Як пісаць скаргу.

Algemene wet bestuursrecht (Awb) — агульны адміністрацыйны закон, які рэгулюе прыняцце рашэнняў адміністрацыйнымі органамі і сродкі прававой абароны. Прымяняецца да ўсіх дзяржаўных рашэнняў, калі іншае не прадугледжана.

Рашэнне адміністрацыйнага органа (besluit) — аснова для прымянення Awb. Кожнае рашэнне ўтрымлівае блок rechtsmiddelen: сродак абароны, орган падачы, тэрмін.

Bezwaar — унутраная скарга самому органу, які прыняў рашэнне (артыкулы 6:4 і далей Awb). Па агульным правіле — абавязковы дасудовы крок. Тэрмін падачы — 6 тыдняў з моманту паведамлення (4 тыдні для рашэнняў IND па regulier; 1 тыдзень па AA-procedure asiel).

Змест — падставы скаргі, факты, доказы. Орган абавязаны разгледзець ва ўстаноўлены тэрмін (як правіла, 6 або 12 тыдняў у залежнасці ад тыпу справы) і вынесці beslissing op bezwaar.

Па прытулку bezwaar не прымяняецца — пераход адразу да beroep у Rechtbank.

Beroep падаецца ў Rechtbank (адміністрацыйная калегія — sector bestuursrecht). Тэрмін — звычайна 6 тыдняў з beslissing op bezwaar або з самога рашэння (для спраў, дзе bezwaar не прымяняецца).

Дзяржпошліна (griffierecht) — фіксаваная сума па катэгорыі справы (для фізасоб па міграцыі — асобныя нормы; магчымыя льготы пры нізкім даходзе).

Слуханне — вуснае; рашэнне ў пісьмовай форме. Магчымыя: адмена рашэння, абавязанне прыняць новае рашэнне, прызнанне законнасці.

Hoger beroep у міграцыйных справах — у Raad van State, Afdeling bestuursrechtspraak. У іншых справах агульнаадміністрацыйнай юрысдыкцыі — Centrale Raad van Beroep (сацыяльнае забеспячэнне) або College van Beroep voor het bedrijfsleven (эканоміка).

Тэрмін падачы — 4 тыдні з рашэння Rechtbank (па asiel — 1 тыдзень у AA-procedure). Дзяржпошліна — вышэй, чым у Rechtbank.

Рашэнне Raad van State канчатковае. Далей — толькі ЕСПЧ або Суд ЕС праз прэюдыцыяльны зварот.

Voorlopige voorziening — забяспечвальная мера да рашэння па сутнасці (артыкул 8:81 Awb): прыпыненне выдварарэння, часовы дазвол на працу, забеспячэнне базавых выплат. Падаецца адначасова з beroep або bezwaar.

Прымяняецца тэст балансу інтарэсаў і праверка сур'ёзнасці сумненняў у законнасці рашэння. У міграцыйных справах — асноўны інструмент захавання статус-кво.

Ingebrekestelling — фармальнае папярэджанне аб бяздзейнасці (артыкул 4:17 Awb): калі орган не вынес рашэнне ва ўстаноўлены тэрмін, заяўнік накіроўвае пісьмовае паведамленне аб бяздзейнасці.

Калі на працягу 2 тыдняў пасля ingebrekestelling рашэння няма, налічваецца dwangsom (астрэнт) да ўстаноўленага максімуму, які выплочваецца на карысць заяўніка.

Паралельна — beroep niet tijdig beslissen у Rechtbank (артыкул 6:12 Awb): суд абавязвае орган вынесці рашэнне ва ўстаноўлены судом тэрмін пад пагрозай судовага астрэнта.

Міграцыя і прытулак — Rechtbank Den Haag (асаблівыя камеры — zittingsplaatsen у розных гарадах) → Raad van State.
Сацыяльнае забеспячэнне, падаткі — Rechtbank → Centrale Raad van Beroep / Gerechtshof / Hoge Raad.
Эканоміка і рэгуляваныя рынкі — Rechtbank → College van Beroep voor het bedrijfsleven.
Грамадзянская юрысдыкцыя (кантракты, арэнда) — kantonrechter / Rechtbank → Gerechtshof → Hoge Raad.

Raad voor Rechtsbijstand — дзяржаўная сістэма прававой дапамогі. Умовы — даход і капітал ніжэй нарматыву; уласны ўнёсак (eigen bijdrage) па шкале.

Juridisch Loket — бясплатная першасная кансультацыя ў кожным рэгіёне.

У справах аб прытулку і vreemdelingenbewaring адвакат прызначаецца бясплатна (праз SRA — stichting rechtsbijstand asiel).

Godze не дае адміністрацыйна-прававых кансультацый. Гэтая старонка — апісанне працэдурнай рамкі са спасылкамі на нідэрландскія крыніцы, не індывідуальнае прымяненне да справы.