Сям'я.

Шлюб у Германіі заключаецца ў Standesamt — аддзеле запісу актаў грамадзянскага стану муніцыпалітэта. Рэгуляванне — BGB і Personenstandsgesetz (PStG).

Дакументы для замежніка:

— пасведчанне асобы (пашпарт);

— Geburtsurkunde (пасведчанне аб нараджэнні) з апастылем і перакладам vereidigter Übersetzer;

— Ehefähigkeitszeugnis (даведка аб шлюбнай праваздольнасці) ад кампетэнтнага органа краіны паходжання; для Беларусі — даведка з ЗАГСа з апастылем і перакладам;

— Meldebescheinigung;

— дакументы аб папярэдніх шлюбах, калі дастасоўна.

Befreiung ад Ehefähigkeitszeugnis. Калі Беларусь па канкрэтным выпадку не выдае даведку (напрыклад, па палітычных падставах уладальнік міжнароднай абароны не можа звяртацца ў беларускую ўстанову), Präsident des Oberlandesgerichts можа даць вызваленне ад абавязку прад'яўлення Ehefähigkeitszeugnis. Заява — праз Standesamt.

Рэгістрацыя — пасля Anmeldung zur Eheschließung і праверкі дакументаў. Тэрмін чакання — тыдні і месяцы.

Шлюб, заключаны ў Беларусі па беларускім праве, прызнаецца ў Германіі пры ўмове выканання патрабаванняў шлюбнай праваздольнасці абодвух сужэнцаў па іх дастасоўным праве (артыкул 13 EGBGB).

Унясенне BY-шлюбу ў нямецкі Eheregister — неабавязковае, але рэкамендуецца для зручнасці наступнага выкарыстання (напрыклад, пры змене прозвішча). Заява — праз Standesamt; дакументы: Heiratsurkunde з апастылем + пераклад, пашпарты сужэнцаў.

Рэгуляванне — §§27–36 AufenthG.

Да нямецкага грамадзяніна (§28 AufenthG):

— сужэнцу — Aufenthaltserlaubnis пры простых умовах, звычайна без абавязковага папярэдняга ведання нямецкай;

— непаўналетняму дзіцяці немца — спрошчаны шлях;

— бацьку/маці непаўналетняга дзіцяці-немца — Aufenthaltserlaubnis.

Да замежніка з Aufenthaltstitel (§§29-30 AufenthG):

— сужэнцу — Aufenthaltserlaubnis пры ўмовах: шлюб заключаны да або пасля пераезду, A1 нямецкай да прыезду (з выключэннямі), Lebensunterhalt, жыллё;

— непаўналетняму дзіцяці — Aufenthaltserlaubnis па §32, пры ўмовах узросту і сумеснага пражывання;

— Familiennachzug да ўладальнікаў міжнароднай абароны (§29 abs 2) — спрошчаныя ўмовы ў першыя 3 месяцы пасля атрымання статусу (без патрабаванняў Lebensunterhalt і жылля).

Падача: праз Auslandsvertretung Германіі (для тых, хто заязджае) — нацыянальная віза D на ўз'яднанне; альбо праз Ausländerbehörde (для тых, хто ўжо знаходзіцца ў Германіі). Падрабязней — на партале AA і BAMF.

Грамадзянства дзіцяці па StAG: jus sanguinis (§4 abs 1 — хаця б адзін з бацькоў немец) плюс абмежаваны jus soli (§4 abs 3 — народжаны ў Германіі ў замежнікаў пры ўмове 5 гадоў законнага знаходжання аднаго з бацькоў + бестэрміновага Aufenthaltstitel).

Vaterschaftsanerkennung — прызнанне бацькоўства. Рэгістрацыя — у Standesamt або Jugendamt. Патрабуецца згода маці; у спрэчных выпадках — Familiengericht.

Sorgerecht і Umgangsrecht — бацькоўская апека. Па змаўчанні сумесная для бацькоў, якія знаходзяцца ў шлюбе. Для тых, хто не ў шлюбе, — заява аб сумеснай апецы (Sorgeerklärung) праз Jugendamt; у спрэчных выпадках — Familiengericht.

Schulpflicht (абавязковае школьнае навучанне) — рэгулюецца зямельным правам (Schulgesetz кожнай зямлі). Пачатак — звычайна з 6 гадоў, працягласць — 9 або 10 гадоў поўнага дзённага навучання + абавязковае прафесійнае навучанне да 18 гадоў (Berufsschulpflicht). Любое дзіця-рэзідэнт, уключаючы заяўнікаў на прытулак і ўладальнікаў Duldung, мае права і абавязак наведваць школу.

Віды школ:

— Grundschule (1–4 класы, у Berlin і Brandenburg — 1–6);

— Hauptschule, Realschule, Gesamtschule, Gymnasium — розныя шляхі пасля Grundschule (структура залежыць ад зямлі).

Willkommensklassen / Vorbereitungsklassen — адаптацыйныя класы для дзяцей, якія не размаўляюць па-нямецку; праграмы зямель адрозніваюцца па працягласці і фармаце.

Запіс — праз Schulamt горада або непасрэдна ў школу. Дакументы: Meldebescheinigung, пашпарт дзіцяці, медыцынская даведка, дакументы аб папярэднім навучанні (з перакладам).

Kindergeld — штомесячная выплата сем'ям на дзяцей. Рэгуляванне — Bundeskindergeldgesetz (BKGG) і EStG (§§62–78). Заява — праз Familienkasse пры Bundesagentur für Arbeit.

Права на Kindergeld маюць рэзідэнты Германіі з Aufenthaltstitel, які дае доступ да рынку працы (Asylberechtigte, §3-Flüchtlinge, уладальнікі Niederlassungserlaubnis, уладальнікі Aufenthaltserlaubnis з правам працы пры пэўных умовах). Заяўнікі на прытулак і Duldung — у большасці выпадкаў права на Kindergeld не маюць.

Памер Kindergeld індэксуецца; актуальная сума — на сайце Bundesministerium für Familie, Senioren, Frauen und Jugend (BMFSFJ) і Familienkasse.

Kinderfreibetrag — падатковы неабкладаемы мінімум на дзіця ў Einkommensteuer; альтэрнатыўна Kindergeld (пры падатковай дэкларацыі Finanzamt аўтаматычна выбірае больш выгадны для сям'і варыянт, Günstigerprüfung).

Elternzeit — аплатны водпуск па доглядзе за дзіцем да 3 гадоў (з магчымасцю падзяліць частку да 8-годдзя дзіцяці). Права — усе працуючыя бацькі незалежна ад грамадзянства. Рэгуляванне — Bundeselterngeld- und Elternzeitgesetz (BEEG).

Elterngeld — дапаможнік да 14 месяцаў (Basis) / 28 месяцаў (Plus) на сям'ю. Памер — 65–100 % папярэдняй нета-зарплаты аднаго з бацькоў, з верхнім і ніжнім парогам. Заява — Elterngeldstelle зямлі.

Доступ да Elterngeld для замежнікаў — па тых жа правілах, што Kindergeld; для заяўнікаў на прытулак і Duldung — звычайна няма.

Развод ажыццяўляецца Familiengericht (аддзел Amtsgericht). Умова — Trennungsjahr (год асобнага пражывання) у агульным выпадку; у цяжкіх выпадках — менш.

Падсуднасць — звычайна па апошнім сумесным месцы жыхарства сужэнцаў або па адрасе дзіцяці. Для міжнародных спраў прымяняецца Рэгламент ЕС 2019/1111 «Brussels II ter» аб юрысдыкцыі, прызнанні і выкананні.

Versorgungsausgleich — выраўноўванне пенсійных правоў, назапашаных у шлюбе. Абавязковы элемент разводу ў большасці выпадкаў.

Sorge- und Umgangsrecht па дзецях, Unterhalt (аліменты) — паралельныя або наступныя вытворчасці.

Адвакат абавязковы ў Familiengericht для боку, які падае заяву. Для маламаёмасных — Prozesskostenhilfe і Beratungshilfe.

Aufenthaltserlaubnis, выдадзены для ўз'яднання з сужэнцам (§§28, 29, 30 AufenthG), можа быць прадоўжаны пасля разводу як самастойны тытул па §31 AufenthG пры ўмове, што шлюб працягваўся ў Германіі не менш за 3 гады, або пры асабліва цяжкіх абставінах (хатні гвалт і іншае).

Aufenthaltserlaubnis на іншых падставах (праца, вучоба, гуманітарныя) — не залежыць ад шлюбу.

Ehefähigkeitszeugnis з Беларусі — даведка з ЗАГСа з апастылем Міністэрства юстыцыі (або Міністэрства замежных спраў у залежнасці ад тыпу дакумента) і перакладам vereidigter Übersetzer. Для асоб, якія не маюць магчымасці звярнуцца ў беларускія ўстановы, — Befreiung праз Präsident des OLG.

Прызнанне BY-актаў грамадзянскага стану (нараджэнне, шлюб, развод) — Standesamt з пакетам апастыляваных і перакладзеных дакументаў.

Godze не прадастаўляе юрыдычных кансультацый. Гэтая старонка — карта сямейнага заканадаўства са спасылкамі на нямецкія прававыя акты, не індывідуальнае прымяненне да справы.