Дакументы.

eAT — пластыкавая карта фармату крэдытнай карты з біяметрычным чыпам, якая выдаецца Ausländerbehörde пры прадастаўленні любога Aufenthaltstitel: Aufenthaltserlaubnis, Blaue Karte EU, ICT-Karte, Niederlassungserlaubnis, Daueraufenthalt-EU. Прававая база — §78 AufenthG.

eAT захоўвае біяметрычныя дадзеныя (фота, адбіткі пальцаў) і падтрымлівае Online-Ausweisfunktion (eID) — функцыю электроннай ідэнтыфікацыі, якая разблакуецца PIN-кодам. Праз eID магчымая падача часткі заяў у дзяржаўныя сэрвісы анлайн.

Тэрмін дзеяння eAT вызначаецца тэрмінам Aufenthaltstitel; для Niederlassungserlaubnis звычайна 10 гадоў з абнаўленнем біяметрыі.

Дзяржпошліна — па Aufenthaltsverordnung (AufenthV).

Anmeldung — рэгістрацыя па месцы жыхарства ў Bürgeramt / Einwohnermeldeamt. Прававая база — Bundesmeldegesetz (BMG). Тэрмін — 14 дзён з засялення. Дакументы: пасведчанне асобы або пашпарт, віза або Aufenthaltstitel, Wohnungsgeberbestätigung (па §19 BMG арэндадавец абавязаны выдаць на працягу двух тыдняў).

Meldebescheinigung — даведка аб рэгістрацыі, базавы дакумент для банка, страхавой касы, ABH, фіскальных органаў. Erweiterte Meldebescheinigung змяшчае дадатковыя дадзеныя і патрэбна для асобных працэдур.

Steuer-Identifikationsnummer (Steuer-ID) — 11-значны пажыццёвы падатковы ідэнтыфікатар, які прысвойваецца аўтаматычна Bundeszentralamt für Steuern (BZSt) пасля Anmeldung. Ліст прыходзіць на адрас рэгістрацыі за 2–4 тыдні. Без яе працадаўца ўжывае максімальны падатак. Падрабязней — на сайце BZSt.

Steuernummer — асобны нумар, які прысвойваецца Finanzamt пры рэгістрацыі дзейнасці (Freiberufler, Gewerbe). Не блытаць са Steuer-ID.

Reiseausweis für Flüchtlinge — праязны дакумент Жэнеўскай канвенцыі 1951 г., які выдаецца Asylberechtigten і ўладальнікам Flüchtlingseigenschaft (§3 AsylG). Прававая база — артыкул 28 Жэнеўскай канвенцыі і §1 AufenthV.

Знешні выгляд — бардовая кніжачка з біяметрычным чыпам, надпіс «Convention of 28 July 1951» і «Reisedokument für Flüchtlinge». Прызнаецца як праязны для ўезду ў Шэнген і краіны, якія маюць адпаведныя пагадненні, акрамя краіны паходжання. Выезд у Беларусь — фармальна не забаронены, але фактычна спыняе міжнародную абарону: вяртанне ў краіну пераследу разглядаецца як добраахвотнае выкарыстанне яе абароны і можа стаць падставай для адклікання статусу па §72 AsylG.

Тэрмін — звычайна тры гады з магчымасцю падаўжэння.

Для ўладальнікаў subsidiären Schutzes (§4 AsylG), якія не могуць атрымаць або падоўжыць нацыянальны пашпарт, Ausländerbehörde можа выдаць Reiseausweis für subsidiär Schutzberechtigte. Прававая база — §1 abs 3 AufenthV.

Дакумент вонкава падобны на Reiseausweis für Ausländer (шэрая кніжачка з біяметрычным чыпам). Прызнаецца як праязны для ўезду ў краіны, якія заключылі адпаведныя пагадненні; дакладны пералік — на старонцы дакумента і ў публікацыях Auswärtiges Amt.

Reiseausweis für Ausländer — дакумент, які замяняе пашпарт, для замежнікаў, што маюць Aufenthaltstitel і не здольныя «zumutbar» (на разумных умовах) атрымаць або падоўжыць нацыянальны пашпарт. Прававая база — §5 AufenthV у сувязі з §3 AufenthG.

Умовы выдачы (§5 abs 1 AufenthV): адсутнасць нацыянальнага пашпарта; немагчымасць атрымаць яго (альбо адмова краіны паходжання, альбо непасільныя патрабаванні да замежніка).

У кантэксце беларускага Дэкрэта 278 ад верасня 2023 г., які робіць немагчымым падаўжэнне нацыянальнага пашпарта праз консульскія ўстановы за мяжой, фактычная немагчымасць атрымання пашпарта без вяртання ў краіну паходжання прызнаецца праваўжывальнай практыкай як перашкода. Канкрэтнае рашэнне — індывідуальна, па абгрунтаванні і доказах.

Тэрмін дзеяння — да тэрміну Aufenthaltstitel або да 6 гадоў, у залежнасці ад абставін (§5 abs 4 AufenthV).

Прызнанне краінамі. Reiseausweis für Ausländer прызнаецца ў большасці краін ЕС і ў частцы трэціх краін; перад выездам — праверка візавага рэжыму і прызнання дакумента ў краіне прызначэння.

Падача — у Ausländerbehörde па месцы рэгістрацыі. Дакументы: Aufenthaltstitel, абгрунтаванне (доказ недаступнасці нац. пашпарта), біяметрыя, фота. Дзяржпошліна — па AufenthV.

Для асоб, прызнаных без грамадзянства (Staatenlos), выдаецца Reiseausweis für Staatenlose па Канвенцыі аб статусе апатрыдаў 1954 г. (Нью-Ёркская канвенцыя). Прававая база — §1 abs 4 AufenthV.

Працэдура прызнання асобай без грамадзянства — працяглая; у Германіі яна адміністрацыйная (праз Ausländerbehörde) з магчымасцю судовай праверкі. Для большасці беларусаў, якія фармальна захоўваюць грамадзянства Беларусі, гэтая катэгорыя не прымяняецца без спецыяльнага ўстанаўлення факту адсутнасці грамадзянства.

Дэкрэт Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь №278 (верасень 2023 г.) прадугледжвае абавязковасць асабістай прысутнасці грамадзяніна Беларусі ў краіне для афармлення і падаўжэння нацыянальнага пашпарта; шэраг пашпартных паслуг праз пасольствы Беларусі за мяжой прыпынены. Гэта стварае прававую калізію для беларусаў у Германіі, якія па палітычных падставах не могуць вярнуцца. Магчымыя прававыя шляхі — у тэмах Спецыфіка для беларусаў і Прытулак.

Для афіцыйнага выкарыстання дакументаў на замежных мовах у Германіі патрабуецца пераклад vereidigte/öffentlich bestellte Übersetzer — прысяжных або афіцыйна прызначаных зямельнымі судамі перакладчыкаў. Звычайны пераклад бюро без прысягі можа быць адхілены ў Ausländerbehörde, Standesamt, Finanzamt і судах.

Рэестр — на федэральным партале перакладчыкаў justiz-dolmetscher.de (пошук па мове, зямлі і спецыялізацыі). Сертыфікаваны пераклад звычайна змяшчае подпіс перакладчыка, пячатку і заяву аб адпаведнасці арыгіналу.

Беларусь — удзельніца Гаагскай канвенцыі аб апастылі ад 5 кастрычніка 1961 г. Апастыль ставіцца ў Беларусі ў залежнасці ад тыпу дакумента: акты грамадзянскага стану — Міністэрства юстыцыі; дакументы аб адукацыі — Міністэрства адукацыі; натарыяльныя акты — Міністэрства юстыцыі; іншыя — Міністэрства замежных спраў.

Дакументы з апастылем не патрабуюць дадатковай консульскай легалізацыі для выкарыстання ў Германіі. Пераклад на нямецкую — vereidigter Übersetzer.

Прызнанне актаў грамадзянскага стану (нараджэнне, шлюб, развод) — праз Standesamt па адрасе рэгістрацыі; унясенне ў Personenstandsregister. Частка актаў прызнаецца непасрэдна, частка патрабуе судовага прызнання.

Беларускія вадзіцельскія правы ў Германіі могуць выкарыстоўвацца непасрэдна на працягу першых 6 месяцаў знаходжання. Пасля — абмен або паўторнае афармленне праз Führerscheinstelle горада па правілах Fahrerlaubnis-Verordnung (FeV).

Беларусь не ўваходзіць у пералік дзяржаў, чые правы абменьваюцца без экзамену. Па §31 FeV для большасці катэгорый патрабуецца тэарэтычны і практычны экзамены. Дакументы — заява, BY-правы з перакладам, медыцынская даведка (зрок), пасведчанне асобы.

Для ўладальнікаў міжнароднай абароны прымяняюцца спецыяльныя правілы пасведчання асобы пры падачы.

SCHUFA — найбуйнейшае нямецкае крэдытнае бюро. Захоўвае дадзеныя аб плацежнай гісторыі, крэдытах, дагаворах. SCHUFA-Score — абагульненая ацэнка крэдытаздольнасці; выкарыстоўваецца банкамі, арэндадаўцамі, аператарамі сувязі.

Новы рэзідэнт без гісторыі ў Германіі — без SCHUFA-Score; гэта нармальна і не азначае негатыўную ацэнку. Па меры з'яўлення дагавораў (рахунак, арэнда, тэлефон) база запаўняецца.

Права на бясплатную копію дадзеных. Па артыкуле 15 GDPR — Datenkopie. Запыт праз schufa.de. SCHUFA-BonitätsAuskunft — платны дакумент для падачы арэндадаўцу.

Тут дадзены базавыя дакументы па нямецкаму правапарадку. Канкрэтнае афармленне кожнага выпадку (заявы ў ABH, абгрунтаванне Reiseausweis für Ausländer, адбор дакументаў для прызнання BY-актаў) — індывідуальная працэдура; арыенцір — адпаведная Ausländerbehörde і спецыялізаваны кансультант (Migrationsberatung праз Caritas, Diakonie, AWO, DRK; Pro Asyl; GGUA; Flüchtlingsrat зямлі).

Godze не прадастаўляе юрыдычных кансультацый. Гэтая старонка — карта дакументаў са спасылкамі на нямецкія прававыя акты, не індывідуальнае прымяненне да справы.