз COA: жыллё, харчаванне, штотыднёвыя выплаты на выдаткі (zakgeld) і вопратку. Медычная дапамога забяспечваецца праз GZA (Gezondheidszorg Asielzoekers) — спецыялізаваная сетка для AZC.

Праца падчас працэдуры — дазволена не раней чым праз 6 месяцаў пасля падачы і не больш за 24 тыдні на год; патрабуецца TWV (tewerkstellingsvergunning), аформленая працадаўцам праз UWV.

Godze не дае юрыдычных кансультацый. Гэтая старонка — апісанне працэдурнай рамкі са спасылкамі на нідэрландскія крыніцы, не індывідуальнае прымяненне да справы.