Арганізацыі дапамогі.

Найстарэйшая і найбуйнейшая асацыяцыя па правах замежнікаў у Францыі. Заснавана ў 1939. Моцная ў індывідуальным суправаджэнні пры падачы titre de séjour, пры recours, пры OQTF.

Permanences juridiques — бясплатныя прыёмы ў шматлікіх гарадах. Карта рэгіянальных груп і кантактаў — на lacimade.org/regions.

Публікуе практычныя гайды: «Бясплатныя правы замежнікаў», даведнікі па візах, прытулку, recours. Большасць публікацый даступныя бясплатна анлайн на lacimade.org.

Groupe d'information et de soutien des immigrés (GISTI) — асацыяцыя юрыстаў, экспертаў і актывістаў, заснавана ў 1972. Не мае масавай сеткі permanences, але з'яўляецца асноўнай крыніцай тэхнічных гайдаў і стратэгічнага аналізу.

Публікацыі (частка бясплатна праз некалькі месяцаў пасля выхаду):

— Cahiers juridiques — глыбокія даведнікі па спецыфічных тэмах (CESEDA, conventions internationales, droit social).

— Notes juridiques — кароткія тэхнічныя нататкі па кропкавых пытаннях.

— Notes pratiques — практычныя гайды з шаблонамі recours, мадэльнымі лістамі.

— Plein Droit — часопіс-аналітыка, выходзіць 4 разы на год.

Юр-кансультацыі анлайн праз сайт. Падача прававых іскаў для сістэмных парушэнняў (часта выйгравала ў Conseil d'État).

Сайт: gisti.org.

Association nationale d'assistance aux frontières pour les étrangers (Anafé) — адзіная асацыяцыя з пастаянным правам доступу ў zone d'attente аэрапорта Roissy.

Дапамагае людзям, якія атрымалі адмову ва ўездзе ў краіну або затрыманыя на мяжы: прадстаўляе юрыдычную інфармацыю, назіранне, суправаджэнне да гутарак з OFPRA ў зоне чакання.

Permanences па тэлефоне і вочныя ў Roissy: прыкладна 3 + 3 на тыдзень.

Сайт: anafe.org.

Асацыяцыя спецыялізуецца на поўным суправаджэнні прасіцеляў прытулку: hébergement (CADA, HUDA, CAES), дапамога з recours OFPRA/CNDA, сацыяльная і медыцынская падтрымка.

У 2024 годзе — 2 800 месцаў на 29 сайтах у 9 départements (Allier, Ardèche, Cantal, Puy-de-Dôme, Rhône, Corrèze, Bouches-du-Rhône, Var, Haute-Garonne). За 2020–2024 — суправаджэнне больш за 29 000 чалавек.

Сайт: forumrefugies.org. Падрабязны даведнік па прытулку на некалькіх мовах: refugies.info (асобны праект на аснове дадзеных Forum Réfugiés і іншых асацыяцый).

Адна з найбуйнейшых асацыяцый суправаджэння прасіцеляў прытулку. Асаблівая спецыялізацыя: mineurs isolés étrangers (MIE) — непаўналетнія без суправаджэння.

Кіруе CADA, HUDA, дамамі прыёму MIE ў некалькіх départements. Суправаджэнне на ўсіх этапах працэдуры прытулку: інфармацыя, domiciliation, hébergement, юрыдычная дапамога, сацыяльнае суправаджэнне.

Сайт: france-terre-asile.org.

Акрамя агульнай гуманітарнай прысутнасці (прадуктовая дапамога, начлегі, уладкаванне), мае спецыялізаваныя permanences для замежнікаў.

CEDRE (Centre d'entraide pour demandeurs d'asile et réfugiés) — у Парыжы, 23 boulevard de la Commanderie, 75019. Бясплатныя прыёмы, юрыдычная дапамога, даміцыліяцыя. Адкрыты пн/аўт/чц 9:00–17:00, доступ да правоў — толькі раніцай, з'явіцца да 9:00.

Рэгіянальныя permanences — па дэлегацыях. Пошук на сайце.

Сайт: secours-catholique.org.

Croix-Rouge удзельнічае ў суправаджэнні прасіцеляў прытулку: пераклады ў OFPRA (для моў, дзе не хапае афіцыйных перакладчыкаў), медыцынская дапамога без статусу, цэнтры прыёму CAES.

Таксама — бясплатныя курсы FLE (французскай для замежнікаў), socio-pédagogie. Кантакты — праз лакальныя дэлегацыі на croix-rouge.fr.

Médecins du Monde працуе з людзьмі па-за сістэмай аховы здароўя: без статусу, без AME, без CMU. CASO (Centres d'accueil, de soins et d'orientation) — бясплатны прыём урача без умоў статусу.

Дапамагае таксама з адкрыццём правоў на PUMA, AME, арыентуе да CPAM. Асабліва важная для людзей у першыя тыдні ў Францыі і для асоб без дакументаў.

Сайт: medecinsdumonde.org.

Дзяржаўная сетка бясплатных юрыдычных кансультацый — на 1 748 PAD/RAD і 148 MJD па ўсёй Францыі. Прымаюць адвакаты barreau, спецыялізаваныя асацыяцыі, conseillers d'accès au droit.

Тэмы кансультацый уключаюць droit des étrangers, сямейнае права, працоўнае права, жыллёвае права, дыскрымінацыю. Бясплатна, ананімна, без запісу або па запісе праз CDAD départemental.

Пошук бліжэйшай структуры — праз annuaire Point-justice: justice.gouv.fr · Point-justice. Нацыянальны бясплатны тэлефон 3039 (з любога нумара) злучае з бліжэйшай структурай.

Агульны агляд бясплатнай юр-дапамогі: service-public · Comment consulter gratuitement un avocat.

Бясплатныя кансультацыі з адвакатам — праз MJD/PAD (гл. вышэй) альбо праз permanences barreau мясцовага дэпартамента.

Пошук адваката-спецыяліста па droit des étrangers: Annuaire des avocats — Conseil national des barreaux з фільтрам «droit des étrangers».

Aide juridictionnelle (гл. Як пісаць скаргу) пакрывае ганарары для людзей з абмежаванымі рэсурсамі.

Belarus en France — групавы рэсурс, які аб'ядноўвае беларускія асацыяцыі ў Францыі. Актыўныя ў Facebook-супольнасці Communauté des Bélarusses à Paris. Кантакты: [email protected].

Association Culturelle Amitié Franco-Biélorusse (ACAFB) — у Fontenay-aux-Roses (рэгіён Парыжа). Культурныя мерапрыемствы, моўныя курсы.

Ambassade du peuple belarusse en France — прадстаўніцтва дэмакратычнай апазіцыі (структура Ціханоўскай) у Парыжы. Дапамога для беларусаў, якія не жадаюць звяртацца ў консульства Лукашэнкі: france.belarusabroad.org.

Godze — дадзены праект; доўгатэрміновая мэта — закрыць разрыў паміж афіцыйнай пазіцыяй ЕС па Беларусі і рэальнасцю беларускіх бежанцаў. Рыхтуецца рэгістрацыя як loi 1901.

Рускамоўныя асацыяцыі ў Парыжы, Ліёне, Марселі, Тулузе і іншых гарадах — разнастайныя па фокусе (культура, дапамога ўкраінскім бежанцам, палітычная актыўнасць). Варта шукаць лакальна праз сацыяльныя сеткі і пошук па горадзе.

Карта «ў мяне X → ідзі да Y». Спіс ідзе зверху ад тэрміновага да менш тэрміновага.

— Затрымалі ў zone d'attente (аэрапорт) → Anafé (адзіная з правам доступу) + сувязь з адвакатам.

— У CRA (centre de rétention administrative) → дзяжурная асацыяцыя на месцы (La Cimade / France Terre d'Asile / ASSFAM / Forum Réfugiés / Solidarité Mayotte — залежыць ад CRA) + прызначэнне avocat d'office праз barreau.

— Атрымалі OQTF → тэрмінова La Cimade (моцная ў OQTF) або GISTI (калі складаны кейс з сістэмным элементам) + AJ + Tribunal administratif. См. Калі нешта пайшло не так.

— Працэдура прытулку — раскажыце récit, дапамажыце з OFPRA → Forum Réfugiés-Cosi або France Terre d'Asile (суправаджэнне ад GUDA да OFPRA), La Cimade для CNDA recours, refugies.info як даведнік.

— Толькі прыехалі, патрэбна базавая арыентацыя → Secours Catholique CEDRE (Парыж), лакальны Secours Catholique, Croix-Rouge, Médecins du Monde CASO для першаснага прыёму.

— Прэфектура адмаўляе ў падаўжэнні / у прызнанні пашпарта → La Cimade + GISTI для consultation + Défenseur des droits паралельна. См. Рэгулятары.

— ANEF блакуе працэдуру анлайн → La Cimade з практычным вопытам + référé-mesures-utiles у TA праз адваката.

— MIE (непаўналетні без суправаджэння) → France Terre d'Asile (спецыялізацыя), таксама Croix-Rouge для перавозак і прыёму.

— Дыскрымінацыя пры найме / пры здачы жылля / у банку → Défenseur des droits + La Maison des Potes або SOS Racisme па выпадку + Inspection du travail для працадаўцы. См. Рэгулятары.

— Сямейныя сітуацыі, хатні гвалт → 3919 (нацыянальны тэлефон), CIDFF (Centre d'information sur les droits des femmes et des familles), спецыялізаваныя адвакаты па droit de la famille.

— Патрэбен урач без статусу → Médecins du Monde CASO, PASS у бальніцах, Comede (спецыялізацыя на асобах з траўмай і без AME).

— Тэхнічныя гайды, шаблоны recours, юр.аналіз → GISTI Notes pratiques + Cahiers juridiques.

— Бясплатная юр.кансультацыя без спецыфічнай тэмы → бліжэйшы MJD або PAD (тэлефон 3039) + пры неабходнасці permanences barreau.

— Беларуская спецыфіка (Дэкрэт 278, апазіцыйная актыўнасць, кантакт з дыяспарай) → Belarus en France, Ambassade du peuple belarusse en France, Godze; для працэдурнай часткі — La Cimade / GISTI / Anafé як вышэй.

Сувязь праз Godze: Як пісаць скаргу, Рэгулятары, Калі нешта пайшло не так.

Некалькі практычных правілаў, якія эканомяць гадзіны чакання і прадухіляюць непаразуменні з асацыяцыямі.

1. Бясплатнасць — норма, не выключэнне. Усе згаданыя на гэтай старонцы асацыяцыі (La Cimade, GISTI, Anafé, Forum Réfugiés, Secours Catholique, Croix-Rouge, Médecins du Monde, MJD/PAD) бясплатныя для атрымальнікаў дапамогі. Калі з вас просяць грошы «за дасье», «за recours», «за гарантыю» — гэта не legitimate асацыяцыя, а пасрэднік або махляр. Сыходзьце.

2. Расклад permanences абмежаваны. Большасць асацыяцый прымаюць 1–3 дні на тыдзень у пэўныя гадзіны. Часта працуе «першы прыйшоў — першы абслужаны» з абмежаванай колькасцю месцаў у дзень. Прыходзіць трэба за 30–60 хвілін да адкрыцця, інакш можна не трапіць.

3. Дакументы з сабой — заўсёды. Да любой першай сустрэчы бярыце: ID + копія (пашпарт, titre de séjour, récépissé), justificatif de domicile (≤3 мес), арыгінал і копія аспрэчваемага рашэння, усе лісты ад адміністрацыі, доказы сямейных сувязяў (livret de famille, пасведчанні аб нараджэнні), доказы пражывання ў Францыі (рахункі, дагавор арэнды, чэкі). Лепш мець і не паказаць, чым не мець і выпусціць шанец.

4. Тэрміны — галоўнае. Юрысты могуць адмовіць у кейсе, калі тэрмін recours заканчваецца заўтра — яны не паспеюць падрыхтаваць дасье. Ідзіце адразу як атрымалі адмову, не «калі збераце думкі». 30 дзён для OQTF — гэта вельмі мала, асабліва з улікам таго, што падбор адваката і падрыхтоўка займаюць 1–2 тыдні.

5. Канфідэнцыяльнасць не абсалютная. Асацыяцыі не выдаюць вашу сітуацыю трэцім асобам без згоды — але яны могуць адмовіць у суправаджэнні, калі вы хаваеце факты, якія потым усплывуць у administration. Лепш усё расказаць загадзя.

6. Адна працэдура — адна асацыяцыя. Паралельны зварот да некалькіх асацыяцый па адным кейсе можа стварыць блытаніну (розныя стратэгіі recours, дублюючыя лісты ў адно ведамства). Калі асноўная асацыяцыя ўжо вядзе вашу справу — іншыя павінны быць у курсе.

7. Мова — звычайна французская. Акрамя Forum Réfugiés і Croix-Rouge (перакладчыкі для OFPRA), большасць permanences вядуцца на французскай. Калі ўзровень FR ніжэй за A2 — прыходзіць з сябрам-перакладчыкам (не прысяжным — проста чалавекам). Для афіцыйных лістоў — прысяжны пераклад абавязковы.

8. Aide juridictionnelle (AJ) — афармляецца паралельна. Большасць асацыяцый дапамогуць запоўніць заяву на AJ пры першым прыёме. Без AJ адвакат будзе каштаваць 1 500–5 000 € за recours OQTF. З AJ — бясплатна (калі даход у межах).

Падрабязней аб AJ — у раздзеле Калі нешта пайшло не так.

Godze не прадастаўляе юрыдычных кансультацый сам. Раздзел — даведнік: якая арганізацыя робіць што і дзе яе знайсці.