Візы.
Шэнгенская віза (C, да 90 дзён) і нацыянальная віза (D, да 1 года), катэгорыі візы D — праца, вучоба, навуковая дзейнасць, сям'я, гуманітарная. Электронная рэгістрацыя праз e-konsulat, адмова і абскарджванне, пераход з візы D у Karta pobytu.
Schengen vs. krajowa — два рэжымы.
Wiza Schengen (тып C). Кароткатэрміновая віза. Да 90 дзён знаходжання на працягу любога 180-дзённага перыяду. Дазваляе свабоднае перамяшчэнне па Шэнгенскай зоне. Рэгулюецца Wspólnotowym Kodeksem Wizowym (Rozporządzenie WE nr 810/2009).
Wiza krajowa (тып D). Доўгатэрміновая польская нацыянальная віза. Звыш 90 дзён знаходжання, да 1 года. Асноўнае прызначэнне — працяглае знаходжанне ў Польшчы з магчымасцю кароткатэрміновых паездак у Шэнгенскую зону. Рэгулюецца ustawą o cudzoziemcach і rozporządzeniami MSZ.
Прынцып выбару. Калі плануецца знаходжанне звыш 90 дзён — патрэбна віза D. Калі да 90 дзён (турызм, кароткія камандзіроўкі) — віза C. Віза C не можа быць прадоўжана да візы D — трэба падаваць новую заяву.
Падрабязна — MSZ · wizy.
Катэгорыі візы D.
Польшча выдае візы D пад канкрэтныя мэты (cel pobytu), пазначаныя на стыкеры лічбавым кодам D + нумар. Асноўныя катэгорыі:
D01 — gość konsula RP (запрашэнне консула).
D05 — выкананне працы на падставе zezwolenia на працу, oświadczenia о powierzeniu pracy альбо ў рамках Niebieskiej Karty.
D06 — выкананне сезоннай працы на падставе zezwolenia na pracę sezonową.
D08 — нaукa (studia).
D09 — badania naukowe.
D10 — szkolenie zawodowe.
D11 — wolontariat.
D12 — leczenie (медыцынскае лячэнне ў Польшчы).
D14 — łączenie się z rodziną.
D17 — wizyta krewnych (візіт да сваякоў).
D18 — Karta Polaka — нацыянальная віза для ўладальніка Karty Polaka. Бясплатная. Падрабязна — Спецыфіка для беларусаў.
D21 — гуманітарная віза — выдаецца ze względów humanitarnych, w interesie państwa lub zobowiązań międzynarodowych. З 2020 г. — асноўная форма для беларусаў, якія выязджаюць у Польшчу ў сувязі з палітычнай сітуацыяй. Пасля 2022 г. распаўсюджана на ўкраінцаў. Падрабязна — Спецыфіка для беларусаў.
Поўны каталог кодаў — на сайтах консульстваў РП і ў сістэме e-konsulat.
Падача праз e-konsulat.
E-konsulat — дзяржаўная электронная сістэма рэгістрацыі заяў аб візах у польскіх консульствах. Сайт — secure.e-konsulat.gov.pl. З 15 верасня 2011 г. падача wniosku ў любым польскім консульстве патрабуе папярэдняй электроннай рэгістрацыі праз e-konsulat.
Логіка працэсу:
— рэгістрацыя на e-konsulat і запаўненне wniosku;
— выбар konsulatu RP (па грамадзянстве, легальным знаходжанні заяўніка альбо па спецыяльных правілах);
— рэзерваванне termina візіту;
— прыход у konsulat у прызначаны час з надрукаваным wnioskiem, фота, пашпартам, дакументамі-абгрунтаваннямі, пацвярджэннем аплаты opłaty wizowej.
Тэхнічныя асаблівасці. Не выкарыстоўваць польскія літары пры рэгістрацыі (сістэма не прымае). Калі ў сістэме няма патрэбнага дня — гэта азначае закрыццё konsulatu ў гэты дзень альбо адсутнасць вольных terminów (рэзерваванне аднаўляецца рэгулярна).
Стандартны пакет дакументаў залежыць ад катэгорыі. Тыповыя: wniosek, фота 35×45 мм, дзейны пашпарт, ubezpieczenie podróżne (медыцынскае страхаванне на мінімум 30 000 EUR — для Schengen), дакументы-абгрунтаванні (запрашэнне ад працадаўцы, ВНУ, сваяка), пацвярджэнне сродкаў да існавання.
Opłata wizowa.
Schengen (C): 90 EUR для дарослых; 45 EUR для дзяцей 6–12 гадоў; бясплатна для дзяцей да 6 гадоў (актуальна на 2026 г.). Пры падачы праз візавыя цэнтры (знешнія сэрвіс-правайдары) — дадатковая opłata serwisowa.
Krajowa (D): 135 EUR за стандартную заяву. Для асобных катэгорый (Karta Polaka, гуманітарная віза) — бясплатна.
Польскія грамадзяне беларускага паходжання з дзейнай Kartą Polaka вызвалены ад opłaty wizowej і ад кансульскага збору.
Тэрміны і рашэнне.
Schengen: па агульным правіле — да 15 дзён з моманту падачы; у абгрунтаваных выпадках — да 45 дзён.
Krajowa: да 15 дзён; у абгрунтаваных выпадках — да 60 дзён.
Віды рашэнняў konsula:
— выдача візы;
— адмова (odmowa wydania wizy);
— umorzenie postępowania (спыненне вытворчасці — напрыклад, пры няпоўнаце wniosku);
— uznanie wniosku za niedopuszczalny.
Пры выдачы візы — у пашпарт уклейваецца вінілавы стыкер, альбо адзнака робіцца электронна (у залежнасці ад катэгорыі).
Адмова — падставы і абскарджванне.
Падставы адмовы пералічаны ў ustawie o cudzoziemcach (для крайовай) і ў Wspólnotowym Kodeksie Wizowym (для Schengen). Тыповыя:
— ілжывыя альбо недакладныя дадзеныя ва wniosku;
— адсутнасць дакументаў, якія пацвярджаюць cel pobytu;
— адсутнасць сродкаў да існавання альбо медстрахавання;
— уключэнне дадзеных у SIS (System Informacyjny Schengen) з запісам аб забароне ўезду;
— пагроза obronności альбо bezpieczeństwu państwa, альбо парадку публічнаму;
— абгрунтаванае падазрэнне выкарыстання візы не па прызначэнні.
Падрабязна — powroty.gov.pl · kiedy Konsul RP odmawia wydania wizy.
Абскарджванне — wiza krajowa (D):
— Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy падаецца таму ж konsulowi на працягу 14 дзён з моманту ўручэння decyzji. Гэта спецыфічная для візы krajowej стадыя — абавязковая перад наступнымі крокамі;
— пасля паўторнай адмовы — odwołanie do Ministra Spraw Zagranicznych праз konsula за 14 дзён;
— пасля decyzji MSZ — skarga do WSA у Варшаве за 30 дзён.
Абскарджванне — wiza Schengen (C):
— wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy альбо прамое абскарджванне ў WSA у Варшаве (у залежнасці ад выбару заяўніка), на працягу 14 дзён з моманту ўручэння decyzji.
Абскарджванне пісьмова, праз konsula, які выдаў decyzję. Падрабязна працэдуру — у тэме Як пісаць скаргу.
SIS — Schengen Information System.
System Informacyjny Schengen (SIS) — агульнаеўрапейская база дадзеных аб асобах з забаронай уезду ў Шэнгенскую зону, асобах у вышуку, страчаных дакументах. Рэгулюецца regulacjami UE (уключаючы Regulation (EU) 2018/1861).
Запіс у SIS «do celów odmowy wjazdu» (адмова ва ўездзе) аўтаматычна прыводзіць да адмовы ў візе. Заяўнік мае права даведацца аб наяўнасці запісу і абскардзіць яго праз дзяржаву, якая ўнесла запіс.
Доступ да ўласных дадзеных у SIS — праз UODO (Urząd Ochrony Danych Osobowych) альбо аналагічныя органы іншых дзяржаў Шэнгена. Падрабязна — Рэгулятары.
Што пасля візы D — пераход у Karta pobytu.
Віза D — часовы дакумент. Для падаўжэння знаходжання звыш тэрміну яе дзеяння неабходна падаць wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy ў urzędzie wojewódzkim. Падача — не пазней за апошні дзень дзеяння візы.
Логіка пераходу. Віза D звычайна выдаецца пад канкрэтную падставу (праца, вучоба і г. д.). Пры падачы на pobyt czasowy часцей за ўсё выкарыстоўваецца тая ж падстава. Змена падставы магчымая, але патрабуе абгрунтавання.
Для ўладальнікаў візы D21 (гуманітарнай для беларусаў) прадугледжана асобная катэгорыя pobytu czasowego — спецыяльны дазвол на 3 гады без звычайных умоў аб даходзе і зезволенні на працу. Падрабязна — Спецыфіка для беларусаў.
Падрабязна аб Karta pobytu і відах zezwoleń — у тэме Карты ВНЖ.
Звязаныя прававыя акты.
— Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (візы D, адмова, абскарджванне).
— Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. Prawo konsularne.
— Rozporządzenie WE nr 810/2009 (Wspólnotowy Kodeks Wizowy — Schengen).
— Rozporządzenie (UE) 2018/1861 (SIS).
— Rozporządzenia MSZ о візах гуманітарных (D21) і іншых катэгорыях.
Поўныя тэксты — на ISAP і EUR-Lex. Карта прававых крыніц — у тэме Прававыя крыніцы.
Godze не дае візавых кансультацый. Старонка — каркас для арыентацыі, не прымяненне да канкрэтнай справы. Для індывідуальнай дапамогі — звярніцеся да konsula RP у краіне знаходжання альбо да арганізацый з тэмы Арганізацыі дапамогі.