Банк і рахунак.

Sparkassen — рэгіянальныя публічна-прававыя банкі, шчыльная сетка аддзяленняў. Volksbanken / Raiffeisenbanken — кааператыўныя. Deutsche Bank, Commerzbank, HypoVereinsbank, Postbank — класічныя ўніверсальныя. ING, DKB, Comdirect — Direktbanken (анлайн-рэжым, без аддзяленняў). N26 — неабанк з банкаўскай ліцэнзіяй Германіі.

Кожны банк вызначае ўласную палітыку адкрыцця рахункаў. Для замежнікаў з Aufenthaltstitel і Meldebescheinigung доступ да большасці банкаў звычайна адкрыты. Частка Direktbanken (ING, DKB, N26) дапускае дыстанцыйнае адкрыццё праз VideoIdent / PostIdent.

Базавыя дакументы:

— пасведчанне асобы (пашпарт або Personalausweis для грамадзян ЕС);

— Aufenthaltstitel (eAT-карта) пры не-ЕС-грамадзянстве;

— Meldebescheinigung;

— Steuer-ID (для падатковага ўліку працэнтаў);

— SCHUFA-згода — для большасці паўнавартасных рахункаў з авердрафтам і крэдытнай картай.

Без SCHUFA-гісторыі (новы рэзідэнт) частка банкаў прапаноўвае спрошчаныя рахункі без авердрафта.

SCHUFA Holding — найбуйнейшае нямецкае крэдытнае бюро. Захоўвае даныя аб плацёжнай гісторыі, банкаўскіх рахунках, крэдытах, дагаворах з аператарамі сувязі і пастаўшчыкамі энергіі.

SCHUFA-Score — абагульненая статыстычная ацэнка крэдытаздольнасці. Выкарыстоўваецца банкамі пры выдачы крэдытаў, арандадаўцамі, аператарамі.

Права на бясплатную копію даных па артыкуле 15 GDPR — Datenkopie. Запыт — праз schufa.de у раздзеле Datenkopie. Платны SCHUFA-BonitätsAuskunft (або ImmoCheck) — асобны дакумент для арэнды.

Новы рэзідэнт без гісторыі — без Score; гэта нармальна. Па меры з'яўлення дагавораў (банк, страхоўка, арэнда) база запаўняецца.

Basiskonto — базавы плацёжны рахунак па Zahlungskontengesetz (ZKG), імплементацыя Дырэктывы 2014/92/UE. Кожная банкаўская ўстанова, якая прапаноўвае плацёжныя паслугі шырокаму колу кліентаў, абавязана прадастаўляць Basiskonto.

Права маюць рэзідэнты ЕС (у шырокім сэнсе — уключаючы асоб без пастаяннага месца жыхарства, уладальнікаў міжнароднай абароны, заяўнікаў на прытулак). Дыскрымінацыя па грамадзянстве, расе або іншых прыкметах забаронена.

Змест Basiskonto: паступленні і пераводы SEPA, наяўныя аперацыі, дэбетавая карта. Не ўключае авердрафт і крэдытную карту.

Заява — на фармуляры банка (Antrag auf Abschluss eines Basiskontovertrags). Банк абавязаны прыняць рашэнне на працягу 10 рабочых дзён (§31 ZKG). Пры адмове — матываваны адказ; падставы абмежаваны §§35–37 ZKG (напрыклад, асоба ўжо мае рахунак у іншым банку, сур'ёзныя парушэнні па папярэдніх дагаворах, пагроза бяспецы).

BaFin (Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht) — федэральны фінансавы рэгулятар. Прымае скаргі на банкі, страхоўшчыкаў, інвестыцыйныя кампаніі.

Скарга ў BaFin — праз bafin.de у раздзеле Verbraucher; у свабоднай форме з дадаткам перапіскі з банкам. BaFin разглядае скаргу і пры неабходнасці запытвае банк; рашэнні BaFin для банка абавязковыя ў частцы адміністрацыйнага нагляду.

Schlichtungsstellen банкаўскіх асацыяцый:

— Bankenverband (прыватныя банкі);

— DSGV (ашчадкасы);

— BVR (Volksbanken/Raiffeisenbanken);

— VÖB (грамадска-прававыя).

Schlichtung — пазасудовае ўрэгуляванне, бясплатна для кліента.

Verbraucherzentrale зямель — кансультацыя па правах спажыўцоў; verbraucherzentrale.de.

Падача ў суд — Amtsgericht (па падсуднасці і суме).

Нямецкія банкі абавязаны прымяняць працэдуры KYC і AML па Geldwäschegesetz (GwG), які імплементуе дырэктывы ЕС аб барацьбе з адмываннем грошай.

Санкцыйныя рэгламенты ЕС:

— Рэгламент Савета (ЕС) №765/2006 аб санкцыях у адносінах да Беларусі і наступныя змены;

— Рэгламенты па фізічных і юрыдычных асобах у санкцыйных спісах.

Адмова банка абгрунтавана пры ўключэнні кліента ў санкцыйны спіс або пры паступленні сродкаў ад санкцыйнага суб'екта без належнага абгрунтавання. Адмова па агульным грамадзянстве без індывідуальнага абгрунтавання — не падпадае пад санкцыйныя нормы і супярэчыць праву на Basiskonto.

Закрыццё дзеючага рахунку магчыма пры з'яўленні AML-падстаў; паведамленне і вяртанне сродкаў — абавязковыя. Абскарджанне — праз BaFin, Schlichtung, суд.

Einlagensicherung — абавязковае страхаванне ўкладаў: 100 000 EUR на ўкладчыка на банк (Дырэктыва 2014/49/UE; нямецкая імплементацыя — Einlagensicherungsgesetz (EinSiG)). Ліміт можа часова павялічвацца ў асаблівых выпадках (продаж жылля, спадчына, выхад на пенсію) на 6 месяцаў.

Прыватныя банкі дадаткова ўдзельнічаюць у добраахвотнай сістэме абароны ўкладаў Bankenverband (Einlagensicherungsfonds), ашчадныя і кааператыўныя банкі — ва ўласных інстытуцыянальных гарантыйных сістэмах.

SEPA (Single Euro Payments Area) — адзіная зона плацяжоў у еўра. Стандартны SEPA-пераклад — да 1 рабочага дня ўнутры ЕС/EWR. Echtzeitüberweisung (SEPA Instant Credit Transfer) — пераклад за секунды; з 2025 г. — абавязковая прапанова ўсім еўра-банкам ЕС з роўнымі камісіямі са стандартным SEPA-перакладам (па Рэгламенце (ЕС) 2024/886).

Для подпісу пераводаў і анлайн-банкінгу прымяняецца Strong Customer Authentication (SCA) па PSD2: пароль + код з прыкладання або SMS або біяметрыя.

Частка беларускіх банкаў адключана ад SWIFT у рамках санкцый ЕС: спіс банкаў і прымяняльныя абмежаванні — на сайце Савета ЕС і ў актуальнай рэдакцыі Рэгламента №765/2006 на EUR-Lex. Дакладны пералік мяняецца па меры санкцыйных пакетаў; правяраць пры аперацыі.

Альтэрнатывы для асобных аперацый: ліцэнзаваныя правайдары плацяжоў (Wise, Revolut), сістэмы грашовых пераводаў (Western Union, MoneyGram) — з уласнымі камплаенс-працэдурамі.

Дзейнасць па крыптакастодзі (Kryptoverwahrung) у Германіі патрабуе ліцэнзіі BaFin (з 1 студзеня 2020 г.). Платформы, якія абслугоўваюць рэзідэнтаў Германіі, звычайна або маюць ліцэнзію, або працуюць праз ліцэнзаваных партнёраў.

Паступленні з крыптабірж на банкаўскія рахункі падпадаюць пад AML-праверкі; банк можа запытаць дакументы паходжання сродкаў.

Пры звароце ў нямецкі банк грамадзянін Беларусі можа сутыкнуцца з дадатковымі праверкамі compliance па санкцыйных рэгламентах ЕС. Калі кліент не знаходзіцца ў санкцыйных спісах і крыніца сродкаў не звязана з санкцыйным суб'ектам — банк не мае прававых падстаў для адмовы ў Basiskonto па ZKG. Пры адмове з агульным абгрунтаваннем «палітыка банка па грамадзянстве» — падстава для скаргі ў BaFin і Verbraucherzentrale.

Godze не дае фінансавых або юрыдычных кансультацый. Гэтая старонка — карта банкаўскіх працэдур і правоў са спасылкамі на нямецкія прававыя акты, не індывідуальнае прымяненне да справы.