Жыллё.

Арэнда жылля рэгулюецца Ley 29/1994, de Arrendamientos Urbanos (LAU) з папраўкамі 2019 г. і Ley 12/2023 por el derecho a la vivienda (закон аб праве на жыллё 2023 г.).

Ley 12/2023 увяла паняцце zonas de mercado residencial tensionado (зоны напружанага рынку), у якіх мясцовыя ўлады могуць абмяжоўваць рост арэнднай платы.

Стандартны тэрмін: 5 гадоў (калі арандадаўца — фізічная асоба) або 7 гадоў (калі юрыдычная асоба). Пасля заканчэння — аўтаматычнае падаўжэнне па 3 гады, калі бакі не паведамяць аб заканчэнні.

Fianza (залог) — абавязковы, 1 месяц арэнды; дэпануецца ў спецыяльны рэестр аўтаномнай супольнасці (напрыклад, IVIMA ў Madrid). Вяртаецца пасля заканчэння, пры адсутнасці пашкоджанняў і даўгоў.

Дадатковыя гарантыі: aval bancario (банкаўская гарантыя), nominalmente solidario (паручыцель), seguro de impago (страхоўка ад нявыплаты). Гэтыя гарантыі — добраахвотныя, але шырока патрабуюцца.

Арандадаўца не можа: павысіць арэнду больш чым па індэксе IPC (або па limitado індэксе ў zona tensionada) на працягу тэрміну; датэрмінова скасаваць без падстаў; увайсці ў жыллё без згоды арандатара; патрабаваць дадатковыя плацяжы звыш дагавора.

Арандатар мае права: на рамонт за кошт арандадаўцы пры істотных недахопах; на датэрміновае скасаванне пасля 6 месяцаў з апавяшчэннем за 30 дзён; на захаванне дагавора пры продажы жылля; на рэгістрацыю empadronamiento па адрасе арэнды.

Спрэчкі — Juzgado de Primera Instancia; для дробных сум — juicio verbal (паскораная працэдура).

Vivienda de Protección Oficial (VPO) — сацыяльнае жыллё з абмежаваным коштам продажу або арэнды. Рэгулюецца на ўзроўні аўтаномных супольнасцей.

Доступ: registro de demandantes de VPO па месцы жыхарства. Умовы: empadronamiento, ліміт даходу (па IPREM), адсутнасць іншай нерухомасці ва ўласнасці. Чарговасць — па балах (сям'я, даход, інваліднасць, час у рэестры).

Для residentes (уключаючы ўладальнікаў абароны і temporal) — правы нароўні з грамадзянамі ў большасці аўтаномных супольнасцей. Для solicitantes абароны з tarjeta roja — доступ вар'іруецца.

Ingreso Mínimo Vital (IMV) — гарантаваны мінімальны даход (з 2020 г.). Не спецыяльная дапамога на жыллё, але ўключае кампанент complemento de ayuda para la infancia і выкарыстоўваецца для базавых расходаў, уключаючы арэнду. Кіруецца TGSS — seg-social.es.

Умовы: 1 год residencia legal у Іспаніі; empadronamiento; даход ніжэй за парог; узрост 23-65 (з выключэннямі).

Аўтаномныя супольнасці маюць уласныя праграмы дапамогі на арэнду (Bono Joven, Ayudas al Alquiler), з рознымі ўмовамі і парогамі.

Грамадзяне трэціх краін — могуць купляць нерухомасць у Іспаніі. Падаткі: ITP/AJD (на другаснае жыллё, 6-10 % у залежнасці ад аўтаномнай супольнасці) або IVA 10 % (на новае жыллё) + AJD (0.5-1.5 %).

Для non-residentes — абавязковая retención del 3 % пры наступным продажы, як авансавы падатак на capital gains.

Здзелка — у натарыуса (notario), рэгістрацыя ў Registro de la Propiedad. Дакументы — NIE, certificado de no residencia (для non-residentes), сродкі з праверанай крыніцы (AML).

Godze не прадастаўляе жыллёвых кансультацый. Гэтая старонка — агляд іспанскага рынку жылля, не індывідуальнае прымяненне да справы.