Прытулак.

Міжнародная абарона ў Іспаніі рэгулюецца Ley 12/2009, de 30 de octubre, reguladora del derecho de asilo y de la protección subsidiaria. Закон імплементуе Жэнеўскую канвенцыю 1951 г., Пратакол 1967 г. і Дырэктывы ЕС 2011/95 (кваліфікацыя), 2013/32 (працэдура), 2013/33 (прыём), Рэгламент 604/2013 (Дублін III).

Інстытуцыйная рамка. Рашэнні першай інстанцыі — Oficina de Asilo y Refugio (OAR) пры Ministerio del Interior, пасля заключэння Comisión Interministerial de Asilo y Refugio (CIAR). Прыём заяў — Comisarías de Policía Nacional, OAR у Madrid, памежныя пункты, CIE. Размяшчэнне і acogida — праз CEAR, ACCEM, Cruz Roja па размеркаванні Ministerio de Inclusión.

Заява аб міжнароднай абароне падаецца асабіста. Месцы падачы: Comisaría de Policía Nacional з кампетэнцыяй па экстрапрудэнцыі, OAR (Madrid), пункты памежнага кантролю (puestos fronterizos), CIE (Centros de Internamiento de Extranjeros) для затрыманых, дыпламатычныя місіі Іспаніі за мяжой (у выключных выпадках).

Пасля падачы — manifestación de voluntad (выказванне волі), затым formalización (фармалізацыя заявы з інтэрв'ю і подпісам). Паміж manifestación і formalización на практыцы — ад дзён да месяцаў у залежнасці ад загрузкі. З моманту formalización — заяўнік атрымлівае resguardo de solicitud (дакумент заяўніка), які затым замяняецца на tarjeta roja.

Тэрмін падачы — без жорсткага абмежавання, але рэкамендуецца на працягу 1 месяца з моманту ўезду або з моманту ўзнікнення падставы. Позняя падача — асобны фактар ацэнкі, не аўтаматычная падстава адмовы.

Tarjeta roja (дакумент заяўніка) — дакумент суіскальніка з фатаграфіяй, NIE і тэрмінам дзеяння 6 месяцаў, прадаўжаецца. Пацвярджае легальнае знаходжанне на час працэдуры, дае доступ да SNS, школы для дзяцей, базавага сацыяльнага забеспячэння.

Права на працу — узнікае праз 6 месяцаў з моманту фармалізацыі заявы (Ley 12/2009, ст. 33), пры адсутнасці рашэння першай інстанцыі ў гэты тэрмін. З гэтага моманту tarjeta roja маркіруецца «autoriza a trabajar», і заяўнік можа афіцыйна ўладкавацца па найму або зарэгістравацца як autonomo.

Доступ да acogida (размяшчэнне, харчаванне, базавыя патрэбы) — праз сетку OAR-аператараў (CEAR, ACCEM, Cruz Roja); тэрмін — звычайна да 18 месяцаў з улікам інтэграцыйных фаз.

Тэрмін разгляду па законе — 6 месяцаў з моманту фармалізацыі (Ley 12/2009, ст. 24); на практыцы ў большасці выпадкаў істотна даўжэй, у залежнасці ад правінцыі і катэгорыі справы. Маўчанне адміністрацыі не лічыцца станоўчым рашэннем (silencio negativo).

Працэдуры: ordinaria (агульная), de urgencia (паскораная па пераліку падстаў ст. 25), en frontera (на мяжы, сціснутыя тэрміны), CIE (для затрыманых). Рашэнні прымае Ministerio del Interior на падставе заключэння CIAR.

Віды станоўчых рашэнняў: estatuto de refugiado (статус бежанца) — рэзідэнцыя 5 гадоў з прадаўжэннем; protección subsidiaria — рэзідэнцыя 5 гадоў; razones humanitarias (па ст. 46) — асобны рэжым без права на ўз'яднанне па правілах прытулку.

Адмова Ministerio del Interior — resolución denegatoria. Абскарджанне — два маршруты, якія не выключаюць адзін аднаго: recurso de reposición (адміністрацыйны, 1 месяц) у Ministerio del Interior; recurso contencioso-administrativo у Audiencia Nacional (Sala de lo Contencioso-Administrativo) — 2 месяцы з паведамлення.

Далейшыя інстанцыі: recurso de casación у Tribunal Supremo (Sala 3a) пры наяўнасці interés casacional objetivo; recurso de amparo у Tribunal Constitucional пры парушэнні канстытуцыйных правоў; demanda у ECHR / Estrasburgo пры вычарпанні нацыянальных сродкаў.

Падрабязна — тэма Як пісаць скаргу і Калі нешта пайшло не так.

Пасля канчатковай адмовы магчыма паўторная заяўка пры істотных новых абставінах (парушэнне правоў у краіне паходжання, змяненне становішча сям'і, новыя доказы). Працэдура — formalización як новай solicitud; абавязак OAR — разгледзець наяўнасць nuevos elementos.

Другі маршрут — пераход на arraigo па RD 1155/2024. Пасля адмовы ў абароне час бесперапыннага empadronamiento і доказы інтэграцыі (праца, вучоба) могуць быць падставай для arraigo social, socio-laboral або socio-formativo.

Падставы: палітычнае пераследаванне пасля 2020 г., адвольныя затрыманні, рызыка арышту пры вяртанні (у т.л. сувязь з пратэстамі, IT-сектарам, медыя), Дэкрэт 278 як фактычная забарона нармальнага знаходжання за мяжой. Падмацаванне — справаздачы UN OHCHR, MoM, Viasna, краінавыя брыфы EUAA.

Доля станоўчых рашэнняў па беларусах у Іспаніі ніжэй сярэдняй па ЕС; маршрут праз arraigo як страхоўку — практычна важны. Падтрымка — CEAR, ACCEM, SJM.

Godze не дае юрыдычных кансультацый. Гэта старонка — агляд іспанскай працэдуры абароны са спасылкамі на BOE і OAR, не індывідуальнае прымяненне да справы.