Прававыя крыніцы.

Дзе шукаць нямецкія законы, падзаконныя акты, рашэнні судоў і міжнародныя крыніцы. Карта першасных прававых рэсурсаў.

🇩🇪 Германія · 2026-05-28

gesetze-im-internet.de — галоўная база.

gesetze-im-internet.de — цэнтралізаваны партал федэральнага заканадаўства, вядзецца Bundesministerium der Justiz сумесна з Juris GmbH. Змяшчае актуальныя рэдакцыі законаў і падзаконных актаў з гіпертэкставай структурай. Сайт — gesetze-im-internet.de.

Пошук — па абрэвіятуры (AufenthG, BGB, StGB) або па назве. Кожны закон мае URL па абрэвіятуры і старонку з аглаўленнем + пошукам па параграфах.

Гістарычная храналогія рэдакцый — не на партале; для гэтага — Bundesgesetzblatt (BGBl) і Juris (платны сэрвіс).

Правіла зверкі. gesetze-im-internet.de публікуе толькі дзеючую рэдакцыю — асобнай праверкі статусу не патрабуецца. Але пры цытаванні па даце (напрыклад, на момант прыняцця адміністрацыйнага рашэння) — гістарычную рэдакцыю шукаць у BGBl праз recht.bund.de/bgbl.

Bundesanzeiger і Bundesgesetzblatt.

Bundesgesetzblatt (BGBl) — афіцыйны публікатар федэральных законаў. Усе законы ўступаюць у сілу праз публікацыю ў BGBl. З 2023 г. — электронная публікацыя на recht.bund.de (раздзел BGBl).

Bundesanzeiger — публікатар афіцыйных аб'яў (уключаючы судовыя рашэнні аб банкруцтве, карпаратыўныя дакументы, асобныя ўказанні органаў). bundesanzeiger.de.

Зямельныя базы.

Кожная зямля мае ўласны рэестр зямельных законаў і падзаконных актаў:

— NRW — recht.nrw.de;

— Bayern — gesetze-bayern.de;

— Berlin — gesetze.berlin.de;

— Baden-Württemberg — landesrecht-bw.de;

— і аналагічныя парталы іншых зямель.

Зямельныя законы рэгулююць школу, паліцыю (у частцы), муніцыпалітэты, ахову помнікаў, культурную палітыку, грамадзянскую службу зямель.

Ключавыя кодэксы і агульныя законы.

Grundgesetz (GG) — Канстытуцыя Федэратыўнай Рэспублікі Германія ад 23 мая 1949 г.

Bürgerliches Gesetzbuch (BGB) — Грамадзянскі кодэкс.

Zivilprozessordnung (ZPO) — Грамадзянска-працэсуальны кодэкс.

Strafgesetzbuch (StGB) — Крымінальны кодэкс.

Strafprozessordnung (StPO) — Крымінальна-працэсуальны кодэкс.

Handelsgesetzbuch (HGB) — Гандлёвы кодэкс.

Abgabenordnung (AO) — Падатковы кодэкс (агульны).

Verwaltungsverfahrensgesetz (VwVfG) — Закон аб адміністрацыйнай працэдуры.

Verwaltungsgerichtsordnung (VwGO) — Закон аб адміністрацыйным судаводстве.

SGB I–XIV — Кодэкс сацыяльнага права (12 кніг + агульныя часткі).

Усе тэксты — на gesetze-im-internet.de.

Міграцыйныя законы.

Aufenthaltsgesetz (AufenthG) — асноўны закон аб знаходжанні замежнікаў.

Aufenthaltsverordnung (AufenthV) — падзаконныя акты да AufenthG (Reiseausweise, Gebühren).

Asylgesetz (AsylG) — закон аб працэдуры прытулку.

Staatsangehörigkeitsgesetz (StAG) — закон аб грамадзянстве.

FreizügG/EU — закон аб свабодным перамяшчэнні грамадзян ЕС.

Beschäftigungsverordnung (BeschV) — падзаконны акт аб допуску да працоўнай дзейнасці.

Bundesvertriebenengesetz (BVFG) — закон аб перасяленцах (Spätaussiedler).

AZRG (Ausländerzentralregister-Gesetz) — закон аб Цэнтральным рэестры замежнікаў.

Вышэйшыя суды і іх базы.

Bundesverfassungsgericht (BVerfG) — Канстытуцыйны суд. Karlsruhe. База рашэнняў і публікацыі — bverfg.de.

Bundesverwaltungsgericht (BVerwG) — Вышэйшы адміністрацыйны суд. Leipzig. bverwg.de.

Bundesgerichtshof (BGH) — Вышэйшы агульны (грамадзянскі і крымінальны). Karlsruhe. bundesgerichtshof.de.

Bundesarbeitsgericht (BAG) — Вышэйшы працоўны. Erfurt. bundesarbeitsgericht.de.

Bundessozialgericht (BSG) — Вышэйшы сацыяльны. Kassel. bsg.bund.de.

Bundesfinanzhof (BFH) — Вышэйшы фінансавы/падатковы. München. bundesfinanzhof.de.

Права ЕС і CJEU.

EUR-Lex — афіцыйная база права ЕС. Дагаворы, рэгламенты, дырэктывы, рашэнні. eur-lex.europa.eu.

CJEU (Court of Justice of the EU) — Суд ЕС у Люксембургу. Прэюдыцыяльныя запыты нацыянальных судоў, прамыя іскі, абскарджанне Tribunal-рашэнняў. База — curia.europa.eu.

Нямецкія суды могуць звяртацца ў CJEU ў парадку прэюдыцыяльнага запыту (Vorlageverfahren); па гэтым канале права ЕС пранікае ў правапрымяненне.

ЕКПЧ і HUDOC.

Europäische Menschenrechtskonvention (EMRK) — Еўрапейская канвенцыя аб абароне правоў чалавека 1950 г., імплементаваная ў нямецкае права.

Europäischer Gerichtshof für Menschenrechte (EGMR) — Страсбург. Разглядае індывідуальныя скаргі пасля вычарпання нацыянальных сродкаў. Тэрмін — 4 месяцы (з 1 лютага 2022 г.).

HUDOC — база рашэнняў ЕСПЧ. Пошук па краінах, артыкулах ЕКПЧ, тэмах. hudoc.echr.coe.int.

Парламенцкія крыніцы.

Deutscher Bundestag — парламент. Сайт — bundestag.de. На сайце — Drucksachen (дакументы законапраектаў, парламенцкіх запытаў), стэнаграмы пасяджэнняў, матэрыялы камітэтаў.

Bundesrat — прадстаўніцтва зямель. bundesrat.de.

Парламенцкія крыніцы карысныя для гістарычнага кантэксту законапраекта (Begründung да Gesetzentwurf), пры тлумачэнні асобных норм.

Дактрына і адкрытыя каментарыі.

Большасць нямецкіх юрыдычных каментарыяў і часопісаў (NJW, NVwZ, NJ, JuS, Jura, JZ, ZAR) — платныя. Адкрытыя рэсурсы:

openJur — база судовых рашэнняў з пошукам.

HRR-Strafrecht — для крымінальнага права.

— Публікацыі НДА: Pro Asyl, GGUA — міграцыйнае права. Аналітыка і стандартныя адказы на тыпавыя пытанні.

Платныя базы — Juris, Beck-Online, LexisNexis.

Як чытаць нямецкае Bescheid.

Структура адміністрацыйнага акта па VwVfG звычайна ўключае:

Tenor / Entscheidung — рэзалютыўная частка (само рашэнне).

Gründe — матывы: Sachverhalt (абставіны), Rechtliche Würdigung (прававая ацэнка).

Rechtsbehelfsbelehrung — указанне на парадак і тэрмін абскарджання. Без яе або пры памылковай — пашырэнне тэрміну да аднаго года па §58 VwGO.

Аналагічная структура ў судовых рашэнняў: Tenor + Tatbestand + Entscheidungsgründe + Rechtsmittelbelehrung.

Godze не прадастаўляе юрыдычных кансультацый. Гэтая старонка — даведнік па нямецкіх прававых крыніцах, не індывідуальнае прымяненне да справы.

Godze — Германія · прававыя крыніцы